Отаның мақсаты
Зәр шығару тесігінің тарылуында (меатостенозда) жыныс мүшесінің басындағы зәр шығару өзегінің тесігі тарылады. Бала кіші дәретке барғанда ауырсыну сезеді, зәр жіңішке, жоғары немесе бір жағына бағытталып ағады, зәр шығару ұзаққа созылады. Меатопластиканың мақсаты: тесікті қалыпты өлшемге дейін кеңейтіп, осы шағымдарды жою.
Тарылу көбіне нәресте кезінде жасалған сүндеттеуден бірнеше ай немесе жыл өткен соң пайда болады.
Кімге қажет?
Ота тек тарылу шағым тудырса ғана жасалады:
- зәр жіңішке немесе жоғары бағытталып ағады, бала дәретханада зәр ағынын бағыттай алмайды,
- кіші дәретке барғанда ауырсыну, ашып ауыру,
- зәр шығару ұзаққа созылады, бала күшенеді,
- іш киімде қан тамшысы.
Зәр шығару тесігі тар көрінгенімен, ағын қалыпты болса және шағым болмаса, ота қажет емес.
Қалай жасалады?
- Меатотомия: зәр шығару тесігінің төменгі жиегі арнайы қысқышпен қысқа уақыт қысылып, кесіледі. Тесік кеңейеді.
- Меатопластика: кесуден кейін зәр шығару өзегінің шырышты қабығы жұқа, өздігінен сіңетін тігістермен жыныс мүшесі басының терісіне тігіледі. Бұл жиектердің қайта жабысып қалуына жол бермейді.
Қай әдіс таңдалатыны тарылудың пішініне байланысты. Процедура 10–15 минутқа созылады. Балаларда әдетте қысқа наркозбен және жыныс мүшесіне жергілікті ауырсынуды басумен жүргізіледі (балаларда наркоз). Үлкенірек, сабырлы балаларда кейде жергілікті жансыздандыру жеткілікті.
Отадан кейін үйде
- Бала сол күні үйге қайтады. Таңғыш әдетте салынбайды.
- Алғашқы бірнеше кіші дәретте аздап ашып ауыруы және бір-екі тамшы қан болуы мүмкін. Жылы суға отыру және көп сұйықтық ішу зәр шығаруды жеңілдетеді.
- Жақпа май: дәрігер көрсеткендей, бірнеше апта бойы күніне бірнеше рет зәр шығару тесігінің жиектеріне жақпа май жағылады. Мақсаты: жиектердің қайта жабысып қалуына жол бермеу.
- Келесі күннен бастап душқа түсуге болады.
- Ауырсыну үшін жасына сай мөлшерде парацетамол немесе ибупрофен жеткілікті. Бүйрек ауруы, жалғыз бүйрек, құсу немесе іш өту болса, ибупрофен берер алдында дәрігермен кеңесіңіз (толығырақ).
- Тігістер өздігінен сіңеді, оларды алудың қажеті жоқ.
Нәтижелері
Балалардың көбінде зәр ағыны қалпына келеді, ауырсыну мен зәр шығарудағы қиындық басылады. Тарылу сирек жағдайда қайталануы мүмкін. Отадан кейінгі күтім хирургтың нұсқауы бойынша жүргізілуі керек.
Бақылау
Отадан бірнеше апта өткен соң бақылау қарауы жүргізіледі: зәр шығару тесігінің өлшемі мен ағын бағаланады. Қажет болса, ағын урофлоуметриямен өлшенеді.
Қашан шұғыл көмекке жүгіну керек?
Төмендегілердің бірі болса, кезекті қабылдауды күтпеңіз: дәрігерге қоңырау шалыңыз немесе ең жақын аурухананың қабылдау бөліміне барыңыз.
- Отадан кейін 8–12 сағат бойы кіші дәретке бара алмау
- Бала кіші дәретке барғысы келеді, бірақ бара алмайды, іштің төменгі жағында ауырсыну немесе ісіну бар: 8–12 сағаттың өтуін күтпей шұғыл хабарласыңыз
- Басып тұрғанда тоқтамайтын қан кету
- Дене қызуының жоғары көтерілуі, қызарудың таралуы
Педиатр мен отбасылық дәрігерге арналған ескертпе
Көрсетілім: симптомды меатостеноз (жіңішке, дорсалды бағытталған немесе шашыраңқы ағын, дизурия, ұзаққа созылған микция, іш киімдегі қан тамшысы). Тек сырт көрінісі тар, бірақ шағымсыз және ағыны қалыпты меатус отаны қажет етпейді. Меатотомияда меатустың вентралды жиегі кесіледі; меатопластикада қосымша уретраның шырышты қабығы жұқа сіңетін тігістермен жыныс мүшесі басының терісіне тігіледі, бұл жиектердің қайта жабысуына жол бермейді. Үлкенірек, процедура кезінде тыныш жата алатын балаларда кейбір орталықтарда процедура жергілікті анестезиямен де жүргізіледі. Отадан кейін бірнеше апта бойы меатусқа жақпа май жағу әдетте ұсынылады.
Қабылдауда не болады?
- Зәр ағыны ата-ананың бақылауы бойынша, қажет болса урофлоуметриямен бағаланады.
- Зәр шығару тесігі қаралып, тарылудың шағым тудыратын-тудырмайтыны анықталады.
- Ота қажет болса, әдіс, наркоз және үйдегі күтім ережелері түсіндіріледі.
Жиі қойылатын сұрақтар
Зәр шығару тесігі тар көрінеді, бірақ баланың шағымы жоқ. Ота керек пе?
Әдетте жоқ. Зәр ағыны қалыпты болса, ауырсыну мен қиындық болмаса, бақылау жеткілікті. Ота шағым тудыратын тарылуда жасалады.
Тарылу қайта пайда болуы мүмкін бе?
Тарылу сирек жағдайда қайталануы мүмкін. Отадан кейінгі күтімді хирургтың нұсқауы бойынша жүргізіп, бақылау қарауына келу керек.
Отадан кейін алғашқы рет кіші дәретке барғанда ауыра ма?
Алғашқы бірнеше рет аздап ашып ауыруы және бір-екі тамшы қан болуы мүмкін. Бұл 1–2 күн ішінде басылады. Жылы ванна мен көп сұйықтық ішу көмектеседі.
Тақырыпқа қатысты
- МеатостенозМеатустың тарылуы, сүндеттеуден кейін зәр шығару тесігінің тарылуыАуру
- Сүндеттеу асқынуларыСүндеттеуден кейінгі асқынулар және оларды түзетуАуру
- СүндеттеуСүндет отасы, эстетикалық сүндеттеуЕмдеу
- УрофлоуметрияЗәр ағынының жылдамдығын өлшеуЗерттеу
- Балаларда наркозАнестезия, наркоз алдында тамақ пен су ішпеу ережелері, отаға дайындықЕмдеу
Дереккөздер
- EAU Guidelines on Paediatric Urology, 2026.
- Ben-Meir D et al. Meatotomy using local anesthesia and sedation or general anesthesia with or without penile block in children: a prospective randomized study. J Urol, 2011.
- Varda BK et al. Minor procedure, major impact: Patient-reported outcomes following urethral meatotomy. J Pediatr Urol, 2018.
Бұл бет ақпарат беру мақсатында дайындалған. Балаңызды емдеу туралы шешім тексеруден кейін дәрігермен бірге қабылданады.
Жаңартылған күні: