Niyə nümunənin götürülmə üsulu vacibdir?
Sidik böyrəkdə steril olur, amma xaricə çıxarkən dəridəki və cinsiyyət orqanlarındakı bakteriyalarla çirklənə bilər. Düzgün götürülməyən nümunədə bakteriya «tapılır», uşağa lazımsız antibiotik verilir və ya əksinə, real infeksiya gözdən qaçır.
Tualetdən istifadə edən uşaqlarda
- Əllər yuyulur.
- Cinsiyyət orqanları su ilə yuyulur, sabun və antiseptik lazım deyil. Qızlarda öndən arxaya, oğlanlarda sünnət dərisi yüngülcə geri çəkilərək.
- Uşaq sidiyə başlayır, ilk hissə tualetə axır.
- Orta hissə steril qaba götürülür.
- Qalan hissə yenidən tualetə.
Körpələrdə
- «Sidik tutma» üsulu: körpə əmizdirildikdən 30–60 dəqiqə sonra bezi açılır, cinsiyyət orqanları yuyulur, steril qab hazır saxlanılır. Körpənin qarnının aşağı hissəsinə və belinə yüngülcə toxunmaq sidiyə getməni stimullaşdırır.
- Kateter nümunəsi: təcili hallarda və kiçik körpələrdə tibb işçisi tərəfindən.
- Sidik torbası: dəriyə yapışdırılan torba. Asandır, amma nümunə tez çirklənir. Mənfi nəticə infeksiyanı demək olar ki, istisna edir, müsbət nəticə isə düzgün üsulla təkrarlanmalıdır.
Nümunənin çatdırılması
- Nümunə 1–2 saat ərzində laboratoriyaya çatdırılmalıdır.
- Gecikərsə, soyuducuda (4°C) 24 saata qədər saxlanıla bilər.
- Qabın üzərinə uşağın adı, tarix və saat yazılır.
Antibiotikdən əvvəl
Sidik yolu infeksiyasından şübhələnildikdə nümunə antibiotikə başlamazdan əvvəl götürülməlidir. Bir doza antibiotik belə əkmə nəticəsini yalançı mənfi edə bilər.
Pediatr və ailə həkimi üçün qeyd
Sidik torbası ilə götürülmüş nümunənin müsbət əkməsi yüksək yalançı-müsbət nisbətinə görə diaqnoz üçün etibarsızdır; müsbət skrininq nəticəsi orta axın, kateter və ya suprapubik aspirasiya nümunəsi ilə təsdiqlənməlidir. Körpələrdə 'clean catch' üçün Quick-Wee kimi stimulyasiya üsulları faydalıdır. Əkmədə əhəmiyyətli bakteriuriya hədləri nümunənin götürülmə üsulundan asılıdır.
Qəbulda nə olur?
- Lazım olduqda nümunə klinikada düzgün üsulla götürülür.
- Analiz və əkmə nəticələri şikayətlərlə birlikdə qiymətləndirilir.
Tez-tez verilən suallar
Analizdə leykosit çıxıb. Bu infeksiyadırmı?
Həmişə yox. Leykositlər iltihab əlamətidir, amma qızlarda xarici çirklənmə, qızdırma və ya başqa səbəblərlə də ola bilər. Diaqnoz şikayətlər və düzgün götürülmüş nümunənin əkməsi ilə qoyulur.
Əkmə nəticəsi nə vaxt hazır olur?
Adətən 2–3 gün. Ona görə qızdırmalı uşaqda antibiotikə əkmə nəticəsini gözləmədən başlanır, sonra nəticəyə görə düzəliş edilir.
Əlaqəli mövzular
Mənbələr
- EAU Guidelines on Paediatric Urology, 2025: Urinary tract infections.
- Kaufman J və həmmüəlliflər. Faster clean catch urine collection (Quick-Wee method) from infants: randomised controlled trial. BMJ, 2017.
Bu səhifə maarifləndirmə məqsədi daşıyır. Uşağınızın müalicəsi barədə qərar müayinədən sonra həkimlə birlikdə verilir.