Uşaqlarda tez-tez sidiyə getmə: gündüz polla­kiuriyası

Pollakiuriya nədir?

Bəzi uşaqlar birdən-birə gün ərzində çox tez-tez tualetə getməyə başlayır, bəzən hər saat və daha tez. Hər dəfə az miqdarda sidik gəlir, ağrı və yanma olmur, uşaq paltarını islatmır, gecə isə rahat yatır. Buna pollakiuriya və ya gündüz qeyri-adi tez-tez sidiyə getmə deyilir.

Beynəlxalq Uşaq Kontinensiya Cəmiyyətinin (ICCS) tərifinə görə bu, tualet təlimi almış uşaqda gündüz ən azı saatda bir dəfə sidiyə getmədir; hər dəfə gələn sidik isə yaşa görə gözlənilən sidik kisəsi tutumunun yarısından azdır. Müqayisə üçün: uşaqlarda gündə 8 dəfə və daha çox sidiyə getmə artıq tez-tez sayılır.

Pollakiuriyaya ən çox məktəb yaşlı uşaqlarda rast gəlinir, orta yaş təxminən 6-dır. Dəqiq səbəbi məlum deyil. Bəzən ondan əvvəl stress yaradan hadisə olur, amma çox vaxt heç bir səbəb tapılmır. Böyrəklər və sidik kisəsi sağlamdır.

Gedişi

Pollakiuriya zərərsizdir və öz-özünə keçir. Adətən 6 həftədən 6 aya qədər davam edir. Bəzi uşaqlarda şikayət 1–2 il ərzində yenidən başlayıb keçə bilər.

Digər səbəblərdən fərqi

Tez-tez sidiyə getmə başqa vəziyyətlərin də əlaməti ola bilər. Fərqi müşayiət edən əlamətlər göstərir:

Vəziyyət	Tipik əlamətlər
Pollakiuriya	Gündüz çox tez-tez, az-az sidik; ağrı, sidik qaçırma və gecə sidiyə durma yoxdur
Hiperaktiv sidik kisəsi	Qəfil, saxlamaq çətin olan istək; çox vaxt gecə də sidiyə durma; sidik qaçırma ola da bilər, olmaya da
Sidik yolu infeksiyası	Sidiyə gedərkən yanma və ağrı, bəzən qızdırma
Şəkərli diabet	Hər dəfə çox sidik, güclü susama, arıqlama, yorğunluq

Ən vacib fərq sidiyin miqdarıdır: pollakiuriyada uşaq tez-tez, amma az-az sidiyə gedir, diabetdə isə gün ərzində ümumi sidik miqdarı çox olur.

Müayinə

Ağrı və başqa şikayət olmadan yalnız tez-tez sidiyə getmə olduqda geniş müayinə lazım deyil, rentgen və digər görüntüləmə adətən tələb olunmur. Əsas addımlar bunlardır:

• həkim müayinəsi və ətraflı söhbət,
• infeksiyanı istisna etmək üçün sidik analizi,
• 2 günlük sidik gündəliyi: uşağın nə vaxt nə qədər içdiyi və nə qədər sidiyə getdiyi qeyd olunur (çap edilə bilən forma).

Sidik gündəliyi az həcmli tez-tez sidiyə getməni çox sidik ifrazından (poliuriyadan) ayırmağa kömək edir. Susama və arıqlama varsa, qanda şəkər yoxlanılır.

Valideyn nə edə bilər?

• Uşağa sağlam olduğunu, böyrəklərinin və sidik kisəsinin normal işlədiyini izah edin.
• Ona tualetə bir az gec getsə belə, paltarını islatmayacağını deyin.
• Tezliyə diqqət çəkməyin və sayı barədə söz deməyin. Müəllimlərdən və uşağa baxan digər böyüklərdən onu cəzalandırmamağı, tənqid etməməyi xahiş edin.
• Suyu məhdudlaşdırmayın, uşaq gün ərzində kifayət qədər maye içsin.

Diqqətin azalması şikayətin sönməsinə kömək edə bilər.

Nə vaxt həkimə müraciət etməli?

Tez-tez sidiyə getmə yeni başlayıbsa, uşağı bir dəfə həkimə göstərin ki, sidik analizi aparılsın. Sonradan aşağıdakılardan biri olarsa, yenidən müraciət edin:

• sidiyə gedərkən yanma, ağrı və ya qızdırma,
• yeni başlayan gündüz və ya gecə sidik qaçırma,
• gecə də gündüz qədər tez-tez sidiyə durma,
• qəbizlik və ya bağırsaq vərdişlərində dəyişiklik.

Uşaq həddindən artıq su içirsə, çox sidik ifraz edirsə, arıqlayırsa və ya halsızdırsa, növbəti qəbulu və sidik gündəliyinin nəticəsini gözləməyin: bu, şəkərli diabetin əlaməti ola bilər və uşaq elə həmin gün müayinə olunmalıdır.