Ureterosele: sidik axarının ucunda kistaya bənzər genişlənmə

Ureterosele nədir?

Sidik axarı sidik kisəsinə açılan yerdə dar dəliklə bitəndə onun son hissəsi şar kimi genişlənir və sidik kisəsinin içində nazik divarlı kistaya bənzəyir. Buna ureterosele deyilir. Sidik bu dar dəlikdən çətin axdığı üçün yuxarıda sidik axarı və böyrək də genişlənir.

Ureteroselelərin təxminən 80%-i ikili toplayıcı sistemlə birlikdə olur və böyrəyin yuxarı hissəsinə aid sidik axarında yaranır. Qızlarda oğlanlardan 4–7 dəfə çox rast gəlinir.

Növləri

• Sidik kisəsi içində olan (intravezikal) ureterosele tam sidik kisəsinin içində qalır.
• Ektopik ureterosele sidik kisəsinin boynuna və ya sidik kanalına qədər uzanır. Daha çox problem yaradır.

Əlamətləri

Bu gün ureteroselelərin çoxu hamiləlikdə USM ilə aşkarlanır. Aşkarlanmayan hallarda:

• qızdırmalı sidik yolu infeksiyası, çox vaxt ilk aylarda,
• zəif sidik axını, sidiyə gedə bilməmə (ureterosele sidik kisəsinin çıxışını tıxadıqda),
• qızlarda sidik kanalından çıxan, şişkin toxuma (prolaps),
• böyük uşaqlarda qarın ağrısı, daş.

Diaqnoz

USM əsas müayinədir: sidik kisəsində nazik divarlı kistik törəmə, genişlənmiş sidik axarı və ikili böyrək görünür. Reflyuksu yoxlamaq üçün MSUQ, böyrəyin hər hissəsinin nə qədər işlədiyini öyrənmək üçün DMSA aparılır.

Müalicə

Müalicə uşağın vəziyyətindən, ureteroselenin növündən, böyrəyin yuxarı hissəsinin işləyib-işləməməsindən və reflyuksdan asılıdır.

• Endoskopik kəsik (punksiya). Sistoskopla ureteroselenin divarında kiçik dəlik açılır və sidik rahat axmağa başlayır. Kəsiksizdir, xüsusən körpələrdə, infeksiya və ya tıxanma olduqda ilk seçimdir. Ətraflı: sistoskopiya.
• İzləmə. Böyrəyin yuxarı hissəsi tamamilə işləmirsə, tıxanma və reflyuks yoxdursa, bəzi uşaqlarda yalnız izləmə mümkündür.
• Yenidənqurma əməliyyatları. Endoskopik kəsikdən sonra reflyuks yaranarsa və ya problem davam edərsə, sidik axarının yenidən tikilməsi, bəzən böyrəyin işləməyən yuxarı hissəsinin çıxarılması aparılır.