Балаға наркоз неге қажет?
Балалар урологиясында отаның көбі және кейбір тексерулер жалпы наркозбен жасалады. Ота кезінде бала қозғалмай жатуы, ауырсыну мен қорқыныш сезбеуі керек. Кішкентай балаларда тек жергілікті жансыздандырумен бұған қол жеткізу мүмкін емес.
Наркозды балалар анестезиологы береді және ота бойы баланың тынысын, жүрек соғысын, қан қысымын және оттегі деңгейін үздіксіз бақылап отырады.
Қауіпсіздігі
Қазіргі балалар анестезиясы өте қауіпсіз. Сау балаларда жоспарлы ота кезінде ауыр асқынулар өте сирек болады.
Наркоз алдында тамақ пен су ішпеу ережелері
Наркоз кезінде асқазандағы тамақ тыныс жолдарына түсіп кетпеуі үшін ота алдында біраз уақыт тамақ ішпеу қажет. Төмендегі кесте Еуропалық анестезиология және қарқынды терапия қоғамының (ESAIC, 2022) сау балалардағы жоспарлы отаға арналған ұсынымына негізделген:
| Не | Кімге қатысты | Соңғы рет қабылдау |
|---|---|---|
| Қатты тамақ, кәдімгі ас | барлық жас | наркоздан 6 сағат бұрын; осыдан кейін тамақ берілмейді |
| Жасанды қоспа немесе сиыр сүті | сәбилер (1 жасқа дейін) | наркоздан 4 сағат бұрын |
| Емшек сүті | сәбилер | наркоздан 3 сағат бұрын |
| Су және мөлдір сусындар (мысалы, пульпасыз шырын) | барлық жас | наркоздан 1 сағат бұрын |
1 жастан асқан балаларда сүт әдетте тамақ ретінде есептеледі және наркоздан 6 сағат бұрын тоқтатылады. Шұғыл отада, созылмалы ауруы бар балаларда және кейбір ауруханаларда ережелер өзгеше болуы мүмкін. Аурухана мен анестезиологтың нұсқауы осы кестеден өзгеше болса, солардың нұсқауын орындаңыз. Баланы қажеттен артық аш және сусыз ұстау да зиянды: бала мазасызданады, организмі сусызданады.
Баланы қалай дайындау керек?
- Кішкентай балалар: сүйікті ойыншығын, емізігін ала келіңіз. Өзіңіз сабырлы болыңыз, бала ата-анасының алаңдағанын сезеді.
- Мектеп жасына дейінгі балалар: бір күн бұрын түсінікті сөздермен түсіндіріңіз: «Дәрігерлер саған ұйықтататын дәрі береді, сен ұйықтап кетесің, оянғанда мен қасыңда боламын».
- Мектеп жасындағы балалар мен жасөспірімдер: сұрақтарына шынайы жауап беріңіз, алдамаңыз.
Оянғаннан кейін
- Алғашқы 30–60 минутта бала ұйқылы, кейде мазасыз болуы, жылауы мүмкін. Бұл наркоздан оянудың қалыпты бөлігі.
- Бала толық оянғаннан кейін алдымен су, содан соң жеңіл тамақ беріледі.
- Кейде жүрек айнуы немесе бір рет құсу болуы мүмкін.
- Сол күні бала шаршаңқы болуы мүмкін, келесі күні әдетте қалыпты күйіне оралады.
Толығырақ: отадан кейін үйдегі күтім.
Педиатр мен отбасылық дәрігерге арналған ескертпе
Мөлдір сұйықтықтарды анестезиядан 1 сағат бұрынға дейін (ESAIC 2022) беруге болады; ұзаққа созылған ашқарын кезең дегидратация мен гипогликемия қаупін арттырады. GAS рандомизацияланған зерттеуінде және бауырлас балалар жұптары бойынша сәйкестендірілген PANDA когорттық зерттеуінде ерте жаста жасалған бір реттік, қысқа наркоздың нейродамуға ұзақ мерзімді жағымсыз әсері көрсетілмеген. Бұл қорытынды тек зерттелген экспозицияға (бір реттік, қысқа наркоз) және популяцияға (ерте жастағы балалар) қатысты; қайталанған немесе ұзақ наркоз туралы қорытынды жасауға мүмкіндік бермейді.
Қабылдауда не болады?
- Ота алдында анестезиолог баланы қарап, аурулары, аллергиясы және қабылдайтын дәрілері туралы сұрайды.
- Тамақ пен су ішпеу уақыты жазбаша түрде беріледі.
- Аурухананың ережесі мен баланың жағдайы мүмкіндік берсе, ата-ана наркоз басталғанша баланың жанында бола алады.
Жиі қойылатын сұрақтар
Наркоз баланың миына зиян келтіре ме?
Ірі зерттеулерде ерте жаста жасалған бір реттік, қысқа наркоздан кейін баланың дамуына және оқу қабілетіне зиян анықталмаған. Бұл зерттеулер дәл бір реттік, қысқа наркозды зерттеген. Отаны негізсіз кейінге қалдыру көбіне әлдеқайда үлкен қауіп тудырады.
Бала суық тиіп ауырып жүр. Отаны кейінге қалдыру керек пе?
Жеңіл тұмауда ота көбіне жасала береді. Дене қызуы көтерілсе, жөтел, сырылды тыныс болса, әдетте 2–4 аптаға кейінге қалдырылады. Шешімді анестезиолог қабылдайды. Суық тию, дене қызуының көтерілуі, жөтел немесе сырыл пайда болса, ота тобына мүмкіндігінше ертерек хабарлаңыз.
Ата-ана ота бөлмесіне кіре ала ма?
Көп жағдайда ата-ана бала ұйықтап кеткенше жанында бола алады. Бұл аурухананың ережесіне байланысты, алдын ала сұраңыз.
Тақырыпқа қатысты
- Отадан кейінгі күтімЖараны күту, шомылу, ауырсынуды басатын дәрі, белсенділікЕмдеу
- СүндеттеуСүндет отасы, эстетикалық сүндеттеуЕмдеу
- ОрхиопексияТүспеген аталық без отасы, лапароскопиялық орхиопексияЕмдеу
- Шап жарығы отасыГерниотомия, шап жарығының лапароскопиялық отасыЕмдеу
- Гипоспадия отасыГипоспадияны түзету, уретропластикаЕмдеу
- Отаға дайындықҚұжаттар, дәрілер, ота алдында тамақ пен су ішпеу, ота күніЕмдеу
Дереккөздер
- Frykholm P et al. Pre-operative fasting in children: a guideline from the European Society of Anaesthesiology and Intensive Care. Eur J Anaesthesiol, 2022.
- McCann ME et al. Neurodevelopmental outcome at 5 years of age after general anaesthesia or awake-regional anaesthesia in infancy (GAS). Lancet, 2019.
- Sun LS et al. Association between a single general anesthesia exposure before age 36 months and neurocognitive outcomes in later childhood (PANDA). JAMA, 2016.
Бұл бет ақпарат беру мақсатында дайындалған. Балаңызды емдеу туралы шешім тексеруден кейін дәрігермен бірге қабылданады.
Жаңартылған күні: