Bolalarda buyrak toshi: ESWL, ureteroskopiya, RIRS, mini-PNL

Davolash usuli qanday tanlanadi?

Bolada toshni davolash usuli toshning hajmiga va joyiga (buyrakdami yoki siydik nayidami), shuningdek toshning tarkibi va buyrak anatomiyasiga bogʻliq. Toshning belgilari va sabablari haqida: bolalarda buyrak toshi.

Qaysi usul tanlanmasin, barcha bolalarda tosh hosil boʻlish sababi oʻrganiladi: tushgan yoki olib tashlangan tosh tahlilga yuboriladi, metabolik tekshiruv oʻtkaziladi.

Usullarni taqqoslash

Jadval Yevropa urologlar assotsiatsiyasining (EAU) bolalarda siydik-tosh kasalligi boʻyicha tavsiyalariga asoslangan.

Usul	Qachon koʻrib chiqiladi	Izoh
Kuzatuv	Buyrakning pastki kosachasidagi shikoyat bermaydigan yakka tosh	Muntazam nazorat
Dori bilan tushirish (alfa-blokator)	Siydik nayi toshi	Bolalarda yoʻriqnomadan tashqari qoʻllash, foydasi haqidagi dalillar qarama-qarshi
ESWL	Siydik nayida 10 mm dan kichik yakka tosh (birinchi tanlov); buyrakda 20 mm gacha tosh	Kesmasiz; baʼzan takroriy seans kerak boʻladi
Ureteroskopiya	ESWLga mos kelmaydigan siydik nayi toshi	Siydik chiqarish kanali orqali endoskop bilan
RIRS (egiluvchan ureteroskopiya)	Buyrakda 20 mm dan kichik, istalgan joydagi tosh (muqobil)	Siydik chiqarish kanali orqali endoskop bilan, kesmasiz
PNL, mini-PNL	Buyrak jomi yoki kosachasida 20 mm dan katta tosh	Beldagi kichik teshik orqali; asboblar bola oʻlchamiga mos tanlanadi
Ochiq yoki laparoskopik operatsiya	Kamdan-kam, boshqa usullar bilan olib boʻlmaydigan toshlar	Laparoskopiya ESWL va PNLga javob bermagan toshlarda samarali

Kuzatuv va dori

Baʼzi toshlar hech qanday shikoyat bermaydi. Buyrakning pastki kosachasida joylashgan yakka, shikoyatsiz toshda birinchi qadam sifatida kuzatib borish maqbul yondashuv. Bu davrda bola shifokor nazoratida boʻladi.

Siydik nayi toshlarida toshning tushishini osonlashtirish uchun alfa-blokator deb ataluvchi dori baʼzan beriladi. Bolalarda bu dori yoʻriqnomasida koʻrsatilmagan qoʻllash boʻlib, foydasi haqidagi maʼlumotlar qarama-qarshi.

ESWL

Zarba toʻlqini bilan toshni maydalashda (ESWL, masofaviy zarba toʻlqinli litotripsiya) toʻlqinlar tana tashqarisidan yuboriladi, tosh mayda boʻlaklarga boʻlinadi va siydik bilan chiqib ketadi. Siydik nayida 10 mm dan kichik yakka toshda birinchi tanlov hisoblanadi. Diametri 20 mm gacha boʻlgan buyrak toshlari ham ESWL uchun mos. Baʼzan toshdan toʻliq tozalanish uchun takroriy seans kerak boʻladi.

Ureteroskopiya va RIRS

Siydik chiqarish kanali orqali ingichka endoskop kiritiladi, tosh lazer bilan maydalanib, olib tashlanadi. Ureteroskopiya ESWLga mos kelmaydigan siydik nayi toshlarida tanlanadi. Egiluvchan endoskop bilan buyrak ichiga yetib borish (RIRS) 20 mm dan kichik buyrak toshlarida muqobil usul.

Perkutan nefrolitotomiya (PNL, mini-PNL)

Beldagi kichik teshik orqali buyrakka yoʻl ochiladi va tosh olib tashlanadi. Buyrak jomi yoki kosachasida 20 mm dan katta toshlarda tavsiya etiladi. Bolalarda asboblar ularning kichik anatomiyasiga mos tanlanadi. Ingichkaroq asboblar bilan bajariladigan turi mini-PNL deb ataladi.

Ochiq va laparoskopik operatsiya

Bolalarda ochiq operatsiya kamdan-kam qilinadi. Laparoskopik operatsiya ESWL va PNL bilan olib boʻlmaydigan toshlarda samarali.

Tosh va isitma birga boʻlganda

Tosh siydik oqimini toʻsib qoʻygan va bolada isitma boʻlsa, bu shoshilinch holat. Avval buyrakda yigʻilib qolgan siydik zudlik bilan chiqariladi, toshning oʻzi esa infeksiya oʻtganidan keyin davolanadi.

Qachon zudlik bilan murojaat qilish kerak?

Quyidagilardan biri boʻlsa, navbatdagi qabulni kutmang: shifokorga qoʻngʻiroq qiling yoki eng yaqin shoshilinch tibbiy yordam boʻlimiga boring.

Bel yoki qorin ogʻrigʻi bilan birga isitma yoki titroq (tiqilib qolgan buyrakda infeksiya): rejali qabulni kutmasdan zudlik bilan murojaat qiling

Qabulda nima qilinadi?

Toshning hajmi, joyi, soni va buyrakdagi kengayish UTT yordamida, zarur boʻlsa past dozali KT bilan baholanadi.

Davolash usuli toshning xususiyatlari, bolaning yoshi va anatomiyasiga qarab oila bilan birgalikda tanlanadi.

Tosh hosil boʻlish sababini topish uchun metabolik tekshiruv rejalashtiriladi, tushgan yoki olib tashlangan tosh tahlilga yuboriladi.

WhatsApp orqali qabulga yozilingBolalar urologiyasi markazi, Badam Medical Center, Boku

Koʻp beriladigan savollar

Toshni dori bilan tushirish mumkinmi?

Siydik nayi toshlarida toshning tushishini osonlashtiradigan dori (alfa-blokator) baʼzan qoʻllaniladi. Bolalarda bu dori yoʻriqnomasida koʻrsatilmagan qoʻllash boʻlib, foydasi haqidagi maʼlumotlar qarama-qarshi, shuning uchun qarorni shifokor qabul qiladi.

Qaysi usul eng yaxshisi?

Har bir bola uchun bir xil boʻlgan eng yaxshi usul yoʻq. Tanlov toshning hajmi, joyi, tarkibi, buyrak anatomiyasi va bolaning yoshiga bogʻliq.

Ochiq operatsiya kerak boʻladimi?

Bolalarda ochiq operatsiya kamdan-kam qilinadi. Laparoskopik operatsiya ESWL va PNL bilan olib tashlab boʻlmaydigan toshlarda tanlov usullaridan biri.

Ushbu sahifa maʼlumot berish maqsadida tayyorlangan. Bolangizni davolash haqidagi qaror koʻrikdan soʻng shifokor bilan birgalikda qabul qilinadi.

Bolalarda buyrak toshini davolash usullari: taqqoslash