Urakus nədir?
Ana bətnində sidik kisəsinin yuxarı ucu göbəklə nazik kanal vasitəsilə birləşir. Bu kanala urakus deyilir. Normalda doğuşdan əvvəl o, bağlanaraq bərk bağa çevrilir. Bağlanma tam olmadıqda müxtəlif urakus qalıqları yaranır.
Növləri
- Açıq urakus: göbəklə sidik kisəsi arasında açıq kanal qalır, göbəkdən sidik gəlir.
- Urakus sinusu: kanalın yalnız göbək tərəfi açıq qalır, göbəkdən vaxtaşırı maye gəlir.
- Urakus kistası: kanalın ortası açıq qalaraq kista əmələ gətirir. Çox vaxt iltihablananda aşkarlanır.
- Urakus divertikulu: sidik kisəsi tərəfdən qalan kiçik cib. Adətən şikayət vermir.
Əlamətləri
- göbəkdən davamlı və ya vaxtaşırı yaşlıq, sidik və ya iltihablı maye,
- göbəyin yavaş sağalması, ətrafında qızarıq,
- göbəkdən aşağıda ağrılı şişkinlik, qızdırma (iltihablanmış kista),
- təkrarlanan sidik yolu infeksiyası.
Bəzən qalıq heç bir şikayət vermir və başqa səbəblə aparılan USM-də təsadüfən tapılır.
Diaqnoz
USM əsas müayinədir: göbəkdən sidik kisəsinə doğru uzanan kanal və ya kista görünür. Lazım olduqda göbəkdən kontrast verilərək rentgen müayinəsi və ya MSUQ aparıla bilər.
Müalicə
- Şikayətsiz, təsadüfən tapılmış qalıqlar, xüsusən körpələrdə, çox vaxt zamanla sorulur və yalnız USM ilə izlənilir.
- İltihablanmış kista əvvəlcə antibiotiklə, bəzən drenajla müalicə olunur. İltihab keçdikdən sonra qalıq planlı şəkildə çıxarılır, çünki iltihab təkrarlana bilər.
- Açıq urakus və şikayət yaradan qalıqlar cərrahi yolla çıxarılır. Əməliyyat göbək altından kiçik kəsiklə və ya laparoskopik üsulla aparılır, sidik kisəsinin müvafiq hissəsi tikilir.
Nə vaxt təcili müraciət etməli?
Aşağıdakılardan biri varsa, növbəti qəbulu gözləməyin: həkimə zəng edin və ya ən yaxın təcili yardım şöbəsinə gedin.
- Göbək ətrafında qızartı, şişkinlik, ağrı və qızdırma
- Göbəkdən irin gəlməsi
Pediatr və ailə həkimi üçün qeyd
Yenidoğulmuşda göbək kötüyü düşdükdən sonra göbəkdən davamlı yaşlıq, xüsusən sidiyə getmə və ya ağlama zamanı artırsa, açıq urakus və ya omfalomezenterik axarla differensial diaqnoz aparılmalıdır. İlk müayinə USM-dir. Göbək qranulyomu da tez-tez rast gəlinir və ayrıca qiymətləndirilir.
Qəbulda nə olur?
- Göbək və onun altındakı nahiyə müayinə olunur, şikayətin xarakteri soruşulur.
- USM ilə göbəklə sidik kisəsi arasındakı struktur qiymətləndirilir.
- İltihab varsa, əvvəlcə antibiotik müalicəsi, sonra planlı əməliyyat müzakirə olunur.
Tez-tez verilən suallar
Göbəkdən gələn maye sidikdirmi?
Açıq urakusda gələn maye sidikdir və uşaq ağlayanda və ya gərginləşəndə artır. Digər növlərdə isə iltihablı və ya bulanıq maye gələ bilər.
Əlaqəli mövzular
Mənbələr
- Gleason JM və həmmüəlliflər. A comprehensive review of pediatric urachal anomalies and predictive analysis for adult urachal adenocarcinoma. J Urol, 2015.
Bu səhifə maarifləndirmə məqsədi daşıyır. Uşağınızın müalicəsi barədə qərar müayinədən sonra həkimlə birlikdə verilir.