Mikropenis nədir?
Mikropenis penisin quruluşca normal, amma uzunluğunun yaşa görə gözləniləndən çox kiçik olmasıdır. Tibbi meyar: uzanmış penis uzunluğu həmin yaş üçün ortalamadan 2,5 standart sapma aşağıdır. Vaxtında doğulmuş körpədə bu, təxminən 2,5 sm-dən az deməkdir.
Mikropenis nadirdir. Valideynlərin «penis kiçikdir» şikayətinin böyük hissəsi əslində gömük penisdir: penis normal ölçüdədir, amma piy və dəri altında gizlənib.
Penis necə düzgün ölçülür?
Ölçmə həkim tərəfindən aparılır: qasıq piy yastığı sümüyə qədər basılır, penis yüngülcə uzadılır və sümükdən penisin ucuna qədər məsafə ölçülür. Piy yastığını basmadan ölçmək penisi yalançı kiçik göstərir.
Səbəbləri
Penisin böyüməsi ana bətnində və həyatın ilk aylarında testosteron hormonundan asılıdır. Mikropenisin səbəbləri:
- beyində hipofiz vəzinin xayaları stimullaşdıran hormonları az hasil etməsi (ən çox),
- xayaların özünün testosteronu az hasil etməsi,
- toxumaların testosteronu zəif qəbul etməsi,
- genetik sindromlar,
- bəzən səbəb tapılmır.
Müayinə
- hormon analizləri (testosteron, LH, FSH), xüsusən həyatın 1–3-cü aylarında,
- lazım olduqda genetik analiz (kariotip),
- uşaq endokrinoloqu ilə birgə qiymətləndirmə.
Müalicə
Əsas müalicə testosterondur: iynə və ya krem şəklində qısa kurslarla verilir. Əksər uşaqlarda penis əhəmiyyətli dərəcədə böyüyür. Hormonal çatışmazlıq varsa, yeniyetməlikdə də müalicə davam etdirilir.
Nə vaxt təcili müraciət etməli?
Aşağıdakılardan biri varsa, növbəti qəbulu gözləməyin: həkimə zəng edin və ya ən yaxın təcili yardım şöbəsinə gedin.
- Yenidoğulmuşda mikropenislə birlikdə qan şəkərinin düşməsi, sarılığın uzanması (hipofiz çatışmazlığı ola bilər)
Pediatr və ailə həkimi üçün qeyd
Uzanmış penis uzunluğu yaşa görə ortalamadan 2,5 SD aşağı olduqda mikropenis hesab olunur (vaxtında doğulmuşda təxminən 2,5 sm-dən az, ölçü pubik sümüyə basaraq dorsal səthdən aparılır). Ən çox səbəbi hipoqonadotrop hipoqonadizmdir; yenidoğulmuşda hipoqlikemiya və uzanmış sarılıq panhipopituitarizmi düşündürür. Kariotip, LH, FSH, testosteron, mini-pubertat dövründə (1–3 ay) qiymətləndirmə tövsiyə olunur.
Qəbulda nə olur?
- Penisin uzanmış uzunluğu düzgün texnika ilə ölçülür, xayalar və xayalıq müayinə olunur.
- Gömük penis istisna edilir.
- Mikropenis təsdiqlənərsə, hormonal analizlər və endokrinoloq məsləhəti planlanır.
Tez-tez verilən suallar
Testosteron müalicəsi təhlükəsizdirmi?
Qısa kurslarla verilən testosteron müalicəsi uşaqlarda təhlükəsiz hesab olunur və penisin böyüməsinə yaxşı təsir edir. Doza və müddəti həkim təyin edir.
Əlaqəli mövzular
Mənbələr
- Hatipoğlu N, Kurtoğlu S. Micropenis: etiology, diagnosis and treatment approaches. J Clin Res Pediatr Endocrinol, 2013.
- EAU Guidelines on Paediatric Urology, 2025: Micropenis.
Bu səhifə maarifləndirmə məqsədi daşıyır. Uşağınızın müalicəsi barədə qərar müayinədən sonra həkimlə birlikdə verilir.