Əməliyyatın məqsədləri
- Penisi düzəltmək.
- Yeni sidik kanalı yaradaraq sidik dəliyini penisin başının ucuna gətirmək.
- Penisin başına normal forma vermək.
- Penisi dəri ilə örtmək, mümkün olduqda sünnət dərisini bərpa etmək və ya sünnət etmək.
Ətraflı xəstəlik haqqında: hipospadiya.
Üsullar
- Bir mərhələli əməliyyat. Distal və orta hipospadiyada ən çox TIP (Snodgrass) üsulu tətbiq olunur: sidik dəliyinin altındakı toxuma lövhəsi ortadan kəsilərək genişləndirilir və boru şəklində tikilir. Yeni kanalın üzəri əlavə toxuma qatı ilə örtülür ki, fistula riski azalsın.
- İki mərhələli əməliyyat. Ağır proksimal hipospadiyada və güclü əyrilikdə: birinci mərhələdə penis düzəldilir və sünnət dərisi yeni kanal üçün lazım olan yerə köçürülür, 6 ay sonra ikinci mərhələdə kanal formalaşdırılır.
Əməliyyat günü və sonrası
- Ümumi narkoz və kaudal (bel nahiyəsindən) ağrısızlaşdırma.
- Yeni kanalın içinə nazik silikon kateter qoyulur, penis yumşaq sarğı ilə sarılır.
- Distal hallarda çox vaxt həmin gün və ya ertəsi gün evə gedilir.
Evdə qulluq
- İkiqat bez: kateter daxili bezdən keçirilərək xarici bezə çıxarılır.
- Sarğı adətən 2–5 gün, kateter 5–10 gün qalır.
- Antibiotik və sidik kisəsi spazmlarına qarşı dərman təyin oluna bilər.
- Kateter tıxanmamalıdır: uşağa kifayət qədər maye verin.
- Sarğı çıxarıldıqdan sonra gündə 1–2 dəfə qısa ilıq vanna.
- 2–3 həftə ayaqları aralı oturulan oyuncaqlardan uzaq durmaq.
İlk həftələrdə şişkinlik, göyərmə və sidik zamanı yüngül yanma normaldır.
Mümkün fəsadlar
- Fistula: yeni kanalda kiçik dəlik, sidik iki yerdən gəlir.
- Sidik dəliyinin daralması: nazik, gərgin axın.
- Kanalın genişlənməsi (divertikul).
- Penisin başının tikişlərinin ayrılması.
- Qalıq əyrilik.
Əksəriyyəti 6 ay sonra ikinci, daha kiçik əməliyyatla düzəldilir.
İzləmə
Kateter çıxarıldıqdan sonra 1, 3–6 və 12 ayda, sonra tualet təlimindən sonra müayinə edilir. İzləmə mümkünsə yeniyetməliyə qədər davam edir, çünki bəzi problemlər yalnız böyüdükcə özünü göstərir.
Nə vaxt təcili müraciət etməli?
Aşağıdakılardan biri varsa, növbəti qəbulu gözləməyin: həkimə zəng edin və ya ən yaxın təcili yardım şöbəsinə gedin.
- Kateterin tıxanması və ya çıxması, sidiyin gəlməməsi
- Sarğını isladan qanaxma
- 38,5°C-dən yüksək qızdırma, pis qoxulu ifrazat
- Penisin başının qaralması
Pediatr və ailə həkimi üçün qeyd
Distal hipospadiyada ən çox TIP (Snodgrass) uretroplastikası tətbiq olunur; proksimal formalarda və ağır əyrilikdə iki mərhələli (Bracka) yanaşma üstün tutulur. Ən çox rast gəlinən fəsadlar: uretrokutan fistula, meatal stenoz, divertikul, glans ayrılması. Uşaqlar tualet təlimindən sonra və pubertata qədər izlənilməlidir, çünki bəzi fəsadlar və əyrilik gec aşkarlanır.
Qəbulda nə olur?
- Əməliyyatdan əvvəl hipospadiyanın növü, əyrilik və penisin başının ölçüsü qiymətləndirilir.
- Kiçik penis başında əməliyyatdan əvvəl qısa hormon müalicəsi müzakirə oluna bilər.
- Əməliyyatdan sonra kateter, sarğı, ikiqat bez və dərmanlar barədə yazılı təlimat verilir.
- Sarğı və kateter çıxarılması üçün nəzarət müayinəsi təyin edilir.
Tez-tez verilən suallar
Kateterlə uşaq evdə necə olacaq?
Kateter sidiyi birbaşa bezə axıdır. İkiqat bez üsulu ilə kateter daxili bezdən keçərək xarici bezə çıxarılır, beləliklə yara quru qalır. Uşaq oynaya, yeyə, yata bilər, yalnız ayaqları aralı oturulan oyuncaqlardan uzaq durmalıdır.
Əməliyyatdan sonra sidik axını necə olmalıdır?
Kateter çıxarıldıqdan sonra sidik axını penisin ucundan, düz və bir axınla gəlməlidir. Sidik iki yerdən gəlirsə, bu, kiçik dəliyin (fistula) əlamətidir, həkimə məlumat verin.
Əlaqəli mövzular
- HipospadiyaAnadangəlmə sünnətli, yarım sünnətli, peyğəmbər sünnətiXəstəlik
- Penis əyriliyiKordi, penil torsiyaXəstəlik
- Mea darlığıMeatal stenoz, sünnətdən sonra sidik dəliyinin daralmasıXəstəlik
- Uşaqlarda narkozAnesteziya, aclıq qaydaları, əməliyyata hazırlıqƏməliyyat
- Əməliyyatdan sonra qulluqYara qulluğu, vanna, ağrıkəsici, fəaliyyətƏməliyyat
Mənbələr
- EAU Guidelines on Paediatric Urology, 2025: Hypospadias.
- Snodgrass W. Tubularized, incised plate urethroplasty for distal hypospadias. J Urol, 1994.
Bu səhifə maarifləndirmə məqsədi daşıyır. Uşağınızın müalicəsi barədə qərar müayinədən sonra həkimlə birlikdə verilir.