--- title: "Oʻgʻil bolada uretra strikturasi: sust oqim, kuchanish" description: "Oʻgʻil bolalarda siydik chiqarish kanalining chandiq bilan torayishi: sust oqim, kuchanish, sabablari (gipospadiya operatsiyasi, jarohat), tekshiruv, davo." lang: uz url: https://usaqurologiyasi.com/uz/kasalliklar/uretra-strikturasi/ --- [Jinsiy aʼzolar](/uz/kasalliklar/#jinsiy-azolar) # Oʻgʻil bolalarda uretra strikturasi: siydik oqimining sustligi va kuchanish Oʻgʻil bolalarda siydik chiqarish kanalining chandiq bilan torayishi: sust oqim, kuchanish, sabablari (gipospadiya operatsiyasi, jarohat), tekshiruv, davo. Muallif: [Dr. Parviz Hojiyev](/uz/shifokor/), bolalar urologi (FEAPU). Qisqacha Asosiy belgi Ingichka, sust siydik oqimi va siyishda kuchanish. Koʻp uchraydigan sabablar Oldingi operatsiya (ayniqsa gipospadiya operatsiyasi) va jarohat. Tashxis Birinchi qadam urofloumetriya; aniq tashxis uchun kontrastli rentgen va endoskopiya. Davolash Ochiq tiklash operatsiyasi (uretroplastika) koʻpincha barqarorroq natija beradi. ## Uretra strikturasi nima? Uretra, yaʼni siydik chiqarish kanali siydikni siydik pufagidan tashqariga olib chiqadi. Uning devorida chandiq toʻqima hosil boʻlsa, kanal torayadi va siydik erkin oqa olmaydi. Buni **uretra strikturasi** deyiladi. Bolalarda bu kam uchraydi. Torayish kanalning istalgan qismida boʻlishi mumkin: jinsiy olat ichida, oraliq sohasida yoki siydik pufagiga yaqin qismda. Uretra strikturasini [meatostenoz](/uz/kasalliklar/meatostenoz/) bilan adashtirmaslik kerak: meatostenozda faqat olat uchidagi teshik tor boʻladi, strikturada esa kanalning ichkariroqdagi qismi torayadi. ## Sabablari - **Oldingi operatsiya yoki muolaja.** Eng koʻp uchraydigan sabab. Bunday bolalarning aksariyatiga ilgari [gipospadiya operatsiyasi](/uz/operatsiyalar/gipospadiya-operatsiyasi/) qilingan. Kateter qoʻyish ham torayishga olib kelishi mumkin. - **Jarohat.** Shikastlangan uretra chandiq bilan bitadi. - **Tugʻma torayish.** Ilgari hech qanday muolaja, jarohat yoki infeksiya boʻlmaganda shunday ataladi. - **Yalligʻlanish va infeksiya.** Kamroq uchraydigan sabablar. [Gipospadiya](/uz/kasalliklar/gipospadiya/) operatsiyasidan keyin striktura ayniqsa ogʻir (proksimal) shakllarda koʻproq uchraydi. Asoratlar operatsiyadan keyin darhol ham, yillar oʻtib ham paydo boʻlishi mumkin. Shuning uchun bunday bolalar uzoq vaqt kuzatiladi. ## Belgilari - ingichka, sust yoki uzilib-uzilib keladigan siydik oqimi, - siyishda kuchanish, hojatxonada uzoq qolish, - siydik pufagining toʻliq boʻshamasligi, - takrorlanuvchi [siydik yoʻllari infeksiyalari](/uz/kasalliklar/siydik-yollari-infeksiyasi/), - kunduzi yoki kechasi siydik tuta olmaslik, siyishda ogʻriq, - baʼzan siydikda qon. Ota-onalar koʻpincha oqim avvalgidan sustlashganini va bola hojatxonada uzoq qolayotganini payqaydi. Gipospadiya operatsiyasidan keyin siydik ingichka ip boʻlib oqsa yoki siyish paytida olatning pastki tomoni pufakdek shishsa, bolani shifokorga koʻrsating. ## Tashxis - **[Urofloumetriya](/uz/tekshiruvlar/urofloumetriya/).** Bola maxsus moslamaga siyadi, u oqim tezligi va shaklini yozib oladi. Keyin siydik pufagida qolgan siydik UTT bilan oʻlchanadi. Bu oddiy birinchi qadam, lekin meʼyoriy natija strikturani toʻliq istisno qilmaydi. - **Kontrastli rentgen tekshiruvi.** Uretraga kontrast modda yuboriladi va toʻlish hamda siyish paytida suratlar olinadi. Torayishning joyi va uzunligi koʻrinadi. [Miksion sistouretrografiya](/uz/tekshiruvlar/miksion-sistouretrografiya/) shu tekshiruvning bir qismidir. - **Endoskopiya.** Narkoz ostida uretra ingichka optik asbob bilan koʻriladi ([sistoskopiya](/uz/operatsiyalar/sistoskopiya/)). ## Davolash Davolash torayishning joyi, uzunligi va sababiga bogʻliq. - **Endoskopik davolash.** Kanal bujlar bilan kengaytiriladi yoki koʻz nazorati ostida ichkaridan kesiladi (uretrotomiya). Bu kamroq shikast yetkazadi, lekin bolalarda torayish koʻpincha qaytadi. Takroriy kesishlar yanada yomonroq natija beradi, shuning uchun shifokorlar ularni qayta-qayta qilmaslikka harakat qiladi. - **Ochiq tiklash operatsiyasi (uretroplastika).** Qisqa torayishda toraygan qism kesib olib tashlanadi va sogʻlom uchlar bir-biriga tikiladi. Uzun torayishda kanal lunjning ichki shilliq qavatidan olingan toʻqima (graft) yoki mahalliy teri loskuti bilan kengaytiriladi. Tadqiqotlarda ochiq tiklash natijasi endoskopik davolashdan ancha barqaror boʻlgan. Usul tanlovi har bir bola uchun alohida muhokama qilinadi. Operatsiyadan keyin siydik oqimi urofloumetriya bilan kuzatiladi. ## Qachon shifokorga murojaat qilish kerak? Oqim susaygan boʻlsa, bola kuchanib siyayotgan boʻlsa yoki tez-tez infeksiya boʻlayotgan boʻlsa, rejali qabulga yoziling. Bola umuman siydik chiqara olmasa, qorin pasti shishib ogʻrisa yoki sust oqim bilan birga isitma chiqsa, qabulni kutmasdan shoshilinch murojaat qiling. Gipospadiya operatsiyasi qilingan bolalarni shikoyat boʻlmasa ham nazorat koʻriklariga olib keling. ## Qachon zudlik bilan murojaat qilish kerak? Quyidagilardan biri boʻlsa, navbatdagi qabulni kutmang: shifokorga qoʻngʻiroq qiling yoki eng yaqin shoshilinch tibbiy yordam boʻlimiga boring. - Bola umuman siydik chiqara olmayapti yoki siydik faqat tomchilab kelyapti, qorin pasti shishgan va ogʻriyapti - Siydik oqimi sust boʻlgan bolada isitma, titrash, bel yoki biqin ogʻrigʻi - Siyishdagi qiyinchilik bilan birga siydikda qon [Tez tibbiy yordam: 103](tel:103) Pediatr va oilaviy shifokor uchun eslatma Bolalarda uretra strikturasi kam uchraydi, maʼlumotlar cheklangan. 22 ta tadqiqot (682 bemor) sharhida sabablar: yatrogen 48% (ularning taxminan toʻrtdan uch qismi gipospadiya operatsiyasidan keyin, shuningdek kateterizatsiya), travmatik 34%, tugʻma 13%, yalligʻlanish 4% (jumladan lichen sclerosus), infeksiyadan keyingi 1%. Joylashuvi: bulbar 45%, penil 35%, orqa uretra 25%. EAU maʼlumotiga koʻra gipospadiya operatsiyasidan keyin striktura 8–13% holatda, ayniqsa proksimal shakllarda uchraydi; asoratlar erta yoki yillar oʻtib rivojlanishi mumkin, shuning uchun uzoq muddatli kuzatuv tavsiya etiladi. Operatsiyadan keyin obstruktiv urofloumetriya egri chizigʻi koʻp uchraydi va odatda simptomsiz; kuzatuvda uning yomonlashmayotganini tekshirish muhim. Urofloumetriya klinik ahamiyatli strikturani istisno qila olmaydi; ishonchli tashxis retrograd uretrografiya va miksion sistouretrografiyani birga oʻtkazish hamda endoskopiyadir. Endoskopik davolashning (bujlash, uretrotomiya) umumiy samaradorligi 46%, retsidivdan keyin takroriy uretrotomiyaniki 17%; uretroplastikaniki 84% (kesib olib tashlash va birlamchi anastomoz 82%, graft 94%, loskut 97%). Mualliflar endoskopik davolashni birinchi tanlov deb hisoblamaydi va takroriy uretrotomiyalardan qochishni tavsiya qiladi. ## Qabulda nima qilinadi? 1. Oldingi operatsiyalar, kateter qoʻyilishi, jarohatlar va siydik yoʻllari infeksiyalari haqida batafsil soʻraladi. 2. Urofloumetriya oʻtkaziladi va siyishdan keyin siydik pufagida qolgan siydik UTT bilan oʻlchanadi. 3. Torayishning joyi va uzunligi kontrastli tekshiruv va endoskopiya bilan aniqlanadi, davolash usuli oila bilan birga tanlanadi. [WhatsApp orqali qabulga yoziling](https://wa.me/994504443035?text=Assalomu%20alaykum%2C%20%E2%80%9CUretra%20strikturasi%E2%80%9D%20bo%CA%BByicha%20qabulga%20yozilmoqchi%20edim.)Bolalar urologiyasi markazi, Badam Medical Center, Boku ## Koʻp beriladigan savollar Bolamizga gipospadiya operatsiyasi qilingan. Torayish qachon paydo boʻlishi mumkin? Operatsiyadan keyingi asoratlar dastlabki oylarda ham, yillar oʻtib ham yuzaga kelishi mumkin. Shuning uchun shikoyat boʻlmasa ham nazorat koʻriklariga keling, oqim susaysa yoki bola kuchanib siya boshlasa, navbatdagi rejali qabulni kutmang. Kanalni kengaytirish (bujlash) yetarli emasmi? Kengaytirish va endoskopik kesish baʼzan yordam beradi, lekin bolalarda torayish koʻpincha qaytadi. Tadqiqotlarda ochiq tiklash operatsiyasining natijasi ancha barqaror boʻlgan. Qaysi usul mos kelishi torayishning joyi va uzunligiga bogʻliq. Urofloumetriya meʼyorida boʻlsa, striktura yoʻqmi? Har doim emas. Meʼyoriy yoki chegaraviy natija strikturani toʻliq istisno qilmaydi. Shikoyatlar davom etsa, shifokor qoʻshimcha tekshiruv taklif qilishi mumkin. ## Mavzuga oid - [Gipospadiya Siydik chiqarish teshigining jinsiy olat ostki tomonida ochilishi Kasallik](/uz/kasalliklar/gipospadiya/) - [Meatostenoz Meatal stenoz, xatnadan keyin siydik chiqarish teshigining torayishi Kasallik](/uz/kasalliklar/meatostenoz/) - [Siydik yoʻllari infeksiyasi Siydik pufagi yoki buyrak infeksiyasi (sistit, pielonefrit), SYI Kasallik](/uz/kasalliklar/siydik-yollari-infeksiyasi/) - [Gipospadiya operatsiyasi Gipospadiyani tuzatish, uretroplastika Davolash](/uz/operatsiyalar/gipospadiya-operatsiyasi/) - [Urofloumetriya Siydik oqimi testi Tekshiruv](/uz/tekshiruvlar/urofloumetriya/) - [Sistoskopiya Klapan ablatsiyasi, ureterotseleni kesish, stent qoʻyish va olib tashlash Davolash](/uz/operatsiyalar/sistoskopiya/) - [MSUG Miksion sistouretrografiya, siyish paytidagi sistografiya, VCUG, reflyuksni tekshirish Tekshiruv](/uz/tekshiruvlar/miksion-sistouretrografiya/) Manbalar - [Vetterlein MW et al. Anterior urethral strictures in children: disease etiology and comparative effectiveness of endoscopic treatment vs. open surgical reconstruction. Front Pediatr, 2019.](https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/?term=Anterior%20urethral%20strictures%20in%20children%3A%20disease%20etiology%20and%20comparative%20effectiveness%20of%20endoscopic%20treatment%20vs) - [EAU Guidelines on Paediatric Urology, 2026: Hypospadias.](https://uroweb.org/guidelines/paediatric-urology/chapter/hypospadias) Ushbu sahifa maʼlumot berish maqsadida tayyorlangan. Bolangizni davolash haqidagi qaror koʻrikdan soʻng shifokor bilan birgalikda qabul qilinadi. Yangilangan: 2026-yil 31-oktabr --- Information for parents and colleagues; it does not replace an in-person examination. Emergencies: call 103 (Azerbaijan, Kazakhstan, Uzbekistan) or your local emergency number.