Pielonefrit: bolalarda buyrak infeksiyasi

Pielonefrit nima?

Pielonefrit bakteriyalar siydik yoʻllari boʻylab yuqoriga koʻtarilib, buyrakka yetib borganda yuzaga keladigan buyrak toʻqimasining yalligʻlanishidir. Bu siydik yoʻllari infeksiyasining eng jiddiy shakli boʻlib, deyarli har doim isitma bilan kechadi.

Chaqaloqlarda sababi aniq boʻlmagan isitmaning eng koʻp uchraydigan bakterial sabablaridan biri pielonefritdir.

Belgilari

• 38 °C dan yuqori isitma, baʼzan qaltirash,
• chaqaloqlarda: injiqlik, yomon emish, qusish, holsizlik, baʼzan yagona belgi isitma boʻladi,
• katta yoshdagi bolalarda: biqin yoki bel ogʻrigʻi, qorin ogʻrigʻi, koʻngil aynishi,
• siyganda achishish, tez-tez siyish, yomon hidli siydik.

Tashxis

• Siydik tahlili va ekma toʻgʻri usulda olingan namunadan (qanday olish kerak),
• qon tahlillari: yalligʻlanish koʻrsatkichlari, ogʻir hollarda buyrak faoliyati,
• UTT: buyraklar, siydik yoʻllarining kengayishi, abssess yoki tiqilish.

Davolash

Antibiotik tashxis qoʻyilgandan keyin darhol (siydik namunasi olingach), ekma natijasini kutmasdan boshlanadi. 48–72 soatdan ortiq kechikish buyrakda chandiq xavfini oshiradi. Ekma natijasi chiqqach, kerak boʻlsa antibiotik almashtiriladi.

• Ahvoli barqaror, dorini ogʻiz orqali qabul qila oladigan bolalar odatda ogʻiz orqali antibiotik bilan uyda davolanadi.
• 2 oylikdan kichik chaqaloqlar, ahvoli ogʻir, qusayotgan bolalar vena ichiga antibiotik olish uchun shifoxonaga yotqiziladi, ahvol yaxshilangach ogʻiz orqali dorilarga oʻtiladi.
• Umumiy muddat odatda 4–7 kun; baʼzi mamlakatlarning milliy tavsiyalarida hali ham 7–10 kun koʻrsatilgan, shuning uchun shifokoringiz buyurgan kursga amal qiling. Buyrakning cheklangan sohasi yalligʻlanganda (fokal bakterial nefrit) davolash uzoqroq, taxminan 3 hafta davom etadi.
• Koʻp suyuqlik, isitma tushiruvchi dori.

Isitma 10 boladan taxminan 9 tasida 24–48 soat ichida pasayadi. Pasaymasa, bola qayta koʻrikdan oʻtishi va UTT takrorlanishi kerak.

Keyingi tekshiruvlar

Pielonefrit oʻtkazgan bolada sababni aniqlash va buyrakni himoya qilish muhim:

• UTT: isitmali infeksiyadan keyin har bir bolaga; chaqaloqlarda va ahvoli ogʻir bolalarda 24 soat ichida.
• MSUG (miksion sistografiya): reflyuksni tekshirish uchun, infeksiya davrida emas. 12 oylikdan kichik yoshda birinchi isitmali infeksiya, qaytalanuvchi isitmali infeksiya, UTT yoki DMSAda oʻzgarish, har qanday yoshda atipik infeksiya boʻlganda koʻrib chiqiladi.
• DMSA: buyrakdagi chandiqni koʻrish uchun, infeksiyadan kamida 6 oy oʻtgach.
• Hojatxonadan foydalanadigan bolalarda siydik pufagi va ichak odatlari tekshiriladi, chunki disfunksiya va ich qotishini davolash qayta infeksiya ehtimolini kamaytiradi.

Buyrakdagi chandiq

Baʼzi bolalarda yalligʻlangan buyrak sohasi chandiq bilan bitadi. Chandiq kichik boʻlsa, odatda hech qanday muammo tugʻdirmaydi. Keng yoki ikki tomonlama chandiqlar yillar oʻtib yuqori arterial bosim va buyrak faoliyatining pasayishiga olib kelishi mumkin. Shuning uchun buyragida chandiq bor bolalarning arterial bosimi va siydik tahlili vaqti-vaqti bilan tekshirib turiladi.