Sünnət dərisi: fimoz, balanopostit və sünnət

Məqsədlər

Bu kursdan sonra

• Fizioloji fimozu patoloji fimozdan ayırmaq.
• Steroid krem müalicəsinin göstərişlərini və düzgün tətbiqini izah etmək.
• Balanopostiti və parafimozu tanımaq və ilk yardımı bilmək.
• Sünnətdən əvvəl müayinədə əks-göstərişləri (hipospadiya, gömük penis, əyrilik) tapmaq.
• Sünnətin erkən və gec fəsadlarını tanımaq.

Əsaslar

Sünnət dərisinin normal inkişafı

• ~96%doğuşda açılmır
• ~50%1 yaşda açılır
• ~90%3 yaşda açılır
• ~1%16–17 yaşda fimoz qalır

Doğuşda sünnət dərisinin daxili səthi penisin başına yapışıqdır. Smeqmanın toplanması, spontan ereksiyalar və hormonlar onları tədricən ayırır. Bu proses bəzi uşaqlarda yeniyetməliyə qədər davam edir və normadır.

Normal tapıntılar: işəmə zamanı sünnət dərisinin şar kimi şişməsi (ağrı və axın problemi yoxdursa), dərinin altında ağ smeqma "mirvariləri", yüngül yapışmalar. Bunlar müalicə tələb etmir.

Əsaslar

Fizioloji və patoloji fimoz

Diaqnostika

Müayinə və müalicə göstərişləri

Müayinə zamanı sünnət dərisi yalnız yüngülcə, ağrı olmadan geri çəkilir: dərinin ucu, mea görünürmü, çapıq varmı.

Müalicə yalnız bu hallarda lazımdır:

• Təkrarlanan balanopostit.
• Sidik yollarının anomaliyası (yüksək dərəcəli reflyuks, arxa uretral klapan, genişlənmiş sidik axarı) olan oğlanda təkrarlanan febril sidik yolu infeksiyası.
• Real işəmə çətinliyi: nazik axın, gərginləşmə, sidik ləngiməsi (yalnız şişmə deyil).
• Ağ, çapıqlı dəri (liken sklerosus şübhəsi).
• Yeniyetmədə ereksiya zamanı ağrı, dərinin çatlaması.

Diaqnostika

Balanopostit

Penisin başının və sünnət dərisinin iltihabı. Sünnət olunmamış oğlanların bir neçə faizində uşaqlıqda ən azı bir dəfə olur, ən çox 2–5 yaşda.

• Ən çox səbəb qeyri-spesifik qıcıqlanmadır: sabun, köpük, bez, nəmlik.
• Bakterial (streptokokk, stafilokokk) və göbələk (kandida) infeksiyası daha az rast gəlinir.
• Müalicə: gündə 2–3 dəfə ilıq su vannası, sünnət dərisini zorla açmamaq; bakterial infeksiyada antibiotikli krem, ağır hallarda ağızdan antibiotik; kandidada antifungal krem.
• İrinli ifrazatda sürtgü götürülə bilər.

Diaqnostika

Parafimoz: təcili hal

Dar sünnət dərisi penisin başının arxasına çəkilib geri qayıtmır, sıxan halqa ödem yaradır və ödem artdıqca reduksiya çətinləşir.

1. Ağrısızlaşdırma: yerli anestetik gel, lazım olduqda ağrıkəsici.
2. Penisin başını 3–5 dəqiqə barmaqlarla bərabər sıxaraq ödemi azaltmaq; soyuq kompres kömək edir.
3. Baş barmaqlarla penisin başı geri itələnir, şəhadət barmaqları ilə dəri irəli çəkilir.
4. Uğursuz olduqda: narkoz altında reduksiya və ya sıxan halqada dorsal kəsik.

Müalicə

Steroid krem müalicəsi

• Göstəriş: simptomatik fimoz.
• Preparat: orta güclü topikal kortikosteroid (məsələn, betametazon 0,05–0,1% və ya mometazon 0,1%).
• Tətbiq: gündə 2 dəfə 4–8 həftə, yalnız sünnət dərisinin dar ucuna nazik qatla sürtülür.
• Eyni zamanda dəri ağrı olmadan, çox yüngül geri çəkilir.
• Effekt: uşaqların təxminən 80–90%-ində dəri genişlənir.
• Müalicədən sonra müntəzəm yüngül açılma olmasa, darlıq təkrarlana bilər.

Müalicə

Sünnətdən əvvəl: kim sünnət edilməməlidir?

Sünnətdən əvvəl penis, mea və xayalar mütləq müayinə olunmalıdır. Aşağıdakı hallarda sünnət dərisi rekonstruksiya üçün lazım ola bilər və uşaq əvvəlcə uşaq uroloquna göndərilir:

• Hipospadiya, o cümlədən "anadangəlmə sünnətli" görünən uşaqlar.
• Hipospadiyasız əyrilik (chordee) və penisin burulması.
• Gömük penis, torlu penis, meqaprepusium.
• Mikropenis şübhəsi, qeyri-müəyyən cinsiyyət orqanları, enməmiş xaya ilə birlikdə hipospadiya.
• Ailədə və ya uşaqda qanaxma meyli.

Müalicə

Sünnətin fəsadları

Müalicə

Valideynə nə deməli?

• Sünnət dərisini zorla geri çəkməyin. Yalnız özü açıldığı qədər yüngülcə çəkib su ilə yuyun və mütləq yerinə qaytarın.
• Sabun, köpüklü vanna və ətirli vasitələrdən qaçın.
• İşəmə zamanı şişmə, ağ "mirvarilər" və yapışmalar normaldır.
• Sünnətdən əvvəl uşağı həkimə göstərin.
• Dəri geri çəkilib qayıtmırsa, dərhal həkimə müraciət edin.