Uşaqlarda narkoz niyə lazımdır?
Uşaq urologiyasında əksər əməliyyatlar və bəzi müayinələr ümumi narkoz altında aparılır. Uşaq əməliyyat zamanı hərəkətsiz qalmalı, ağrı və qorxu hiss etməməlidir. Kiçik uşaqlarda yalnız yerli ağrısızlaşdırma ilə bu mümkün deyil.
Narkozu uşaq anestezioloqu verir və əməliyyat boyu uşağın nəfəsini, ürək döyüntüsünü, təzyiqini və oksigen səviyyəsini daim izləyir.
Təhlükəsizlik
Müasir uşaq anesteziyası çox təhlükəsizdir. Sağlam uşaqlarda planlı əməliyyatlarda ciddi fəsadlar olduqca nadirdir.
Aclıq qaydaları
Narkoz zamanı mədədəki qidanın tənəffüs yollarına düşməməsi üçün aclıq lazımdır. Ümumi qaydalar:
| Nə | Narkozdan nə qədər əvvəl dayandırılır |
|---|---|
| Bərk qida, inək südü, süni qarışıq | 6 saat |
| Ana südü | 4 saat |
| Su, şəffaf şirəsiz içkilər | 2 saat |
Bu qaydalar ümumidir. Sizin üçün dəqiq vaxtları anestezioloq deyəcək. Uşağı lazım olduğundan çox ac və susuz saxlamaq da zərərlidir: uşaq əsəbiləşir, susuzlaşır.
Uşağı necə hazırlamalı?
- Kiçik uşaqlar: sevimli oyuncağını, əmziyini götürün. Sakit olun, uşaq valideynin narahatlığını hiss edir.
- Məktəbəqədər uşaqlar: bir gün əvvəl sadə sözlərlə izah edin: «Həkimlər sənə yuxu dərmanı verəcək, sən yatacaqsan, oyananda yanında olacağam».
- Məktəb yaşlı uşaqlar və yeniyetmələr: suallarına dürüst cavab verin, aldatmayın.
Oyandıqdan sonra
- İlk 30–60 dəqiqə uşaq yuxulu, bəzən əsəbi ola bilər, ağlaya bilər. Bu, narkozdan oyanmanın normal hissəsidir.
- Uşaq tam oyandıqdan sonra əvvəlcə su, sonra yüngül qida verilir.
- Bəzən ürəkbulanma və ya bir dəfə qusma ola bilər.
- Həmin gün uşaq yorğun ola bilər, ertəsi gün adətən adi vəziyyətinə qayıdır.
Ətraflı: əməliyyatdan sonra evdə qulluq.
Pediatr və ailə həkimi üçün qeyd
Şəffaf mayelər anesteziyadan 2 saat əvvələdək verilə bilər; uzun aclıq dehidratasiya və hipoqlikemiya riskini artırır. Qısa, tək narkozun uşağın neyroinkişafına uzunmüddətli mənfi təsiri randomizə tədqiqatlarda (GAS, PANDA) göstərilməyib.
Qəbulda nə olur?
- Əməliyyatdan əvvəl anestezioloq uşağı müayinə edir, xəstəliklər, allergiyalar və dərmanlar soruşulur.
- Aclıq vaxtları yazılı şəkildə verilir.
- Əməliyyat günü valideyn uşağın yanında olur, uşaq narkoz başlayana qədər tək qalmır.
Tez-tez verilən suallar
Narkoz uşağın beyninə zərər verirmi?
Böyük tədqiqatlar göstərib ki, kiçik yaşda aparılan qısa, tək narkoz uşağın inkişafına və öyrənmə qabiliyyətinə zərər vermir. Əməliyyatı lazımsız yerə təxirə salmaq çox vaxt daha böyük risk yaradır.
Uşaq soyuqdəymə keçirir. Əməliyyat təxirə salınmalıdırmı?
Yüngül zökəmdə çox vaxt əməliyyat edilə bilər. Qızdırma, öskürək, xırıltılı nəfəs olduqda adətən 2–4 həftə təxirə salınır. Qərarı anestezioloq verir, ona görə əməliyyatdan bir gün əvvəl xəbər verin.
Valideyn əməliyyat otağına girə bilərmi?
Bir çox hallarda valideyn uşaq yuxuya gedənə qədər yanında qala bilər. Bu, xəstəxananın qaydalarından asılıdır, əvvəlcədən soruşun.
Əlaqəli mövzular
- Əməliyyatdan sonra qulluqYara qulluğu, vanna, ağrıkəsici, fəaliyyətƏməliyyat
- SünnətSünnət əməliyyatı, estetik sünnətƏməliyyat
- OrxiopeksiyaEnməmiş xaya əməliyyatı, laparoskopik orxiopeksiyaƏməliyyat
- Qasıq yırtığı əməliyyatıHerniotomiya, laparoskopik yırtıq əməliyyatıƏməliyyat
- Hipospadiya əməliyyatıHipospadiya düzəlişi, uretroplastikaƏməliyyat
Mənbələr
- Frykholm P və həmmüəlliflər. Pre-operative fasting in children: a guideline from the European Society of Anaesthesiology and Intensive Care. Eur J Anaesthesiol, 2022.
- McCann ME və həmmüəlliflər. Neurodevelopmental outcome at 5 years of age after general anaesthesia or awake-regional anaesthesia in infancy (GAS). Lancet, 2019.
Bu səhifə maarifləndirmə məqsədi daşıyır. Uşağınızın müalicəsi barədə qərar müayinədən sonra həkimlə birlikdə verilir.