Таза мерзімді катетерлеу: ата-анаға арналған жадынама

Бұл бет ауруханада сізге үйретілген нәрселерді есіңізге түсіру үшін арналған, іс жүзіндегі оқытудың орнын баспайды. Дәрігеріңіздің немесе медбикенің берген жеке нұсқауы әрқашан негізгі болып қала береді.

Катетерлеу не үшін қажет?

Қуық өздігінен толық босамаса, мысалы, нейрогенді қуықта, оны жіңішке катетермен тұрақты түрде босатып отырады. Катетер зәр шығару өзегі (уретра) арқылы қуыққа енгізіледі, зәр ағып болғаннан кейін шығарылады. Spina bifida (омыртқаның туа біткен жарығы) бар нәрестелерде катетерлеу әдетте туғаннан кейін мүмкіндігінше ерте басталады.

Стерильді емес, таза әдіс

Үйде ұзақ уақыт мерзімді катетерлеу үшін сізге үйретілген таза әдіс жеткілікті; ал ауруханада катетер қою тәсілі рәсімге және инфекциялық бақылау ережелеріне қарай таңдалады. Таза әдіс:

• катетерлеуден бұрын және кейін қолыңызды сабындап, сумен жуып, жақсылап құрғатыңыз,
• жыныс аймағын үйретілгендей тазалаңыз: қыз балаларда жыныс еріндерін абайлап ашып, алдынан артқа қарай (артынан алға емес), ұл балаларда зәр шығару тесігінен бастап шетке қарай,
• әр жолы жаңа катетер алыңыз; катетерді тек ерекше түрі болса және медбике оны үйретсе ғана қайта қолданыңыз,
• катетер гидрофильді болмаса, суда еритін майлағыш гель қолданыңыз.

Нәрестені шалқасынан жатқызыңыз. Үлкен балаға көбіне унитазға отыру ыңғайлы.

Күніне неше рет?

Катетерлеудің санын және уақытын дәрігер тағайындайды. Бала өздігінен мүлде зәр шығара алмаса, әдетте күніне 4–6 рет, ішінара өзі шығара алса, көбіне күніне 1–3 рет жүргізіледі. Режимді өз бетіңізше өзгертпеңіз. Зәр шығару жолдарының инфекциясы кезінде дәрігер уақытша жиірек катетерлеуге кеңес беруі мүмкін.

Іш қату катетердің өтуін қиындатады. Ішектің тұрақты босауы қуықты емдеудің бір бөлігі болып табылады.

Балабақша және мектеп

• Балабақша немесе мектеп қызметкерлерін катетерлеуге үйретуді дәрігермен немесе медбикемен алдын ала жоспарлаңыз.
• Катетерлер мен керек-жарақтарды сақтауға таза әрі көзден таса орын туралы келісіп алыңыз.
• Бала сабақтан аз қалуы үшін, қауіпсіздікке нұқсан келтірмей, рәсімді мүмкіндігінше қысқа әрі жеңіл етіңіз.
• Балада spina bifida болса, мұғалімдерге латекске аллергия қаупі туралы ескертіңіз.

Латекске аллергия

Spina bifida бар балаларда латекске аллергия қаупі жоғары. Нәресте кезінен латексі бар катетерлерден, қолғаптардан және басқа медициналық бұйымдардан, сондай-ақ резеңке әуе шарларынан аулақ болыңыз. Реакция жеңіл (терінің тітіркенуі, бөртпе, есекжем, көздің қышуы, түшкіру) немесе ауыр (денені кең жайлаған есекжем, ысқырықты тыныс, жөтел, көз айналасының ісінуі, құсу) болуы мүмкін. Ауыр реакцияда дереу 103-ке қоңырау шалыңыз.

Қиындықтар және не істеу керек

• Катетер өтпейді. Күшпен итермеңіз. Баладан терең дем алуын сұраңыз, оның қалпын өзгертіңіз, катетерді сәл басып ұстап, 1–2 минут күтіңіз: сфинктер көбіне босаңсып ашылады. Бәрібір өтпесе, келесі катетерлеу уақытын күтпей, дәрігерге немесе медбикеге қоңырау шалыңыз.
• Зәрде немесе катетерде қан. Қан қатты кетсе, тоқтамаса немесе қайталанса, дәрігерге қаралыңыз: тұрақты қан кету инфекция белгісі болуы мүмкін.
• Лай, жағымсыз иісті зәр. Бұл дене қызуының көтерілуімен немесе ауырсынумен бірге болса, инфекция болуы мүмкін: мүмкіндігінше тез дәрігерге қаралыңыз.
• Шағымсыз зәрдегі микроб. Катетерлеуде жүрген балаларда бұл жиі кездеседі және әдетте емдеуді қажет етпейді. Антибиотикті тек дәрігер тағайындаса ғана беріңіз.