Энурез оятқышы қалай жұмыс істейді?
Құрылғының сенсоры іш киімге бекітіледі немесе төсенішке қойылады. Сенсорға зәрдің алғашқы тамшысы тиген бойда құрылғы дыбыс шығарады немесе дірілдейді. Есту қабілеті нашар балаларға арналған дірілдейтін түрі бар. Уақыт өте келе бала қуығы толғанда өзі оянуды үйренеді. Түнгі энурездің (түнде төсекке зәр жіберудің) себептері мен емдеудің басқа жолдары туралы толығырақ: түнгі энурез.
Кімге сай келеді?
Белсенді ем әдетте 6 жастан ұсынылады, бірақ бұл шек қатаң емес: кейбір балаларды төсекке зәр жіберу 5 жаста-ақ мазалайды. Энурез оятқышы мына жағдайларда ең жақсы нәтиже береді:
- бала жиі, әр түн дерлік төсекке зәр жібереді;
- баланың өзі түнде құрғақ оянғысы келеді, ал отбасы бірнеше ай бойы түнде көмектесуге дайын.
Төсекке зәр жіберу сирек болса, бала бауырларымен бір бөлмеде ұйықтаса немесе балада зейін тапшылығы және гиперактивтілік синдромы (СДВГ) болса, құрылғының тиімділігі төмендеуі мүмкін. Балада күндіз де шағымдар болса, алдымен күндізгі қиындықтар бағаланады.
Алғашқы түндер
- Құрылғыны қалай орнату, қалай тексеру және ол бұзылса не істеу керектігін алдын ала үйреніп алыңыз.
- Құрылғыны әр түні, үзіліссіз қолданыңыз.
- Жауап бірнеше апта ішінде қалыптасады. Бұл уақытта бала дабылға өзі оянбауы мүмкін, ал ата-ананың ұйқысы апталап, кейде айлап бұзылуы мүмкін.
Ата-ананың рөлі
Дабыл шырылдаған бойда баланы оятыңыз. Бала толық оянып, дәретханаға өзі барып, кейін төсегіне оралып, құрылғыны қайта қосуы керек. Кім не істейтінін баламен алдын ала келісіп алыңыз.
Марапатты құрғақ түн үшін емес, келісілген әрекеттер үшін беріңіз: дабылға ояну, дәретханаға бару, төсекке оралып құрылғыны қосу. Құрғақ түн баланың еркіне байланысты емес, ал бұл әрекеттер оған байланысты.
Күнделік
Әр таң сайын қысқаша жазып отырыңыз: түн құрғақ па, әлде дымқыл өтті ме, бала дабылға оянды ма, дабыл шамамен сағат нешеде шырылдады, дымқыл дақтың мөлшері қандай (үлкен немесе кішкентай). Бұл жазбалар бақылау қабылдауында ілгерілеудің алғашқы белгілерін көруге көмектеседі: дымқыл дақтың кішіреюі, баланың дабылға оянуы, дабылдың кешірек немесе сирегірек шырылдауы, дымқыл түндердің азаюы.
Нәтижені қашан күтуге болады?
- Алғашқы 1–3 аптада дәрігермен байланыс жасалады: техникалық мәселелер шешіледі, отбасына қолдау көрсетіледі.
- Ілгерілеу 4 апта ішінде бағаланады. 4–6 аптадан кейін ешқандай ілгерілеу болмаса, құрылғы тоқтатылып, басқа жол таңдалады.
- Ілгерілеу болса, қатарынан кемінде 14 құрғақ түнге жеткенше жалғастырылады.
- 3 айдан кейін жағдай қайта бағаланады: жақсару жалғасса және отбасы қаласа, қолдану ұзартылады.
Энурез оятқышы балалардың 50–70%-ына көмектеседі, олардың едәуір бөлігі толық жазылады. Құрылғы көмектеспесе, көбіне себебі оның дұрыс қолданылмауы. Мұндай жағдайда десмопрессин немесе екі әдісті бірге қолдану талқыланады.
Төсекке зәр жіберу қайталанса
Сәтті емнен кейін төсекке зәр жіберу қайта басталса, энурез оятқышын бірден қайта бастауға болады. Келесі әрекетте дәрігер «overlearning» деп аталатын әдісті ұсынуы мүмкін: қатарынан 14 құрғақ түннен кейін бала күн сайын кешке 1–2 стақан қосымша су ішеді және құрылғыны қолдануды жалғастырады. Бұл әдістің пайдасы туралы дәлелдер шектеулі, десмопрессин қабылдайтын балада ол қолданылмайды, сондықтан тек дәрігердің жоспары бойынша жүргізіледі.
Педиатр мен отбасылық дәрігерге арналған ескертпе
ICCS (2020) моносимптомды энурезде оятқышты десмопрессинмен қатар бірінші қатардағы ем деп санайды; сәттілік балалардың 50–70%-ында болады, емге жауап берген балалардың едәуір бөлігі толық жазылады. Қолайлы болжамдық факторлар: жиі энурез және ынталы бала мен отбасы; сирек немесе мезгіл-мезгіл болатын энурезде, бауырларымен бір бөлмеде ұйықтағанда және зейін тапшылығы және гиперактивтілік синдромы (СДВГ) болғанда тиімділік төмендеуі мүмкін. Құрылғы үзіліссіз, әр түні қолданылады; 1–3 аптадан кейін отбасымен байланыс жасалады, 6 аптада ілгерілеу болмаса тоқтатылады, ілгерілеу болса қатарынан 14 құрғақ түнге дейін жалғастырылады. NICE (CG111) жауапты 4 апта ішінде бағалауды, ал 3 айдан кейін тек жақсару жалғасса ғана қолдануды ұзартуды ұсынады. Сәтті емнен кейін рецидив болса, келесі әрекетте «overlearning» (14 құрғақ түннен кейін кешке 1–2 стақан қосымша су) сәттілік ықтималдығын арттыруы мүмкін; бұл кезеңде десмопрессин қарсы көрсетілімге жатады.
Қабылдауда не болады?
- Энурез оятқышын бастамас бұрын күндізгі шағымдар, іш қату және түнгі зәр көлемі бағаланады.
- Құрылғыны орнату, қолдану, ата-ана мен баланың міндеттері алдын ала түсіндіріледі.
- Алғашқы апталарда отбасымен байланыс сақталады, күнделік бірге талданады.
Жиі қойылатын сұрақтар
Дабыл шырылдайды, біз оянамыз, ал бала ұйықтай береді. Бұл қалыпты ма?
Иә, алғашқы апталарда солай болуы мүмкін, жауаптың қалыптасуына бірнеше апта кетуі мүмкін. Бұл кезеңде дабыл шырылдаған бойда баланы оятып, дәретханаға баруына көмектесіңіз.
Бала бауырымен бір бөлмеде ұйықтайды. Құрылғыны қолдануға бола ма?
Болады, бірақ бұл жағдайда құрылғыны әр түні қолдану қиындауы мүмкін. Мұны алдын ала дәрігермен талқылаңыз.
Энурез оятқышы мен дәріні бірге қолдануға бола ма?
Иә. Бір ғана ем көмектеспесе немесе түнде зәр көп түзілсе, энурез оятқышын десмопрессинмен бірге қолдану қарастырылуы мүмкін. Шешімді дәрігер қабылдайды.
Тақырыпқа қатысты
Дереккөздер
Бұл бет ақпарат беру мақсатында дайындалған. Балаңызды емдеу туралы шешім тексеруден кейін дәрігермен бірге қабылданады.
Жаңартылған күні: