USM nə göstərir?
Ultrasəs müayinəsi (USM) uşaq urologiyasında ən çox istifadə olunan, şüasız, ağrısız və təkrarlana bilən müayinədir. Böyrək və sidik kisəsinin USM-si bunları göstərir:
- böyrəklərin ölçüsü, forması və toxuması (parenxima qalınlığı),
- toplayıcı sistemin genişlənməsi (hidronefroz): ləyənin ölçüsü, kasacıqlar,
- sidik axarlarının genişlənməsi (meqaureter),
- sidik kisəsinin divarı, içindəki dəyişikliklər (ureterosele),
- sidiyə getdikdən sonra qalan sidik,
- daşlar, kistalar, böyrəklərin ikiqat olması.
Xaya və xayalıq USM-si isə xaya həcmini, qan axınını, hidroseleni, varikoseleni göstərir.
Hazırlıq
- Sidik kisəsi dolu olmalıdır. Müayinədən 30–60 dəqiqə əvvəl uşağa su verin, sidiyə getməsinə imkan verməyin (mümkün qədər).
- Körpələrdə müayinədən əvvəl əmizdirmək və ya süd vermək kifayətdir.
- Aclıq lazım deyil.
Rəydəki əsas ölçülər
- Ləyənin ön-arxa ölçüsü (APD): hidronefrozun dərəcəsini göstərən əsas rəqəm. Doğuşdan sonra 10 mm-ə qədər adətən normal hesab olunur. Öz nəticənizi hidronefroz ölçüsü aləti ilə orientasiya üçün yoxlaya bilərsiniz.
- Kasacıqlar: genişlənməsi daha ciddi tapıntıdır.
- Parenxima qalınlığı: böyrək toxumasının nazikləşməsi uzun müddətli təzyiqi göstərə bilər.
- Sidik axarının diametri: 7 mm-dən çox olduqda genişlənmiş hesab olunur.
- Qalıq sidik: sidiyə getdikdən sonra sidik kisəsində qalan sidik, sidik kisəsinin tam boşalıb-boşalmadığını göstərir.
Bir ölçü tək başına diaqnoz deyil. Həkim bütün tapıntıları, uşağın yaşını və şikayətlərini birlikdə qiymətləndirir.
Pediatr və ailə həkimi üçün qeyd
Uşaq uroloji USM-də sidik kisəsi dolu və boş halda qiymətləndirilməlidir: divar qalınlığı, sidik axarının sidik kisəsi arxasındakı diametri, sidiyə getdikdən sonra qalıq həcm. Rəydə ləyənin ön-arxa ölçüsü, kasacıqların vəziyyəti, parenxima qalınlığı və exogenliyi, böyrək uzunluğu (yaş persentili ilə) qeyd olunmalıdır. Yenidoğulmuşda ilk 48 saatda aparılan USM dilatasiyanın dərəcəsini aşağı göstərə bilər.
Qəbulda nə olur?
- Əvvəlki bütün USM rəyləri və mümkünsə şəkilləri gətirin, dinamika üçün vacibdir.
- Sidik kisəsi dolu olduqda müayinə başlanır, sonra uşaq sidiyə gedir və qalıq sidik ölçülür.
Tez-tez verilən suallar
Rəydə 'pieloektaziya' yazılıb. Bu nədir?
Pieloektaziya böyrək ləyəninin genişlənməsi deməkdir, yəni hidronefrozun yüngül formasının başqa adıdır. Ölçü və digər tapıntılarla birlikdə qiymətləndirilir.
Fərqli mərkəzlərdə fərqli ölçülər çıxır. Niyə?
Ölçü sidik kisəsinin doluluğundan, uşağın vəziyyətindən və həkimdən asılı olaraq bir neçə millimetr dəyişə bilər. Mümkünsə izləmə eyni şəraitdə aparılmalıdır.
Əlaqəli mövzular
- HidronefrozBöyrəkdə su yığılması, böyrək ləyəninin genişlənməsiXəstəlik
- MSUQİşəmə sistoqrafiyası, miksiya sistouretroqrafiyası, VCUG, reflyuks müayinəsiMüayinə
- MAG3 renoqrafiyaDinamik böyrək sintiqrafiyası, diuretik renoqrafiyaMüayinə
- DMSA sintiqrafiyasıStatik böyrək sintiqrafiyasıMüayinə
- UrofloumetriyaSidik axını testiMüayinə
Mənbələr
- Nguyen HT və həmmüəlliflər. Multidisciplinary consensus on the classification of prenatal and postnatal urinary tract dilation (UTD). J Pediatr Urol, 2014.
Bu səhifə maarifləndirmə məqsədi daşıyır. Uşağınızın müalicəsi barədə qərar müayinədən sonra həkimlə birlikdə verilir.