Bolalar urologiyasiDr. Parviz Hojiyev

DMSA sintigrafiya: buyrakdagi chandiq va buyrak faoliyati

DMSA tekshiruvi nimani koʻrsatadi, qachon qilinadi, qanday oʻtadi va nurlanish dozasi haqida ota-onalar uchun tushuntirish.

Qisqacha

Nima uchun?
Buyrakdagi chandiqni va har bir buyrakning umumiy faoliyatdagi ulushini koʻrish uchun.
Qachon?
Chandiqni baholash uchun infeksiyadan kamida 6 oy oʻtgach.
Davomiyligi
Ukoldan 2–3 soat oʻtib 30–45 daqiqalik tasvirga olish.
Nurlanish
Nurlanish dozasi kam; doza bolaning tana oʻlchamiga qarab tanlanadi va tekshiruv faqat foydasi xavfidan ustun boʻlganda qilinadi.

DMSA nima?

Qisqacha: DMSA (texnetsiy-99m bilan nishonlangan dimerkaptosuksin kislotasi) preparati yordamida oʻtkaziladigan yadro tibbiyoti (radioizotop) tekshiruvi. U pielonefritdan keyin buyrakda chandiq qolgan-qolmaganini va har bir buyrakning umumiy faoliyatdagi ulushini (meʼyorda 45–55%) koʻrsatadi. Chandiqni baholash uchun infeksiyadan kamida 6 oy oʻtgach qilinadi, bola kamera ostida 30–45 daqiqa yotadi.

DMSA sintigrafiya buyrak toʻqimasining yadro tibbiyoti usulida “suratini” oladigan tekshiruv. Venaga oz miqdorda radioaktiv nishonlangan modda yuboriladi. Bu modda sogʻlom buyrak toʻqimasida toʻplanadi. Maxsus kamera uning qanday taqsimlanganini koʻrsatadi.

Nimani koʻrsatadi?

  • Buyrakdagi chandiqlar: oʻtkazilgan pielonefritdan keyin ishlamay qolgan sohalar,
  • har bir buyrakning umumiy faoliyatdagi ulushi (meʼyorda taxminan 45–55%),
  • ishlamaydigan buyrak (multikistoz displastik buyrak),
  • buyrakning gʻayrioddiy joylashuvi yoki shakli.

Qachon qilinadi?

  • isitma bilan kechgan siydik yoʻllari infeksiyasidan keyin buyrakda chandiq bor-yoʻqligini tekshirish uchun: infeksiyadan kamida 6 oy oʻtgach (birinchi infeksiyada UTT normal boʻlsa, koʻpincha kerak boʻlmaydi),
  • reflyuksda buyraklar holatini kuzatib borish uchun,
  • buyrak ikkilanishida har bir qismning faoliyatini baholash uchun.

Qanday oʻtadi?

  1. Qoʻl yoki oyoq venasiga ingichka igna orqali modda yuboriladi.
  2. 2–3 soat kutiladi. Tinchlantiruvchi dori rejalashtirilmagan boʻlsa, bu vaqtda bola ovqatlanishi, suv ichishi, oʻynashi mumkin.
  3. Bola kamera ostida 30–45 daqiqa qimirlamay yotadi. Kichik bolalarga baʼzan yengil tinchlantiruvchi dori kerak boʻladi.

Tayyorgarlik

  • Tinchlantiruvchi dori rejalashtirilmagan boʻlsa: maxsus tayyorgarlik va och qolish shart emas. Bolaning sevimli oʻyinchogʻini yoki yaxshi koʻrgan multfilmi bor telefon, planshetni olib keling. Chaqaloqni tasvirga olishdan sal oldin ovqatlantirish uning tinch yotishiga yordam beradi.
  • Tinchlantiruvchi dori rejalashtirilgan boʻlsa: narkozdan oldingidek, sedatsiyadan oldin ham bola maʼlum vaqt och turishi kerak. Qachon ovqatlantirish va suv berish mumkinligini yadro tibbiyoti boʻlimidan yoki anesteziologdan albatta soʻrang va ularning koʻrsatmalariga amal qiling.

Tekshiruvdan keyin koʻproq suyuqlik ichish tavsiya etiladi.

Pediatr va oilaviy shifokor uchun eslatma

Oʻtkir pielonefrit paytida bajarilgan DMSA yalligʻlanish defektlarini koʻrsatadi va tashxis maqsadida qoʻllanilishi mumkin; doimiy chandiqni baholash uchun esa tekshiruv infeksiyadan kamida 6 oy oʻtgach oʻtkazilishi kerak. Birinchi isitmali SYIdan keyin UTT normal boʻlsa, koʻpincha kerak boʻlmaydi; DMSAdagi oʻzgarish MSUG uchun koʻrsatma boʻlishi mumkin (top-down yondashuv). Differensial funksiyani oʻlchash uchun DMSA, obstruksiyani baholash uchun MAG3/DTPA tanlanadi.

Qabulda nima qilinadi?

  1. Tekshiruv maqsadi va vaqti bolaning infeksiyalar tarixiga qarab belgilanadi.
  2. Natija reflyuks va UTT topilmalari bilan birga baholanadi.
WhatsApp orqali qabulga yozilingBolalar urologiyasi markazi, Badam Medical Center, Boku

Koʻp beriladigan savollar

Radioaktiv modda bolaga zarar qilmaydimi?

Qoʻllaniladigan doza juda kam. Moddaning bir qismi buyrak toʻqimasida ushlanib qoladi, bir qismi siydik bilan chiqib ketadi; radioaktivlik esa bir necha soat ichida tabiiy ravishda kamayadi. Tekshiruvdan keyin koʻproq suyuqlik ichish va tez-tez hojatga borish tavsiya etiladi.

Mavzuga oid

Manbalar

Ushbu sahifa maʼlumot berish maqsadida tayyorlangan. Bolangizni davolash haqidagi qaror koʻrikdan soʻng shifokor bilan birgalikda qabul qilinadi.

Yangilangan:

WhatsApp orqali qabulga yoziling