Микропенис деген не?
Микропенис деп құрылысы қалыпты жыныс мүшесінің ұзындығы жасқа қарай күтілетіннен әлдеқайда қысқа болуын айтады. Медициналық өлшем: жыныс мүшесінің созылған ұзындығы жасқа сай орташа көрсеткіштен 2,5 стандартты ауытқудан (SD) артық төмен болса, микропенис деп есептеледі. Мерзімінде туған нәрестеде бұл шек шамамен 2,5 см; нақты баға жасқа сай кесте бойынша беріледі.
Микропенис сирек кездеседі. Ата-ананың «жыныс мүшесі кішкентай» деген шағымының көбі шын мәнінде жасырын жыныс мүшесі болып шығады: жыныс мүшесінің өлшемі қалыпты, бірақ ол май тіні мен терінің астында жасырынып тұрады.
Жыныс мүшесі қалай дұрыс өлшенеді?
Өлшеуді дәрігер жүргізеді: қасаға үстіндегі май жастықшасы сүйекке дейін басылады, жыныс мүшесі сәл созылады және сүйектен жыныс мүшесінің ұшына дейінгі қашықтық өлшенеді. Қасаға тұсындағы май жастықшасын баспай өлшесе, жыныс мүшесі шын ұзындығынан қысқа болып көрінуі мүмкін.
Жасырын жыныс мүшесі ме, әлде микропенис пе?
Ата-ананың «жыныс мүшесі кішкентай» деген шағымының көбі шын мәнінде жасырын жыныс мүшесі болып шығады. Айырмашылықты дұрыс өлшеу көрсетеді.
Маңызды: жасырын жыныс мүшесінде әдеттегі сүндеттеу жасауға болмайды, ол жағдайды нашарлатуы мүмкін. Алдымен баланы балалар урологы қарауы керек.
Балаларда жыныс мүшесінің қалыпты өлшемі
Қысқаша: жыныс мүшесінің орташа созылған ұзындығы мерзімінде туған нәрестеде 3,5 см, 1–2 жаста шамамен 4,7 см, 3–4 жаста 5,5 см, ал 5–11 жаста 6,0–6,4 см. Ұзындығы нәрестеде 2,5 см-ден, ал үлкенірек балада төмендегі кестеде жасына сай шектен кем болса, микропенис туралы сөз болады.
Төменде жыныс мүшесінің созылған ұзындығының орташа көрсеткіші және микропенис деп есептелетін шек (орташа көрсеткіштен 2,5 SD төмен; ұзындық одан да қысқа болса, микропенис саналады) берілген. Сандар Hatipoğlu мен Kurtoğlu (2013) шолуындағы анықтамалық кестеден алынған (онда Harriet Lane Handbook-қа сілтеме жасалған); кестеде жаңа туған нәрестелер үшін, сондай-ақ сәбилер мен балалар үшін бөлек жолдар берілгендіктен, мұнда да олар бөлек көрсетілген.
Мерзімінде туған нәресте (жаңа туған нәрестелерде жүргізілген өлшемдер):
| Жасы | Орташа ұзындық | Микропенис, егер одан кем болса |
|---|---|---|
| Мерзімінде туған нәресте | 3,5 см | 2,5 см |
Сәбилер мен балалар (жас топтары бойынша анықтамалық кесте). Бұл кестенің алғашқы тобы (0–5 ай) жаңа туған кезеңді де қамтиды, бірақ дереккөзде мерзімінде туған нәрестелер үшін бөлек жол берілген; нәрестені бағалағанда жоғарыдағы 2,5 см шегі қолданылады. Кесте диагноз қоймайды: дәрігер дұрыс өлшегеннен кейін баланың жасына сай нормаға қарап −2,5 SD шегін қолданады.
| Жасы | Орташа ұзындық | Микропенис, егер одан кем болса |
|---|---|---|
| 0–5 ай | 3,9 см | 1,9 см |
| 6–12 ай | 4,3 см | 2,3 см |
| 1–2 жас | 4,7 см | 2,6 см |
| 2–3 жас | 5,1 см | 2,9 см |
| 3–4 жас | 5,5 см | 3,3 см |
| 4–5 жас | 5,7 см | 3,5 см |
| 5–6 жас | 6,0 см | 3,8 см |
| 6–7 жас | 6,1 см | 3,9 см |
| 7–8 жас | 6,2 см | 3,7 см |
| 8–9 жас | 6,3 см | 3,8 см |
| 9–10 жас | 6,3 см | 3,8 см |
| 10–11 жас | 6,4 см | 3,7 см |
Жыныстық жетілу басталғанға дейін жыныс мүшесі өте баяу өседі, сондықтан 5–11 жастағы ұл балаларда өлшемнің іс жүзінде өзгермеуі қалыпты жағдай. Байқалатын өсу жыныстық жетілу кезеңінде басталады, ал бұл кезеңнің басталу уақыты ұл балалар арасында бірнеше жылға өзгеше болуы мүмкін.
Себептері
Жыныс мүшесінің өсуі ана құрсағында және өмірдің алғашқы айларында тестостерон гормонына байланысты. Микропенистің себептері:
- мидағы гипофиз безінің аталық бездерді ынталандыратын гормондарды аз бөлуі (ең жиі),
- аталық бездердің өздерінің тестостеронды аз бөлуі,
- тіндердің тестостеронды нашар қабылдауы,
- генетикалық синдромдар,
- кейде себебі табылмайды.
Тексеру
- гормондық талдаулар (тестостерон, ЛГ, ФСГ), әсіресе өмірдің 1–3-айында,
- қажет болса генетикалық талдау (кариотип),
- балалар эндокринологымен бірге бағалау.
Емі
Негізгі ем тестостерон: ол инъекция немесе крем түрінде қысқа курстармен беріледі. Балалардың көбінде жыныс мүшесі айтарлықтай ұлғаяды. Гормон жетіспеушілігі болса, ем жасөспірім кезеңінде де жалғасады.
Қашан шұғыл көмекке жүгіну керек?
Төмендегілердің бірі болса, кезекті қабылдауды күтпеңіз: дәрігерге қоңырау шалыңыз немесе ең жақын аурухананың қабылдау бөліміне барыңыз.
- Жаңа туған нәрестеде микропениспен бірге қандағы қанттың төмендеуі, сарғаюдың ұзаққа созылуы (гипофиз жеткіліксіздігі болуы мүмкін)
Педиатр мен отбасылық дәрігерге арналған ескертпе
Жыныс мүшесінің созылған ұзындығы жасқа сай орташа көрсеткіштен 2,5 SD-ден артық төмен болса, микропенис деп есептеледі (мерзімінде туған нәрестеде шамамен 2,5 см-ден кем; өлшеу қасаға сүйегіне басып, дорсалды бет бойынша жүргізіледі). Ең жиі себебі гипогонадотропты гипогонадизм; нәрестедегі гипогликемия мен ұзаққа созылған сарғаю пангипопитуитаризмге күдік тудырады. Кариотип, ЛГ, ФСГ, тестостерон және мини-пубертат кезеңінде (1–3 ай) бағалау ұсынылады.
Қабылдауда не болады?
- Жыныс мүшесінің созылған ұзындығы дұрыс әдіспен өлшенеді, аталық бездер мен ұма қаралады.
- Жасырын жыныс мүшесі жоққа шығарылады.
- Микропенис расталса, гормондық талдаулар мен эндокринолог кеңесі жоспарланады.
Жиі қойылатын сұрақтар
Тестостеронмен емдеу қауіпсіз бе?
Қысқа курстармен берілетін тестостерон балаларда қауіпсіз деп саналады және жыныс мүшесінің өсуіне жақсы әсер етеді. Мөлшері мен ұзақтығын дәрігер белгілейді.
Тақырыпқа қатысты
- Жасырын жыныс мүшесіКішкентай болып көрінетін жыныс мүшесіАуру
- Түспеген аталық безКрипторхизм, ұмада жоқ аталық безАуру
- ГипоспадияЗәр шығару тесігінің жыныс мүшесінің астыңғы жағында ашылуыАуру
- Жыныстың қалыптасу ерекшеліктеріDSD, сыртқы жыныс мүшелерінің анық емес құрылысыАуру
- Гипоспадия және жыныстың қалыптасуының бұзылыстары (DSD)Дәрігерлерге арналған
Дереккөздер
- Hatipoğlu N, Kurtoğlu S. Micropenis: etiology, diagnosis and treatment approaches. J Clin Res Pediatr Endocrinol, 2013.
- EAU Guidelines on Paediatric Urology, 2026: Micropenis.
- Lee PA, Mazur T, Danish R, et al. Micropenis. I. Criteria, etiologies and classification. Johns Hopkins Med J, 1980.
- Feldman KW, Smith DW. Fetal phallic growth and penile standards for newborn male infants. J Pediatr, 1975.
Бұл бет ақпарат беру мақсатында дайындалған. Балаңызды емдеу туралы шешім тексеруден кейін дәрігермен бірге қабылданады.
Жаңартылған күні: