Uşaqlarda sidik yolu infeksiyası

Sidik yolu infeksiyası nədir?

Sidik yolu infeksiyası sidik yollarının bakteriyalarla iltihablanmasıdır. Ən çox bağırsaqda yaşayan E. coli bakteriyası sidik kanalından yuxarı qalxaraq sidik kisəsinə, bəzən də böyrəyə çatır.

Sidik kisəsi infeksiyası (sistit) adətən qızdırmasız olur.
Böyrək infeksiyası (pielonefrit) qızdırma ilə gedir və daha ciddidir.

İlk ildə oğlanlarda, xüsusən sünnət olunmamış oğlanlarda daha çox, bir yaşdan sonra isə qızlarda daha çox rast gəlinir.

Əlamətləri yaşa görə

Körpələrdə əlamətlər çox vaxt qeyri-spesifikdir:

səbəbi aydın olmayan qızdırma (çox vaxt yeganə əlamət),
qıcıqlanma, zəif əmmə, qusma,
çəki almama, uzun sürən sarılıq (yenidoğulmuşda),
pis qoxulu sidik.

Böyük uşaqlarda:

sidiyə gedərkən yanma və ağrı,
tez-tez və təcili sidiyə getmə, yeni başlayan sidik qaçırma,
qarnın aşağı hissəsində ağrı,
bulanıq, pis qoxulu, bəzən qanlı sidik,
qızdırma, yan və ya bel ağrısı (böyrək infeksiyasında).

Diaqnoz: düzgün sidik nümunəsi

Diaqnoz sidik analizi və sidik əkməsi ilə qoyulur. Nəticənin etibarlı olması nümunənin necə götürülməsindən asılıdır:

Tualetdən istifadə edən uşaqlarda: cinsiyyət orqanları yuyulduqdan sonra orta axın sidiyi.
Körpələrdə: «sidik tutma» üsulu, ehtiyac olduqda kateterlə nümunə.
Sidik torbası ilə götürülən nümunə dəri bakteriyaları ilə tez çirklənir və müsbət nəticə çox vaxt yalançı olur.

Ətraflı: sidik analizi və əkmə.

Müalicə

Qızdırmasız sistit: ağızdan antibiotik, adətən 3–5 gün.
Qızdırmalı infeksiya: ağızdan və ya ağır hallarda venadaxili antibiotik, adətən 7–10 gün. Kiçik körpələr və vəziyyəti ağır olan uşaqlar xəstəxanada müalicə olunur.
Antibiotik əkmə nəticəsinə görə lazım olduqda dəyişdirilir.
Bol maye, qızdırma və ağrı üçün yaşa və çəkiyə uyğun dərmanlar.

Hansı uşağa əlavə müayinə lazımdır?

Qızdırmalı ilk infeksiyadan sonra: böyrək və sidik kisəsinin USM-si.
USM-də dəyişiklik, təkrarlanan qızdırmalı infeksiya və ya atipik gediş olduqda: reflyuksu yoxlamaq üçün MSUQ.
Böyrəkdə çapıq şübhəsində: infeksiyadan 4–6 ay sonra DMSA.

Təkrarlanmanın qarşısını almaq

qəbizliyin müalicəsi,
gün ərzində kifayət qədər su və hər 2–3 saatdan bir tualet,
qızlarda öndən arxaya doğru silmək, köpüklü vannalardan uzaq durmaq,
oğlanlarda fimoz və təkrarlanan infeksiyalarda sünnət dərisinin qiymətləndirilməsi,
reflyuks varsa, həkimin qərarı ilə antibiotik profilaktikası.

Nə vaxt təcili müraciət etməli?

Aşağıdakılardan biri varsa, növbəti qəbulu gözləməyin: həkimə zəng edin və ya ən yaxın təcili yardım şöbəsinə gedin.

3 aylıqdan kiçik körpədə 38°C və daha yüksək qızdırma

Qusma və antibiotiki içə bilməmə

Halsızlıq, yuxululuq, yeməkdən imtina

Yan və ya bel ağrısı ilə qızdırma

Antibiotikə başladıqdan 48 saat sonra qızdırmanın davam etməsi

Qəbulda nə olur?

Keçirilmiş infeksiyaların sayı, qızdırma ilə olub-olmaması və əkmə nəticələri öyrənilir.

Tualet vərdişləri, qəbizlik, sünnət vəziyyəti və cinsiyyət orqanları qiymətləndirilir.

Böyrək və sidik kisəsi USM-si, lazım olduqda MSUQ və ya DMSA planlanır.

Təkrarlanmanın qarşısını almaq üçün fərdi plan qurulur.

WhatsApp ilə qəbula yazıl Uşaq Urologiyası Mərkəzi, Badam Medical Center, Bakı

Tez-tez verilən suallar

Sidikdə bakteriya tapıldı, amma uşaqda heç bir şikayət yoxdur. Müalicə lazımdırmı?

Əksər hallarda yox. Şikayətsiz bakteriuriya, xüsusən məktəb yaşlı qızlarda, müalicə tələb etmir və antibiotik bəzən daha zərərli bakteriyaların yerləşməsinə yol açır.

Sidik analizi üçün nümunəni necə götürməli?

Cinsiyyət orqanları su ilə yuyulur, uşaq sidiyə başlayır, ilk hissə tualetə, orta hissə steril qaba götürülür. Körpələrdə 'sidik tutma' üsulu və ya kateter istifadə olunur. Nümunə 1–2 saat ərzində laboratoriyaya çatdırılmalıdır.

Kranberri suyu kömək edirmi?

Bəzi tədqiqatlarda təkrarlanma riskini bir qədər azaldır, amma əsas müalicəni və qəbizliyin, tualet vərdişlərinin düzəldilməsini əvəz etmir.

Bu səhifə maarifləndirmə məqsədi daşıyır. Uşağınızın müalicəsi barədə qərar müayinədən sonra həkimlə birlikdə verilir.