Отаның мақсаты
Сүндеттен кейін кейде тері аз немесе көп кесіледі, тілік сызығы жыныс мүшесінің басына жабысып қалады, зәр шығару тесігі тарылады немесе тыртық жыныс мүшесін ішке қарай тартып тастайды. Түзету отасының мақсаты: жыныс мүшесінің қалыпты көрінісі мен қызметін қалпына келтіру, гигиенадағы қиындықтар мен қабынуларды жою.
Әрбір өзгеше көрініс асқыну бола бермейді. Сүндеттен кейінгі алғашқы апталарда ісіну мен сарғыш қақ қалыпты жазылудың бір бөлігі болып табылады.
Қандай мәселелер қалай түзетіледі?
- Аз кесілген тері. Тері жыныс мүшесінің басын қайта жапса, қабыну тудырса немесе үлкен балада мазасыздық болса, артық тері түзету сүндетімен алынады. Нәрестелерде асығудың қажеті жоқ: қасаға аймағындағы май азайған сайын көрініс көбіне өздігінен түзеледі.
- Тері көпіршелері және тығыз бітісулер. Тілік сызығы жыныс мүшесінің басына жабысып бітіп кеткен жерлер кесіліп, жиектері тігіледі. Жұқа бітісулер көбіне өздігінен ажырайды.
- Тыртық қысқан жыныс мүшесі. Тілік сызығындағы тыртық жыныс мүшесін ішке тартып, сақина сияқты қысып тұрады. Жеңіл жағдайда алдымен жергілікті жақпа май қолданып көреді. Көмектеспесе, тыртық кесіліп, тері жабыны қалпына келтіріледі (жасырын жыныс мүшесі отасы).
- Зәр шығару тесігінің тарылуы (меатостеноз). Зәр шығару тесігі кеңейтіледі (меатопластика).
- Инклюзиялық кисталар. Тілік сызығындағы кішкентай ақ кисталар алынып тасталады.
- Көп кесілген тері. Терінің аздап жетіспеуі көбіне өздігінен жазылады. Тері көп жетіспесе немесе эрекция кезінде керілу мен ауырсыну болса, тері пластикасы жоспарланады.
- Зәр шығару өзегіндегі жыланкөз және жыныс мүшесі басының жарақаты. Сирек, бірақ ауыр асқынулар. Бұрынғы жарақаттан қалған ақауды жоспарлы қалпына келтіру тіндер жазылғаннан кейін, гипоспадия отасындағы қағидаттар бойынша, тәжірибелі балалар урологының қолымен жасалады. Сүндеттеу кезінде жыныс мүшесінің басы жаңа ғана жарақаттанса немесе кесіліп түссе, күтуге болмайды: дереу шұғыл медициналық көмекке жүгініңіз.
Қашан жасалады?
Түзету жоспарлы ота болып табылады. Көбіне тіндердің толық жазылуы күтіледі, өйткені қабынған және ісінген тіндерге жасалған отаның нәтижесі нашар болады. Кішкентай көпіршелер мен кисталар үшін бірнеше апта, жыланкөз бен күрделі қалпына келтіру үшін әдетте бірнеше ай күту керек. Нақты мерзім қараудан кейін анықталады.
Ал қан кетсе, бала кіші дәретке бара алмаса, жыныс мүшесінің басы жаңа ғана жарақаттанса немесе түсі өзгерсе, күтуге болмайды: дереу шұғыл медициналық көмекке жүгініңіз.
Қалай жасалады?
- Түзетулердің көбі қысқа жалпы наркозбен және жыныс мүшесін жергілікті жансыздандырумен жасалады (балалардағы наркоз).
- Кішкентай тері көпіршелерін кейбір жағдайда жергілікті жансыздандырумен де кесуге болады.
- Тігістер өздігінен сіңіп кетеді. Бала көп жағдайда сол күні үйіне қайтады.
- Үйдегі күтім кәдімгі сүндеттеуден кейінгідей: алғашқы күндері ісіну мен сарғыш қақ қалыпты, таңғыш пен жақпа май дәрігердің нұсқауы бойынша қолданылады (отадан кейінгі үйдегі күтім).
Алдын қалай алуға болады?
Ең жақсы түзету: мүлде қажет болмаған түзету. Сүндеттеуден бұрын баланы дәрігер қарауы керек: гипоспадия, жасырын жыныс мүшесі, жарғақты жыныс мүшесі және жыныс мүшесінің қисаюы бар балаларға кәдімгі сүндеттеу жасалмауы тиіс, өйткені сүндет терісі кейінгі қалпына келтіру отасына қажет болуы мүмкін. Сүндеттеу стерильді жағдайда, тәжірибелі хирургтың қолымен жасалуы керек.
Қашан шұғыл көмекке жүгіну керек?
Төмендегілердің бірі болса, кезекті қабылдауды күтпеңіз: дәрігерге қоңырау шалыңыз немесе ең жақын аурухананың қабылдау бөліміне барыңыз.
- Таңғышты сулайтын және басып тұрғанда тоқтамайтын қан кету
- 8–12 сағат бойы кіші дәретке бара алмау
- Бала кіші дәретке барғысы келеді, бірақ бара алмайды, іштің төменгі бөлігі ауырады немесе томпайып тұрады: жоғарыда көрсетілген сағатты күтпей, шұғыл хабарласыңыз
- Жыныс мүшесі басының қараюы немесе түсінің өзгеруі
- Дене қызуының қатты көтерілуі, қызарудың таралуы, жағымсыз иісті бөлінді
Педиатр мен отбасылық дәрігерге арналған ескертпе
Ревизияға көрсетілімдер: симптомды немесе косметикалық тұрғыдан маңызды артық тері, тері көпіршелері, тығыз бітісулер, инклюзиялық кисталар, сүндеттен кейін тыртық қысқан жыныс мүшесі (trapped penis), меатостеноз және уретра-тері жыланкөзі (фистула). Нәрестелерде жеңіл артық тері қасаға үстіндегі май қабаты азайған сайын көбіне өздігінен түзеледі, сондықтан асығудың қажеті жоқ. Жұқа бітісулер көбіне өздігінен немесе ұқыпты гигиенамен ажырайды; тығыз бітісулер мен көпіршелер кесіледі. Тыртық қысқан жыныс мүшесінің жеңіл түрлерінде алдымен жергілікті стероид қолданып көруге болады. Бұрынғы жарақаттан қалған жыланкөзді немесе жыныс мүшесі басының ақауын жоспарлы қалпына келтіру гипоспадия хирургиясының қағидаттары бойынша, тіндер жазылғаннан кейін тәжірибелі балалар урологының қолымен жасалады. Ал жыныс мүшесі басының жаңа жарақаты немесе кесіліп түсуі (ампутациясы) дереу шұғыл урологиялық және хирургиялық бағалауды қажет етеді; кейде ерте реплантация жасауға болады. Сүндеттеуге дейін қарсы көрсетілімдерді (гипоспадия, жасырын және жарғақты жыныс мүшесі) жоққа шығару ревизия қажеттілігін азайтады.
Қабылдауда не болады?
- Сүндеттеу қашан, қандай әдіспен жасалғаны және одан кейінгі шағымдар сұралады.
- Жыныс мүшесінің басы, зәр шығару тесігі, зәр ағыны, қалған тері мен тыртықтар қаралады.
- Түзету қажет болса, оның уақыты, әдісі және наркоз жоспарланады.
Жиі қойылатын сұрақтар
Нәрестеде сүндеттен кейін тері көп қалған. Дереу қайта жасау керек пе?
Көбіне жоқ. Нәрестелерде қасаға аймағында май көп болғандықтан, жыныс мүшесі терінің ішіне жасырынғандай көрінуі мүмкін. Бала өскен сайын бұл көрініс жиі өздігінен түзеледі. Тері жыныс мүшесінің басын жауып, қабыну тудырса немесе үлкен балада мазасыздық сақталса, түзету жоспарланады.
Жыныс мүшесінің басына тері жабысып қалған. Өзіміз ажыратсақ бола ма?
Жұқа бітісулер көбіне өздігінен ажырайды. Оларды күшпен ажыратуға болмайды: бұл ауырсынуға, қан кетуге және жаңа тыртыққа әкелуі мүмкін. Тығыз бітісу немесе тері көпіршесі болса, дәрігер қарағаннан кейін кесіледі.
Сүндеттен кейін зәр екі жерден шығады. Не істеу керек?
Бұл зәр шығару өзегінде жыланкөз (фистула) болуы мүмкін. Баланы балалар урологына көрсету керек. Жыланкөз әдетте тіндер толық жазылғаннан кейін арнайы қалпына келтіру отасымен жабылады.
Тақырыпқа қатысты
- Сүндеттеу асқынуларыСүндеттеуден кейінгі асқынулар және оларды түзетуАуру
- СүндеттеуСүндет отасы, эстетикалық сүндеттеуЕмдеу
- МеатопластикаМеатотомия, меатостеноз отасыЕмдеу
- Жасырын жыныс мүшесі отасыЖасырын жыныс мүшесін түзету, жарғақты жыныс мүшесін түзетуЕмдеу
- МеатостенозМеатустың тарылуы, сүндеттеуден кейін зәр шығару тесігінің тарылуыАуру
- Жасырын жыныс мүшесіКішкентай болып көрінетін жыныс мүшесіАуру
- ГипоспадияЗәр шығару тесігінің жыныс мүшесінің астыңғы жағында ашылуыАуру
Дереккөздер
- Redman JF. Circumcision revision in prepubertal boys: analysis of a 2-year experience and description of a technique. J Urol, 1995.
- Al-Ghazo MA et al. Circumcision revision in male children. Int Braz J Urol, 2006.
- Krill AJ et al. Complications of circumcision. ScientificWorldJournal, 2011.
- EAU Guidelines on Paediatric Urology, 2026: Phimosis.
Бұл бет ақпарат беру мақсатында дайындалған. Балаңызды емдеу туралы шешім тексеруден кейін дәрігермен бірге қабылданады.
Жаңартылған күні: