--- title: "Ұл баладағы уретра стриктурасы: әлсіз ағын, күшену" description: "Ұл балалардағы зәр шығару өзегінің тыртықпен тарылуы: әлсіз ағын, күшену, себептері (гипоспадия отасы, жарақат), тексеру және емдеу әдістері." lang: kk url: https://usaqurologiyasi.com/kz/aurular/uretra-strikturasy/ --- [Жыныс мүшелері](/kz/aurular/#zhynys-musheleri) # Ұл балалардағы уретра стриктурасы: әлсіз зәр ағыны және күшену Ұл балалардағы зәр шығару өзегінің тыртықпен тарылуы: әлсіз ағын, күшену, себептері (гипоспадия отасы, жарақат), тексеру және емдеу әдістері. Авторы: [Парвиз Гаджиев](/kz/dariger/), балалар урологы (FEAPU). Қысқаша Басты белгі Жіңішке, әлсіз зәр ағыны және зәр шығарғанда күшену. Жиі себептері Бұрынғы ота (әсіресе гипоспадия отасы) және жарақат. Диагноз Алғашқы қадам урофлоуметрия; нақты диагноз үшін контрастты рентген және эндоскопия. Емі Ашық қалпына келтіру отасы (уретропластика) көбіне тұрақты нәтиже береді. ## Уретра стриктурасы деген не? Уретра, яғни зәр шығару өзегі, зәрді қуықтан сыртқа шығарады. Оның қабырғасында тыртық тін пайда болса, өзек тарылып, зәр еркін ақпайды. Мұны **уретра стриктурасы** деп атайды. Балаларда бұл сирек кездеседі. Тарылу өзектің кез келген бөлігінде болуы мүмкін: жыныс мүшесінің ішінде, бұтаралық аймақта немесе қуыққа жақын бөлікте. Уретра стриктурасын [меатостенозбен](/kz/aurular/meatostenoz/) шатастыруға болмайды: меатостенозда тек жыныс мүшесінің ұшындағы тесік тар болады, ал стриктурада өзектің ішкері бөлігі тарылады. ## Себептері - **Бұрынғы ота немесе араласу.** Ең жиі себеп. Мұндай балалардың көпшілігіне бұрын [гипоспадия отасы](/kz/otalar/gipospadiya-otasy/) жасалған. Катетер қою да тарылуға әкелуі мүмкін. - **Жарақат.** Зақымданған уретра тыртықпен жазылады. - **Туа біткен тарылу.** Бұрын ешқандай араласу, жарақат немесе инфекция болмаса, осылай аталады. - **Қабыну және инфекция.** Сирек кездесетін себептер. [Гипоспадия](/kz/aurular/gipospadiya/) отасынан кейін стриктура әсіресе ауыр (проксимальды) түрлерінде жиірек кездеседі. Асқынулар отадан кейін бірден де, жылдар өткен соң да пайда болуы мүмкін. Сондықтан мұндай балалар ұзақ бақыланады. ## Белгілері - жіңішке, әлсіз немесе үзік-үзік зәр ағыны, - зәр шығарғанда күшену, дәретханада ұзақ отыру, - қуықтың толық босамауы, - қайталанатын [зәр шығару жолдарының инфекциялары](/kz/aurular/zar-shygaru-zholdarynyn-infektsiyasy/), - күндіз немесе түнде зәр ұстамау, зәр шығарғанда ауырсыну, - кейде зәрде қан. Ата-ана көбіне ағынның бұрынғыдан әлсірегенін және баланың дәретханада ұзақ отыратынын байқайды. Гипоспадия отасынан кейін зәр жіңішке жіп сияқты ақса немесе зәр шығарғанда жыныс мүшесінің астыңғы жағы шар сияқты ісінсе, баланы дәрігерге көрсетіңіз. ## Диагноз - **[Урофлоуметрия](/kz/zertteuler/urofloumetriya/).** Бала арнайы құрылғыға зәр шығарады, ол ағынның жылдамдығы мен пішінін жазып алады. Содан кейін қуықта қалған зәр УДЗ арқылы өлшенеді. Бұл қарапайым алғашқы қадам, бірақ қалыпты нәтиже стриктураны толық жоққа шығармайды. - **Контрастты рентген зерттеуі.** Уретраға контраст зат енгізіліп, толу кезінде және зәр шығару кезінде суреттер түсіріледі. Тарылудың орны мен ұзындығы көрінеді. [Микциялық цистоуретрография](/kz/zertteuler/miktsiyalyq-tsistouretrografiya/) осы зерттеудің бір бөлігі. - **Эндоскопия.** Наркозбен уретра жіңішке оптикалық құралмен қаралады ([цистоскопия](/kz/otalar/tsistoskopiya/)). ## Емдеу Ем тарылудың орнына, ұзындығына және себебіне байланысты. - **Эндоскопиялық ем.** Өзек бужбен кеңейтіледі немесе көз бақылауымен ішінен тіледі (уретротомия). Бұл аз жарақатты, бірақ балаларда тарылу жиі қайталанады. Қайталап тілудің нәтижесі одан да нашар, сондықтан дәрігерлер оны қайта-қайта жасамауға тырысады. - **Ашық қалпына келтіру отасы (уретропластика).** Қысқа тарылуда тарылған бөлік кесіп алынып, сау ұштары бір-біріне тігіледі. Ұзын тарылуда өзек ұрттың ішкі шырышты қабығынан алынған тінмен (графт) немесе жергілікті тері кесіндісімен кеңейтіледі. Зерттеулерде ашық қалпына келтірудің нәтижесі эндоскопиялық емнен әлдеқайда тұрақты болған. Әдіс әр бала үшін жеке талқыланады. Отадан кейін зәр ағыны урофлоуметриямен бақыланады. ## Дәрігерге қашан қаралу керек? Ағын әлсіресе, бала күшенсе немесе жиі инфекция болса, жоспарлы қабылдауға жазылыңыз. Бала мүлдем зәр шығара алмаса, іштің төменгі бөлігі ісініп ауырса немесе әлсіз ағынмен бірге дене қызуы көтерілсе, қабылдауды күтпей, шұғыл түрде дәрігерге хабарласыңыз. Гипоспадия отасы жасалған балаларды шағым болмаса да бақылау қарауларына әкеліңіз. ## Қашан шұғыл көмекке жүгіну керек? Төмендегілердің бірі болса, кезекті қабылдауды күтпеңіз: дәрігерге қоңырау шалыңыз немесе ең жақын аурухананың қабылдау бөліміне барыңыз. - Бала мүлдем зәр шығара алмайды немесе зәр тек тамшылап келеді, іштің төменгі бөлігі ісініп ауырады - Зәр ағыны әлсіз балада дене қызуының көтерілуі, қалтырау, бел немесе бүйір ауыруы - Зәр шығарудың қиындауымен бірге зәрде қан [Жедел жәрдем: 103](tel:103) Педиатр мен отбасылық дәрігерге арналған ескертпе Балалардағы уретра стриктурасы сирек кездеседі, деректер шектеулі. 22 зерттеуге (682 науқас) шолуда себептер: ятрогенді 48% (олардың шамамен төрттен үші гипоспадия отасынан кейін, сондай-ақ катетеризация), жарақаттық 34%, туа біткен 13%, қабынулық 4% (оның ішінде склероатрофиялық лишай), инфекциядан кейінгі 1%. Орналасуы: бульбарлы 45%, пенильді 35%, артқы уретра 25%. EAU деректері бойынша гипоспадия отасынан кейін стриктура жағдайлардың 8–13%-ында, әсіресе проксимальды түрлерінде дамиды; асқынулар ерте де, жылдар өткен соң да пайда болуы мүмкін, сондықтан ұзақ бақылау ұсынылады. Отадан кейін урофлоуметрияның обструктивті қисығы жиі кездеседі және әдетте симптомсыз; бақылауда оның нашарламауын тексеру маңызды. Урофлоуметрия клиникалық маңызды стриктураны жоққа шығара алмайды; сенімді диагностика ретроградты уретрография мен микциялық цистоуретрографияны бірге жүргізу және эндоскопия. Эндоскопиялық емнің (бужирлеу, уретротомия) жиынтық тиімділігі 46%, рецидивтен кейінгі қайталама уретротомияның тиімділігі 17%; уретропластиканың жалпы тиімділігі 84% (кесіп алып, тікелей анастомоз 82%, графт 94%, кесінді тері 97%). Авторлар эндоскопиялық емді бірінші таңдау деп санамайды және қайталама уретротомиялардан аулақ болуды ұсынады. ## Қабылдауда не болады? 1. Бұрынғы оталар, катетер қойылуы, жарақаттар және зәр шығару жолдарының инфекциялары туралы толық сұралады. 2. Урофлоуметрия жасалады және зәр шығарғаннан кейін қуықта қалған зәр УДЗ арқылы өлшенеді. 3. Тарылудың орны мен ұзындығы контрастты зерттеу және эндоскопия арқылы нақтыланады, емдеу әдісі отбасымен бірге таңдалады. [WhatsApp арқылы қабылдауға жазылыңыз](https://wa.me/994504443035?text=%D0%A1%D3%99%D0%BB%D0%B5%D0%BC%D0%B5%D1%82%D1%81%D1%96%D0%B7%20%D0%B1%D0%B5!%20%C2%AB%D0%A3%D1%80%D0%B5%D1%82%D1%80%D0%B0%20%D1%81%D1%82%D1%80%D0%B8%D0%BA%D1%82%D1%83%D1%80%D0%B0%D1%81%D1%8B%C2%BB%20%D0%B1%D0%BE%D0%B9%D1%8B%D0%BD%D1%88%D0%B0%20%D2%9B%D0%B0%D0%B1%D1%8B%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D1%83%D2%93%D0%B0%20%D0%B6%D0%B0%D0%B7%D1%8B%D0%BB%D2%93%D1%8B%D0%BC%20%D0%BA%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D0%B4%D1%96.)Балалар урологиясы орталығы, Badam Medical Center, Баку ## Жиі қойылатын сұрақтар Балаға гипоспадия отасы жасалған. Тарылу қашан пайда болуы мүмкін? Отадан кейінгі асқынулар алғашқы айларда да, жылдар өткен соң да пайда болуы мүмкін. Сондықтан шағым болмаса да бақылау қарауларына келіңіз, ал ағын әлсіресе немесе бала күшене бастаса, келесі жоспарлы қабылдауды күтпеңіз. Өзекті кеңейту (бужирлеу) жеткілікті емес пе? Кеңейту мен эндоскопиялық тілу кейде көмектеседі, бірақ балаларда тарылу жиі қайталанады. Зерттеулерде ашық қалпына келтіру отасының нәтижесі әлдеқайда тұрақты болған. Қай әдіс қолайлы екені тарылудың орны мен ұзындығына байланысты. Урофлоуметрия қалыпты болса, стриктура жоқ па? Әрдайым емес. Қалыпты немесе шекаралық нәтиже стриктураны толық жоққа шығармайды. Шағымдар сақталса, дәрігер қосымша тексеру ұсынуы мүмкін. ## Тақырыпқа қатысты - [Гипоспадия Зәр шығару тесігінің жыныс мүшесінің астыңғы жағында ашылуы Ауру](/kz/aurular/gipospadiya/) - [Меатостеноз Меатустың тарылуы, сүндеттеуден кейін зәр шығару тесігінің тарылуы Ауру](/kz/aurular/meatostenoz/) - [Зәр шығару жолдарының инфекциясы Қуықтың немесе бүйректің инфекциясы (цистит, пиелонефрит), ЗШЖИ Ауру](/kz/aurular/zar-shygaru-zholdarynyn-infektsiyasy/) - [Гипоспадия отасы Гипоспадияны түзету, уретропластика Емдеу](/kz/otalar/gipospadiya-otasy/) - [Урофлоуметрия Зәр ағынының жылдамдығын өлшеу Зерттеу](/kz/zertteuler/urofloumetriya/) - [Цистоскопия Клапан абляциясы, уретероцелені тілу, стент қою және алу Емдеу](/kz/otalar/tsistoskopiya/) - [МЦУГ Микционды цистоуретрография, цистография, VCUG, рефлюксті анықтау үшін тексеру Зерттеу](/kz/zertteuler/miktsiyalyq-tsistouretrografiya/) Дереккөздер - [Vetterlein MW et al. Anterior urethral strictures in children: disease etiology and comparative effectiveness of endoscopic treatment vs. open surgical reconstruction. Front Pediatr, 2019.](https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/?term=Anterior%20urethral%20strictures%20in%20children%3A%20disease%20etiology%20and%20comparative%20effectiveness%20of%20endoscopic%20treatment%20vs) - [EAU Guidelines on Paediatric Urology, 2026: Hypospadias.](https://uroweb.org/guidelines/paediatric-urology/chapter/hypospadias) Бұл бет ақпарат беру мақсатында дайындалған. Балаңызды емдеу туралы шешім тексеруден кейін дәрігермен бірге қабылданады. Жаңартылған күні: 2026 жылғы 31 қазан --- Information for parents and colleagues; it does not replace an in-person examination. Emergencies: call 103 (Azerbaijan, Kazakhstan, Uzbekistan) or your local emergency number.