--- title: "Vilms şişi: uşağın qarnında şiş, nə etməli" description: "Vilms şişi uşaqlarda ən çox rast gəlinən böyrək şişidir. Valideyn nəyi görür, niyə gecikdirmədən uşaq onkologiyası mərkəzinə müraciət lazımdır." lang: az url: https://usaqurologiyasi.com/xestelikler/vilms-sisi/ --- [Böyrək və sidik axarı](/xestelikler/#boyrek) # Vilms şişi (nefroblastoma): uşağın qarnında şiş Vilms şişi uşaqlarda ən çox rast gəlinən böyrək şişidir. Valideyn nəyi görür, niyə gecikdirmədən uşaq onkologiyası mərkəzinə müraciət lazımdır. Müəllif: [Dr. Pərviz Hacıyev](/haqqinda/), uşaq uroloqu (FEAPU). Qısa cavab Təcilidirmi? Bəli, gecikdirmək olmaz: qarında şiş görünsə, uşağı ən qısa vaxtda həkimə göstərin. Kimdə olur? Adətən 2–5 yaşlı uşaqlarda. Müalicə olunurmu? Bəli. Müasir müalicə ilə uşaqların 90%-dən çoxu sağalır. Harada müalicə olunur? Uşaq onkologiyası mərkəzində, təcrübəli komanda tərəfindən. ## Vilms şişi nədir? **Vilms şişi** (nefroblastoma) böyrəyin bədxassəli şişidir. O, böyrəyin ana bətnində inkişafının pozulması ilə bağlı olan embrional şişdir. Uşaqlarda böyrək şişlərinin 80%-dən çoxu Vilms şişidir. Ümumilikdə nadir xəstəlikdir. Ən çox **2–5 yaşlı** uşaqlarda rast gəlinir. Adətən bir böyrəkdə olur, uşaqların təxminən 5–9%-ində hər iki böyrəkdə tapılır. Ən vacib xəbər budur: müasir müalicə ilə **uşaqların 90%-dən çoxu sağalır**. ## Valideyn nəyi görür? - Uşaqların çoxunda heç bir şikayət olmur. Valideyn **qarnın böyüdüyünü** və ya **qarında bərk şiş** olduğunu çox vaxt uşağı geyindirərkən və ya qucaqlayarkən təsadüfən hiss edir. - Hər 5 uşaqdan təxminən birində başqa əlamətlər də olur: qarın ağrısı, sidikdə qan, qızdırma, yüksək arterial təzyiq. Uşağın özünü yaxşı hiss etməsi şişin təhlükəsiz olduğunu göstərmir. ## Nə etməli? Uşağın qarnında yeni şiş, bərkimə və ya qarnın bir tərəfinin böyüdüyünü görsəniz: - **gecikdirmədən**, ən qısa vaxtda uşağı həkimə göstərin, - qarında şişlə birlikdə güclü ağrı və ya sidikdə qan varsa, dərhal təcili yardım şöbəsinə gedin. Vilms şişi şübhəsi olan uşaq **uşaq onkologiyası mərkəzində** müayinə və müalicə olunmalıdır. Orada bu xəstəlik üzrə təcrübəli həkim və tibb bacılarından ibarət komanda birgə işləyir. ## Diaqnoz - **Qarın boşluğunun USM-i:** ilk və ən əlçatan müayinədir. Şişin böyrəkdən çıxıb-çıxmadığını göstərir. Ətraflı: [böyrək və sidik kisəsinin USM-i](/muayineler/usm/). - **KT və ya MRT:** müalicədən əvvəl şişin ölçüsünü, yayılmasını və digər böyrəyi dəqiq qiymətləndirmək üçün edilir. - Qan və sidik analizləri, arterial təzyiqin ölçülməsi. ## Müalicə Müalicə kimyaterapiya və əməliyyatdan, bəzi hallarda isə şüa terapiyasından ibarətdir. Müalicənin ardıcıllığı ölkəyə və mərkəzə görə fərqlənə bilər: bəzi mərkəzlərdə əvvəlcə kimyaterapiya, sonra əməliyyat edilir, bəzilərində isə əvvəlcə əməliyyat aparılır. Hansı yolun seçiləcəyini və müalicənin müddətini uşaq onkologiyası komandası şişin növünə və mərhələsinə görə müəyyən edir. ## Kimdə risk yüksəkdir? Bəzi anadangəlmə sindromları olan uşaqlarda Vilms şişi daha çox rast gəlinir: məsələn, Beckwith-Wiedemann sindromu, WAGR və Denys-Drash sindromları, bədənin bir yarısının o biri yarısından böyük olması (hemihipertrofiya). Belə uşaqlara adətən təxminən 7 yaşa qədər **hər 3 aydan bir** qarın USM-i təklif olunur. ## Müalicədən sonra Vilms şişindən uşaqların çoxu sağalır. Amma müalicə illər sonra da sağlamlığa təsir göstərə bilər: sağalanların bir qismində böyük yaşda xroniki xəstəliklər yaranır. Ona görə müalicədən sonra uzunmüddətli nəzarət vacibdir. Bir böyrəklə yaşamaq barədə: [tək işləyən böyrək](/xestelikler/tek-isleyen-boyrek/). ## Nə vaxt təcili müraciət etməli? Aşağıdakılardan biri varsa, növbəti qəbulu gözləməyin: həkimə zəng edin və ya ən yaxın təcili yardım şöbəsinə gedin. - Qarında şişlə birlikdə güclü qarın ağrısı - Sidikdə görünən qan [Təcili yardım: 103](tel:103) Pediatr və ailə həkimi üçün qeyd Bədxassəli böyrək şişləri 15 yaşa qədər bütün xərçənglərin 5%-ini təşkil edir; Vilms şişi uşaq böyrək şişlərinin 80%-dən çoxudur. Müraciət yaşı adətən 2–5-dir; təxminən 7% multisentrik, 5–9% bilateraldır. Uşaqların çoxu müraciət zamanı simptomsuzdur, qarın böyümüş və şiş əllənir; valideynlər kütləni çox vaxt geyindirərkən və ya qucaqlayarkən görür. Təxminən hər beş uşaqdan birində ayrıca simptomlar olur: ağrı, hematuriya, qızdırma, arterial hipertenziya. İlk müayinə qarın USM-idir; resursu olan mərkəzlərdə əməliyyatdan əvvəl KT və ya MRT edilir. SIOP yanaşmasında neoadyuvant kimyaterapiya, sonra rezeksiya və adyuvant müalicə, COG yanaşmasında birtərəfli kütlədə ilkin nefrektomiya tövsiyə olunur; müalicə kimyaterapiya, cərrahiyyə və bəzi hallarda şüa terapiyasından ibarətdir. Ümumi sağqalma 90%-dən yüksəkdir; buna baxmayaraq sağalanların təxminən 25%-ində yetkin yaşda ağır xroniki xəstəliklər qeyd olunur. WT1 ilə əlaqəli sindromlar (məsələn, WAGR, Denys-Drash), Beckwith-Wiedemann sindromu və izolə hemihipertrofiyada təxminən 7 yaşa qədər hər 3 aydan bir USM skrininqi təklif olunur. Böyrək kütləsi şübhəsində uşaq gecikdirilmədən uşaq onkologiyası mərkəzinə yönləndirilməlidir; bütün böyrək şişli uşaqların klinik tədqiqatlarda iştirakı tövsiyə olunur. ## Qəbulda nə olur? 1. Qarın diqqətlə müayinə olunur, böyrəklərin və qarın boşluğunun USM-i edilir, arterial təzyiq ölçülür. 2. Böyrək şişi şübhəsində uşaq gecikdirilmədən uşaq onkologiyası mərkəzinə yönləndirilir. 3. Valideynə növbəti addımlar və müayinələr izah edilir, lazım olduqda müalicədən sonrakı uroloji nəzarətdə iştirak edirik. [WhatsApp ilə qəbula yazılın](https://wa.me/994504443035?text=Salam%2C%20Vilms%20%C5%9Fi%C5%9Fi%20m%C3%B6vzusu%20il%C9%99%20ba%C4%9Fl%C4%B1%20q%C9%99bula%20yaz%C4%B1lmaq%20ist%C9%99yir%C9%99m.)Uşaq Urologiyası Mərkəzi, Badam Medical Center, Bakı ## Tez-tez verilən suallar Qarında şiş gördüm, amma uşaq özünü yaxşı hiss edir. Gözləmək olarmı? Xeyr. Vilms şişi olan uşaqların çoxu özünü yaxşı hiss edir və başqa şikayəti olmur. Qarında yeni şiş və ya bir tərəfin böyüməsi görünərsə, uşağı ən qısa vaxtda həkimə göstərin. Uşağımda Beckwith-Wiedemann sindromu (və ya bədənin bir yarısının böyüməsi) var. Nə etməliyəm? Bəzi sindromlarda Vilms şişi riski yüksəkdir. Belə uşaqlara adətən təxminən 7 yaşa qədər hər 3 aydan bir qarın USM-i təklif olunur. Planı həkiminizlə müzakirə edin. Müalicədən sonra nə olur? Uşaqların çoxu sağalır. Amma müalicə illər sonra da sağlamlığa təsir göstərə bildiyi üçün uşaq onkologiyası mərkəzinin təyin etdiyi uzunmüddətli nəzarət lazımdır. ## Əlaqəli mövzular - [Hidronefroz Böyrəkdə su yığılması, böyrək ləyəninin genişlənməsi Xəstəlik](/xestelikler/hidronefroz/) - [Multikistoz displastik böyrək Kistalı, işləməyən böyrək Xəstəlik](/xestelikler/multikistoz-displastik-boyrek/) - [Sidikdə qan Hematuriya, qırmızı və ya qəhvəyi sidik Xəstəlik](/xestelikler/hematuriya/) - [Tək işləyən böyrək Tək böyrək, bir böyrəklə doğulma Xəstəlik](/xestelikler/tek-isleyen-boyrek/) - [Böyrək və sidik kisəsi USM-si Ultrasəs müayinəsi, exoqrafiya Müayinə](/muayineler/usm/) Mənbələr - Spreafico F et al. Wilms tumour. Nat Rev Dis Primers, 2021. Bu səhifə maarifləndirmə məqsədi daşıyır. Uşağınızın müalicəsi barədə qərar müayinədən sonra həkimlə birlikdə verilir. Yenilənib: 31 oktyabr 2026 --- Information for parents and colleagues; it does not replace an in-person examination. Emergencies: call 103 (Azerbaijan, Kazakhstan, Uzbekistan) or your local emergency number.