Күлгенде зәр ұстамау: бала күлгенде су болып қалса

Күлгенде зәр ұстамау деген не?

Кейбір балалар тек қатты күлгенде су болып қалады. Күлкі кезінде қуық кенеттен, баланың еркінен тыс жиырылып, зәр шығып кетеді. Көбіне бұл бірнеше тамшы емес, қуықтың толық немесе толыққа жуық босауы. Мұны күлгенде зәр ұстамау деп атайды.

Көбіне жыныстық жетілуге дейінгі қыздарда кездеседі. Нақты себебі белгісіз. Бір түсіндірме бойынша күлкі мида қуықты жиыратын рефлекторлық тетікті іске қосады, екіншісі бойынша басты рөлді қуық бұлшықетінің шамадан тыс белсенділігі атқарады.

Белгілері

• су болу тек күлкі кезінде, көбіне көп мөлшерде болады,
• жөтелгенде, секіргенде немесе жүгіргенде зәр ақпайды,
• күлкіден тыс уақытта бала зәрін қалыпты ұстайды және қалыпты зәр шығарады,
• бұл бала үшін, әсіресе мектепте, өте ыңғайсыз болуы мүмкін.

Егер балада күндіз кенеттен күшті зәр шығару қажеттілігі, дәретханаға жиі бару немесе күлкісіз де су болу байқалса, бұл күндізгі зәр ұстамаудың басқа түрлерін, мысалы, гиперактивті қуықты көрсетуі мүмкін.

Диагноз

Диагноз негізінен баланың және ата-ананың айтқанына сүйенеді. Оған дейін басқа себептер жоққа шығарылуы керек:

• кемінде 2 күндік зәр шығару күнделігі (басып шығаруға арналған нысан): бала қашан және қанша зәр шығарады, қанша сұйықтық ішеді, қашан су болады,
• инфекцияны жоққа шығару үшін зәр талдауы,
• іш қатуды бағалау, өйткені толы ішек қуықтың жұмысына әсер етеді (қуық пен ішек дисфункциясы),
• урофлоуметрия және зәр шығарғаннан кейін қалған зәрді УДЗ арқылы өлшеу.

Емдеу

Тиімділігі дәлелденген арнайы ем жоқ. Тәсіл кезең-кезеңімен құрылады.

Алдымен жалпы шаралар (уротерапия):

• күн бойы үнемі дәретханаға бару, қуықтың тым толуына жол бермеу,
• жеткілікті және күн бойы біркелкі бөлінген сұйықтық,
• іш қатуды емдеу,
• дәретханада ыңғайлы отыру: аяқтар тіректе, асықпай, қуықтың толық босауына уақыт беру,
• күлкі басталғанда жамбас түбі бұлшықеттерін қысуды үйрену.

Қосымша әдістер. Зәр ұстамау сақталса, дәрігер биологиялық кері байланысты (бала экрандағы ойын арқылы бұлшықеттерін басқаруды үйренеді) немесе дәрімен емдеуді талқылауы мүмкін. Кейбір балаларда зейін тапшылығында қолданылатын дәрі (метилфенидат) сынап көріледі. Бұл дәрінің пайдасы туралы деректер балалар саны аз зерттеулерге негізделген, дәрі тоқтатылғанда зәр ұстамау қайта оралуы мүмкін және оның жанама әсерлері бар. Сондықтан бұл дәріні беру туралы шешімді тек дәрігер, пайдасы мен қаупін отбасымен талқылағаннан кейін қабылдайды. Қуықты босаңсытатын дәрілер негізінен қосымша шағымдар, мысалы, кенеттен күшті зәр шығару қажеттілігі болғанда қарастырылады.

Ем қажет пе, жоқ па, бұл эпизодтардың жиілігіне де байланысты: олар сирек болса, отбасы күнделікті дәрінің орнына тек жалпы шаралармен шектелуі мүмкін.

Не күтуге болады?

Күлгенде зәр ұстамау әдетте бала өскен сайын азайып, өтіп кетеді. Балаға бұл оның кінәсі емес екенін түсіндіріңіз, оны ұрыспаңыз және күлуге тыйым салмаңыз. Бірнеше апта жалпы шараларды сақтағанға қарамастан зәр ұстамау жалғасса, балалар урологына қаралыңыз.