Uşağın sidiyində qan (hematuriya)

Sidik həqiqətən qanlıdırmı?

Sidiyin qırmızı və ya qəhvəyi rəngdə olması həmişə qan demək deyil. Rəngi bunlar da dəyişə bilər:

• qidalar: çuğundur, böyürtkən, qida boyaları,
• bəzi dərmanlar (məsələn, rifampisin),
• körpələrdə sidik turşusu kristalları (bezdə kərpic rəngli ləkə),
• əzələ zədələnməsindən sonra miyoqlobin.

Ona görə ilk addım sidik analizidir: sidikdə həqiqətən eritrositlərin olub-olmadığını göstərir.

Növləri

• Makrohematuriya: qan gözlə görünür, sidik çəhrayı, qırmızı və ya qəhvəyi rəngdədir.
• Mikrohematuriya: sidik normal görünür, qan yalnız analizdə tapılır.

Mümkün səbəblər

Sidik yollarından gələn qan (sidik adətən qırmızı, bəzən laxtalarla):

• sidik yolu infeksiyası və ya hemorragik sistit,
• böyrək daşı və ya sidikdə kalsiumun çox olması (hiperkalsiuriya),
• zədə, xüsusən hidronefrozlu böyrəkdə kiçik zərbədən sonra,
• sünnətdən sonra mea darlığı (alt paltarında bir-iki damcı qan),
• uretrorragiya: yeniyetmə oğlanlarda sidiyin sonunda və ya alt paltarında bir neçə damcı qan, çox vaxt öz-özünə keçir,
• nadir hallarda şişlər və damar anomaliyaları.

Böyrəyin süzgəc hissəsindən gələn qan (sidik çox vaxt «kola» və ya çay rəngində olur):

• infeksiyadan sonrakı qlomerulonefrit (boğaz ağrısından 1–3 həftə sonra),
• IgA nefropatiyası (soyuqdəymədən 1–2 gün sonra),
• irsi böyrək xəstəlikləri və digər nefroloji səbəblər.

Müayinə

• sidik analizi, lazım olduqda təkrar,
• sidik əkməsi,
• sidikdə zülal və kalsium/kreatinin nisbəti,
• arterial təzyiq,
• böyrək və sidik kisəsinin USM-si,
• böyrək mənşəli qan şübhəsində qan analizləri və uşaq nefroloqu ilə məsləhət.

Səbəbə görə müalicə olunur. Bəzi hallarda, xüsusən yalnız mikrohematuriya olduqda, heç bir səbəb tapılmır və uşaq sadəcə izlənilir.