Балалардың жиі зәр шығаруы: күндізгі поллакиурия

Поллакиурия деген не?

Кейбір балалар кенеттен күн бойы дәретханаға өте жиі бара бастайды, кейде сағат сайын немесе одан да жиі. Әр жолы зәр аз шығады, ауырсыну мен күйдіру болмайды, бала киімін суламайды, ал түнде тыныш ұйықтайды. Мұны поллакиурия немесе күндіз әдеттен тыс жиі зәр шығару деп атайды.

Балалардағы зәр ұстау жөніндегі халықаралық қоғамның (ICCS) анықтамасы бойынша бұл дәретханаға үйретілген баланың күндіз кемінде сағатына бір рет зәр шығаруы; әр жолғы зәр мөлшері жасына сай күтілетін қуық сыйымдылығының жартысынан аз болады. Салыстыру үшін: балаларда күніне 8 рет және одан көп зәр шығарудың өзі жиі деп саналады.

Поллакиурия көбіне мектеп жасындағы балаларда кездеседі, орташа жасы шамамен 6 жас. Нақты себебі белгісіз. Кейде оның алдында күйзеліс тудырған оқиға болады, бірақ көбіне ешқандай себеп табылмайды. Бүйрек пен қуық сау.

Қалай өтеді?

Поллакиурия зиянсыз және өздігінен өтеді. Әдетте 6 аптадан 6 айға дейін созылады. Кейбір балаларда шағым 1–2 жыл ішінде қайта басталып, қайта басылуы мүмкін.

Басқа себептерден айырмашылығы

Жиі зәр шығару басқа жағдайлардың да белгісі болуы мүмкін. Оларды қосымша белгілерге қарап ажыратады:

Жағдай	Тән белгілері
Поллакиурия	Күндіз өте жиі және аз-аздан зәр шығару; ауырсыну, зәр ұстамау және түнде тұру жоқ
Гиперактивті қуық	Кенеттен пайда болатын, кейінге қалдыру қиын зәр шығару қажеттілігі; көбіне түнде де зәр шығаруға тұрады; зәр ұстамау болуы да, болмауы да мүмкін
Зәр шығару жолдарының инфекциясы	Зәр шығарғанда күйдіру мен ауырсыну, кейде дене қызуының көтерілуі
Қант диабеті	Әр жолы көп зәр, қатты шөлдеу, арықтау, шаршау

Ең маңызды айырмашылық зәрдің мөлшерінде: поллакиурияда бала жиі, бірақ аз-аздан зәр шығарады, ал диабетте күн ішіндегі жалпы зәр мөлшері көп болады.

Тексеру

Ауырсыну мен басқа шағым болмай, тек жиі зәр шығару болса, кең көлемді тексеру қажет емес, рентген мен басқа бейнелеу зерттеулері әдетте керек болмайды. Негізгі қадамдар:

• дәрігердің қарауы және толық әңгіме,
• инфекцияны жоққа шығару үшін зәр талдауы,
• 2 күндік зәр шығару күнделігі: бала қашан, қанша ішкені және қанша зәр шығарғаны жазылады (басып шығаруға болатын үлгі).

Күнделік аз көлемді жиі зәр шығаруды зәрдің шамадан тыс көп түзілуінен (полиуриядан) ажыратуға көмектеседі. Шөлдеу мен арықтау болса, қандағы қант тексеріледі.

Ата-ана не істей алады?

• Балаға оның сау екенін, бүйрегі мен қуығы қалыпты жұмыс істейтінін түсіндіріңіз.
• Дәретханаға сәл кешірек барса да, киімі суланбайтынын айтыңыз.
• Жиілікке назар аудармаңыз және қанша рет барғаны туралы сөз қозғамаңыз. Мұғалімдерден және баланы бағатын басқа ересектерден оны жазаламауды, ұрыспауды өтініңіз.
• Суды шектемеңіз, бала күн бойы жеткілікті сұйықтық ішсін.

Назар азайған сайын шағым да басыла бастауы мүмкін.

Қашан дәрігерге қаралу керек?

Жиі зәр шығару жаңа басталса, зәр талдауын тапсыру үшін баланы бір рет дәрігерге көрсетіңіз. Кейін төмендегілердің бірі пайда болса, қайта қаралыңыз:

• зәр шығарғанда күйдіру, ауырсыну немесе дене қызуының көтерілуі,
• жаңадан басталған күндізгі немесе түнгі зәр ұстамау,
• түнде де күндізгідей жиі зәр шығаруға тұру,
• іш қату немесе үлкен дәрет әдетінің өзгеруі.

Бала шамадан тыс көп су ішсе, зәрі өте көп болса, арықтаса немесе әлсіз болса, келесі қабылдауды және зәр шығару күнделігінің нәтижесін күтпеңіз: бұл қант диабетінің белгісі болуы мүмкін, баланы сол күні дәрігерге көрсету керек.