Балалар урологиясы терминдерінің сөздігі
УДЗ қорытындысында немесе талдауда түсініксіз сөз бар ма? Ең жиі кездесетін терминдердің қысқаша түсіндірмесі осында.
- Антибиотикпен профилактика
- Қайталанатын инфекция қаупін азайту үшін күніне бір рет аз мөлшерде берілетін антибиотик. Толығырақ
- Артқы уретра клапаны
- Ұл балаларда зәр шығару өзегін тарылтатын туа біткен перде. Толығырақ
- Бактериурия
- Зәрде бактериялардың болуы. Шағым болмаса, көбіне емдеуді қажет етпейді. Толығырақ
- Бұралу (торсия)
- Өз осінен айналып бұралу. Аталық бездің бұралуы шұғыл отаны қажет етеді. Толығырақ
- Бүйректің қосарлануы (қос бүйрек)
- Бүйректің екі бөлек жинақтаушы жүйеге бөлінуі. Толығырақ
- Варикоцеле
- Шәует бауы веналарының (пампиниформалы өрімнің) кеңеюі. Толығырақ
- Гематурия (зәрде қан)
- Зәрде қан болуы: көзге көрінетін (макрогематурия) немесе тек талдауда анықталатын (микрогематурия). Толығырақ
- Гидронефроз
- Бүйректің жинақтаушы жүйесінің (түбекше мен тостағаншалардың) кеңеюі. Толығырақ
- Гидроцеле (аталық бездің шемені)
- Аталық бездің айналасында сұйықтықтың жиналуы. Толығырақ
- Гипоспадия
- Зәр шығару тесігінің жыныс мүшесінің астыңғы бетінде, қалыптыдан төменірек ашылуы. Толығырақ
- Детрузор
- Қуық қабырғасындағы бұлшықет. Зәрді шығару үшін жиырылады. Қуық толып жатқанда болатын еріксіз жиырылуларын детрузор гиперактивтілігі деп атайды, ол гиперактивті қуық белгілерімен қатар жүруі мүмкін.
- Дифференциалды қызмет
- Әр бүйректің жалпы бүйрек қызметіндегі үлесі. Қалыпты жағдайда 45–55%. Толығырақ
- ЗШЖИ (зәр шығару жолдарының инфекциясы)
- Зәр шығару жолдарының бактериялық қабынуы. Дене қызуы көтерілетін түрі көбіне бүйректің қабынуымен (пиелонефритпен) байланысты. Толығырақ
- Каликоэктазия
- Тостағаншалардың кеңеюі. Оның маңызы орталық немесе шеткі тостағаншалардың кеңейгеніне және УДЗ кезінде табылған басқа өзгерістерге байланысты. Толығырақ
- Крипторхизм (ұмаға түспеген аталық без)
- Аталық бездің ұмаға түспей қалуы. Толығырақ
- Қалдық зәр
- Кіші дәреттен кейін қуықта қалған зәр. Мөлшері көп болса, инфекцияға бейімділік артады.
- ҚНР (қуық-несепағар рефлюксі)
- Зәрдің қуықтан несепағарға және бүйрекке кері ағуы. I–V дәрежеге бөлінеді. Толығырақ
- Лейкоцитурия
- Зәрде лейкоциттердің көп болуы. Бұл қабыну белгісі, бірақ әрдайым инфекцияны білдірмейді. Толығырақ
- Меатус
- Зәр шығару өзегінің сыртқы тесігі. Толығырақ
- Мегауретер
- Несепағар диаметрінің 7 мм-ден асуы. Толығырақ
- Мерзімді катетерлеу
- Қуықты күні бойы бірнеше рет жіңішке катетермен босату. Толығырақ
- МЦУГ (микционды цистоуретрография)
- Зәр шығару кезінде жасалатын, рефлюксті көрсететін рентгендік зерттеу. Толығырақ
- Несепағар (уретер)
- Зәрді бүйректен қуыққа жеткізетін түтік.
- Орхиопексия
- Ұмаға түспеген аталық безді ұмаға түсіріп, сол жерге бекіту отасы. Толығырақ
- Паренхима
- Бүйректің зәр түзетін тіні. Оның жұқаруы ұзақ уақыт бойы қысым болғанын көрсетуі мүмкін.
- Пиелонефрит
- Бүйректің бактериялық қабынуы, әдетте дене қызуы жоғары көтеріледі. Толығырақ
- Пиелоэктазия
- Бүйрек түбекшесінің кеңеюі. Көбіне гидронефроздың жеңіл дәрежесі мағынасында қолданылады. Толығырақ
- Смегма
- Сүндет терісінің астында жиналатын ақ түсті табиғи бөлінді. Ол зиянсыз. Толығырақ
- Түбекше-несепағар сегменті (ТНС)
- Бүйрек түбекшесінің несепағарға өтетін жері. Осы жердің тарылуы гидронефроздың жиі кездесетін себептерінің бірі. Ота қажеттілігі шағымдарға, бүйрек қызметіне және кеңеюдің динамикасына қарай анықталады. Толығырақ
- Уретероцеле
- Несепағардың қуыққа ашылатын ұшындағы кистаға ұқсас кеңею. Толығырақ
- Фимоз
- Сүндет терісінің жыныс мүшесінің басынан артқа ығыспауы. Толығырақ
- Хорда (chordee)
- Жыныс мүшесінің төмен қарай қисаюы. Көбіне гипоспадиямен бірге кездеседі. Толығырақ
- Энурез
- Түнгі зәр ұстамау: 5 жастағы және одан үлкен баланың ұйқы кезінде зәрін ұстай алмауы. Толығырақ
- APD (бүйрек түбекшесінің алдыңғы-артқы өлшемі)
- Бүйрек түбекшесінің УДЗ кезінде өлшенетін алдыңғы-артқы диаметрі. Гидронефрозды бағалағанда тостағаншалардың, бүйрек тінінің және несепағардың жағдайымен бірге ескеріледі. Толығырақ
- DMSA
- Бүйректегі тыртықтарды және бүйрек қызметін бағалайтын ядролық медицина (радиоизотоптық) зерттеуі. Толығырақ
- FEAPU
- Fellow of the European Academy of Paediatric Urology: Еуропалық кеңестің (Board) емтихандарын тапсырған балалар урологына берілетін атақ. Бұл қоғамға мүшелік емес, біліктілік дәрежесі.
- MAG3/DTPA
- Зәрдің бүйректен ағып кетуін және бүйрек қызметін өлшейтін динамикалық зерттеу. Толығырақ
- Processus vaginalis (ішперденің қынаптық өсіндісі)
- Аталық без төмен түскенде пайда болатын ішперде өзегі. Ол ашық қалса, шап жарығы немесе коммуникациялық гидроцеле пайда болуы мүмкін. Толығырақ