Ретрактильді аталық без деген не?
Аталық безді жоғары тартатын жіңішке бұлшықет (кремастер) бар. Суықта, бала шошығанда немесе шап аймағына қол тигенде бұл бұлшықет жиырылып, аталық безді шапқа қарай көтереді. Бұл рефлекс әсіресе 1–7 жас аралығындағы ұл балаларда күшті болады.
Мұндай аталық без кейде ұмада көрінбейді, бірақ дәрігер оны ұмаға оңай түсіре алады және ол сонда қалады. Бұл жоғары тартылатын (ретрактильді) аталық без деп аталады. Ата-аналар оны кейде «ұялшақ без» деп атайды.
Ұмаға түспеген аталық безден (крипторхизмнен) айырмашылығы
Ретрактильді ме, әлде ұмаға түспеген аталық без бе?
Екі жағдайда да аталық без кейде ұмада көрінбейді. Айырмашылығы: без ұмаға түсіп, сонда қала ма, жоқ па.
Дәрігерге көрсетіңіз: аталық без ұзақ уақыт, тіпті жылы жерде де ұмада көрінбесе немесе бір без екіншісінен кіші болса.
Неге бақылау керек?
Ретрактильді аталық бездердің бір бөлігі бала өскен сайын жоғары көтеріліп, ұмадан тыс біржола қалып қоюы мүмкін. Бұл жоғары көтерілген аталық без деп аталады, мұндай жағдайда орхиопексия қажет болады. Сондықтан ретрактильді аталық безі бар баланы жыныстық жетілу кезеңіне дейін жылына бір рет дәрігерге көрсету керек.
Үйде неге назар аудару керек?
Баланы жылы ваннада қараңыз: аталық без ұмада көріне ме? Дәрігерге қаралыңыз, егер:
- аталық без ұзақ уақыт, тіпті жылы жерде де көрінбесе,
- бір без екіншісінен кіші көрінсе.
Ұмаға түспеген аталық без туралы толығырақ оқыңыз.
Педиатр мен отбасылық дәрігерге арналған ескертпе
Ретрактильді аталық без ұманың төменгі бөлігіне қолмен керілусіз түсіріледі және босатқаннан кейін кем дегенде біраз уақыт сонда қалады. Мұндай аталық бездер кейін жоғары көтерілуі (ascending testis) мүмкін болғандықтан, пубертатқа дейін жыл сайынғы тексеру ұсынылады. Аталық без ұмаға керілумен түсірілсе және бірден кері көтерілсе, оны крипторхизм ретінде бағалау керек.
Қабылдауда не болады?
- Бала жылы, тыныш жағдайда, қажет болса шоқиып отырған қалпында қаралады.
- Аталық бездің ұмаға оңай түсетіні, сонда қалатыны және өлшемі бағаланады.
- Жыл сайынғы тексеру жоспары және үйде неге назар аудару керектігі түсіндіріледі.
Жиі қойылатын сұрақтар
Үйде аталық безді кейде көрмейміз. Алаңдау керек пе?
Ретрактильді аталық без суықта, бала шошығанда немесе оған қол тигенде жоғары тартылады. Бала жылы ваннада бойын еркін жіберіп жатқанда без ұмада көрінсе, бұл әдетте қалыпты жағдай. Ваннада да ешқашан көрінбесе, дәрігерге көрсетіңіз.
Тақырыпқа қатысты
Дереккөздер
Бұл бет ақпарат беру мақсатында дайындалған. Балаңызды емдеу туралы шешім тексеруден кейін дәрігермен бірге қабылданады.
Жаңартылған күні: