Əməliyyatın məqsədi
Varikoseledə genişlənmiş xaya venaları bağlanaraq qanın durğunluğu aradan qaldırılır. Məqsəd xayanın normal böyüməsini təmin etmək, ağrını aradan qaldırmaq və gələcəkdə sperma keyfiyyətini qorumaqdır.
Üsullar
Mikrocərrahi subinquinal varikoselektomiya
Qasıq altından 2–3 sm-lik kəsiklə toxum ciyəsi çıxarılır, əməliyyat mikroskop altında aparılır. Genişlənmiş venalar bağlanır, xaya arteriyası və limfa damarları qorunur.
- Üstünlükləri: təkrarlanma və hidrosele riski ən aşağıdır.
- Çatışmazlığı: daha uzun çəkir, mikrocərrahi təcrübə tələb edir.
Laparoskopik varikoselektomiya
Qarın boşluğundan 3 kiçik kəsiklə venalar bir yerdə bağlanır. Limfa damarlarını görmək və qorumaq üçün xayaya xüsusi boya vurula bilər.
- Üstünlükləri: tez aparılır, iki tərəfli varikosele üçün rahatdır.
- Çatışmazlığı: limfa damarları qorunmadıqda hidrosele riski yüksəkdir.
Embolizasiya
Qasıqdakı və ya boyundakı venadan kateter yeridilir, xaya venası daxildən xüsusi material ilə bağlanır. Kəsik yoxdur, amma rentgen şüası və damar daxili müdaxilə tələb edir.
Əməliyyatdan sonra
- 1–2 gün yüngül ağrı, sadə ağrıkəsicilər.
- 2–3 gün sonra məktəbə qayıtma.
- 2–3 həftə ağır idmandan, velosipeddən uzaq durmaq.
- Dəstəkləyici alt paltarı rahatlıq verir.
İzləmə
6–12 ay sonra USM ilə hər iki xayanın həcmi müqayisə olunur. Yeniyetmələrin əksəriyyətində əməliyyatdan sonra kiçik xaya ölçüsünə görə digərinə çatır.
Nə vaxt təcili müraciət etməli?
Aşağıdakılardan biri varsa, növbəti qəbulu gözləməyin: həkimə zəng edin və ya ən yaxın təcili yardım şöbəsinə gedin.
- Xayalığın sürətlə şişməsi, güclü ağrı
- Yüksək qızdırma, yaradan irin
Pediatr və ailə həkimi üçün qeyd
Limfa damarlarını qoruyan texnikalar (mikrocərrahi subinquinal yanaşma və ya limfatik boya ilə laparoskopik yanaşma) əməliyyatdan sonrakı hidrosele riskini əhəmiyyətli dərəcədə azaldır. Ən aşağı residiv və hidrosele nisbəti mikrocərrahi yanaşmada müşahidə olunur. Əməliyyatdan sonra xaya həcmi USM ilə 6–12 ayda yenidən qiymətləndirilməlidir; yeniyetmələrin əksəriyyətində həcm fərqi azalır.
Qəbulda nə olur?
- Əməliyyat göstərişi xayaların USM ilə ölçülən həcminə və şikayətlərə görə müəyyən edilir.
- Üsulların üstünlükləri və riskləri yeniyetmə və ailə ilə müzakirə olunur.
- Əməliyyatdan sonra 6–12 ayda USM ilə xaya həcmi yoxlanılır.
Tez-tez verilən suallar
Əməliyyatdan sonra varikosele qayıda bilərmi?
Bəli, amma nadir hallarda. Mikrocərrahi üsulda təkrarlanma ən azdır.
Hidrosele niyə yaranır?
Venalarla birlikdə limfa damarları da bağlandıqda maye xayanın ətrafında yığılır. Limfa damarlarını qoruyan üsullar bu riski demək olar ki, aradan qaldırır.
Əlaqəli mövzular
Mənbələr
- EAU Guidelines on Paediatric Urology, 2025: Varicocele.
- Silay MS və həmmüəlliflər. Treatment of varicocele in children and adolescents: a systematic review and meta-analysis. Eur Urol, 2019.
Bu səhifə maarifləndirmə məqsədi daşıyır. Uşağınızın müalicəsi barədə qərar müayinədən sonra həkimlə birlikdə verilir.