Сүндеттеу дегеніміз не?
Сүндеттеу деп жыныс мүшесінің басын жауып тұратын сүндет терісін хирургиялық жолмен алып тастауды айтады. Әзірбайжанда сүндеттеу негізінен діни және дәстүрлі себептермен жасалады, ал кейбір балаларда оған медициналық көрсетілім болады.
Медициналық көрсетілімдер
- тыртықты, жақпа маймен емдеуге көнбейтін фимоз,
- склероатрофиялық лихен (сүндет терісінің ақшыл, қатты тыртықпен тарылуы),
- қайталамалы баланопостит (жыныс мүшесі басы мен терісінің қабынуы),
- зәр шығару жолдарында ақауы бар балалардағы қайталамалы инфекциялар,
- қайталамалы парафимоз.
Кімге сүндеттеу жасауға болмайды (немесе алдымен бағалау керек)?
- Гипоспадия, баланың «туа сүндетті» немесе «жартылай сүндетті» болып көрінуі,
- жасырын жыныс мүшесі және жарғақты жыныс мүшесі,
- жыныс мүшесінің қисаюы немесе бұралуы,
- сүндет терісінің шар сияқты үлкен болуы (мегапрепуций),
- қан кетуге бейім балалар (алдымен тексеру қажет),
- жалпы жағдайы наркозға келмейтін балалар.
Бұл жағдайларда сүндет терісі түзету отасы үшін қажет болуы мүмкін. Сондықтан сүндеттеу алдында баланы балалар урологына көрсету маңызды.
Ота қалай өтеді?
- Наркоз. Балаларда әдетте қысқа жалпы наркозбен қатар жергілікті ауырсынуды басу (жыныс мүшесінің дорсалды нервінің блокадасы немесе каудалды блокада) жасалады. Осының арқасында бала отаны әдетте есіне сақтамайды және оянғаннан кейін бірнеше сағат ауырсынуды сезбейді. Толығырақ: балаларда наркоз.
- Хирургиялық әдіс. Сүндет терісінің сыртқы және ішкі қабаттары өлшеніп кесіледі, қан кету жағдайға сай әдіспен тоқтатылады (электрокоагуляция қажет болса, тек биполярлы), тілік сызығы жұқа, өздігінен сіңетін тігістермен ұқыпты тігіледі. Назар аударыңыз: жыныс мүшесінде монополярлы коагуляторды немесе «лазер» деген атпен ұсынылатын күйдіретін құрылғыларды қолдануға болмайды, себебі ток жыныс мүшесінің бойымен тарап, оның басы мен қантамырларын зақымдауы мүмкін.
- Таңғыш. Жеңіл таңғыш салынады немесе жара таңғышсыз, тек жақпа маймен қалдырылады.
Бала оянғаннан кейін 2–3 сағаттан соң, кіші дәретке барған соң үйге қайтады.
Сүндеттеуден кейінгі жазылу және үйдегі күтім
Жазылу әдетте былай өтеді:
- 1–3-күн: жыныс мүшесінің басында ісіну мен қызару, кіші дәретке барғанда аздап ауырсыну.
- 3–7-күн: жыныс мүшесінің басында сарғыш, дымқыл қабық. Бұл әдетте қалыпты жазылу қабығы, оны сүртіп тастаудың қажеті жоқ. Қызару таралса, ісіну күшейсе, жағымсыз иісті бөлінді немесе дене қызуы пайда болса, бұл инфекция белгісі болуы мүмкін: дәрігерге хабарласыңыз.
- 7–14-күн: ісіну қайтады, бала әдеттегі өміріне оралады.
- 1–3 апта: тігістер өздігінен түседі, соңғы түрі 4–6 аптада қалыптасады.
Күтім:
- Алғашқы 1–2 күнде ауырсыну үшін жасы мен салмағына сай мөлшерде парацетамол немесе ибупрофен (екі дәрі де дәрігердің ұсынысымен беріледі; 6 айға толмаған нәрестелерге көбіне парацетамол таңдалады). Бүйрек ауруы, жалғыз бүйрек, құсу немесе іш өту болса, ибупрофен берер алдында дәрігермен кеңесіңіз (толығырақ).
- 24–48 сағаттан кейін күніне 1–2 рет жылы сумен қысқа шомылдыру, сабынсыз.
- Әр жөргек ауыстырған сайын немесе кіші дәреттен кейін жыныс мүшесінің басына жақпа май жағу.
- Кең, жұмсақ іш киім, 1–2 апта велосипед тебуден, атқа мінуден және белсенді спорттан аулақ болу.
- Алғашқы күндері жыныс мүшесінің басындағы сарғыш қабық пен ісіну қалыпты құбылыс.
- Тігістер 1–3 апта ішінде өздігінен түседі.
Толығырақ: отадан кейінгі үйдегі күтім.
Болуы мүмкін қиындықтар
Стерильді жағдайда, тәжірибелі хирург жасаған сүндеттеуде асқынулар сирек. Ең жиі қан кету мен инфекция, ал кейінгі кезеңде зәр шығару тесігінің тарылуы (меатостеноз) кездеседі. Толығырақ: сүндеттеудің асқынулары.
Қашан шұғыл көмекке жүгіну керек?
Төмендегілердің бірі болса, кезекті қабылдауды күтпеңіз: дәрігерге қоңырау шалыңыз немесе ең жақын аурухананың қабылдау бөліміне барыңыз.
- Таңғышты сулап жіберетін және 10 минут басып тұрғанда тоқтамайтын қан кету
- Отадан кейін 8–12 сағат бойы кіші дәретке бара алмау
- Бала кіші дәретке барғысы келеді, бірақ бара алмайды, іштің төменгі жағында ауырсыну немесе ісіну бар: 8–12 сағаттың өтуін күтпей шұғыл хабарласыңыз
- Дене қызуының 38,5 °C-тан жоғары көтерілуі (3 айға толмаған нәрестеде 38 °C және одан жоғары болса, 38,5 °C-ты күтпей бірден медициналық көмекке жүгініңіз), қызарудың таралуы, жағымсыз иісті ірің
Педиатр мен отбасылық дәрігерге арналған ескертпе
Сүндеттеу алдында гипоспадияны, жасырын және жарғақты жыныс мүшесін, мегапрепуцийді, жыныс мүшесінің қисаюы мен бұралуын (торсиясын) жоққа шығару қажет; бұл жағдайларда препуций реконструкция үшін сақталуы тиіс. Отбасылық анамнезде қан кетуге бейімділік бар-жоғын сұрау керек. Қан кету жағдайға сай әдіспен (басу, гемостатикалық тігіс, қажет болса биполярлы коагуляция) тоқтатылады; монополярлы коагулятор мен «лазер» құрылғылары жыныс мүшесінде қарсы көрсетілімге жатады. Медициналық көрсетілімдер: патологиялық (тыртықты) фимоз, склероатрофиялық лихен (lichen sclerosus), қайталамалы баланопостит, зәр шығару жолдарының ақауы бар балалардағы қайталамалы инфекция.
Қабылдауда не болады?
- Ота алдында жыныс мүшесі, сүндет терісі және зәр шығару тесігі қаралады, сүндеттеуге кедергі болатын жағдайдың бар-жоғы тексеріледі.
- Анестезиолог баланы бағалайды, наркоз алдында тамақ пен су ішпеу ережелері түсіндіріледі.
- Ота операциялық бөлмеде, стерильді жағдайда жүргізіледі, тілік сызығы өздігінен сіңетін тігістермен тігіледі.
- Үйге қайтар алдында күтім, ауырсынуды басатын дәрі және шомылу ережелері түсіндіріледі, бақылау қарауының күні белгіленеді.
Жиі қойылатын сұрақтар
Сүндеттеуге ең қолайлы жас қандай?
Медициналық тұрғыдан нақты бір жас жоқ. Сүндеттеуді нәрестелік кезеңнен бастап жасөспірім шаққа дейін жасауға болады. Көптеген маман баланың отаны есіне сақтамайтын ерте жасты немесе не болып жатқанын түсініп, көмектесе алатын мектеп жасын қолайлы көреді. Таңдау отбасымен бірге жасалады.
Лазермен сүндеттеу жақсырақ па?
Жоқ. «Лазермен сүндеттеу» деген атаумен көбіне монополярлы электрокоагулятор (күйдіретін құрылғы) айтылады. Жыныс мүшесінде монополярлы коагуляторды қолдануға болмайды: ток жыныс мүшесінің бойымен тарап, оның басы мен қантамырларын зақымдауы мүмкін. Қан кету жағдайға сай әдіспен тоқтатылады; электрокоагуляция қажет болса, тек биполярлы коагулятор қолданылады. Нәтижені хирургтың тәжірибесі мен стерильді жағдай анықтайды.
Сақина (клипса) әдісі қандай?
Бұл әдісте сүндет терісі пластик сақинаның үстіне қысылады да, бірнеше күннен кейін сақина түсіп қалады. Кейбір нәрестелерде қолданылады, бірақ сақинаның жылжуы немесе кеш түсуі сияқты қиындықтар болуы мүмкін.
Тақырыпқа қатысты
- Сүндеттеуден кейінгі асқынуларды түзетуҚайта сүндеттеу, түзету сүндеті, толық жасалмаған сүндетті түзетуЕмдеу
- ФимозСүндет терісінің тарылуыАуру
- Сүндеттеу асқынуларыСүндеттеуден кейінгі асқынулар және оларды түзетуАуру
- МеатостенозМеатустың тарылуы, сүндеттеуден кейін зәр шығару тесігінің тарылуыАуру
- Жасырын жыныс мүшесіКішкентай болып көрінетін жыныс мүшесіАуру
- ГипоспадияЗәр шығару тесігінің жыныс мүшесінің астыңғы жағында ашылуыАуру
- Балаларда наркозАнестезия, наркоз алдында тамақ пен су ішпеу ережелері, отаға дайындықЕмдеу
- Отадан кейінгі күтімЖараны күту, шомылу, ауырсынуды басатын дәрі, белсенділікЕмдеу
Дереккөздер
Бұл бет ақпарат беру мақсатында дайындалған. Балаңызды емдеу туралы шешім тексеруден кейін дәрігермен бірге қабылданады.
Жаңартылған күні: