Bolaning siydigida qon (gematuriya)

Siydikda rostdan ham qon bormi?

Siydikning qizil yoki jigarrang boʻlishi har doim ham qon degani emas. Siydik rangini quyidagilar ham oʻzgartirishi mumkin:

• ovqatlar: lavlagi, maymunjon, oziq-ovqat boʻyoqlari,
• baʼzi dorilar (masalan, rifampitsin),
• chaqaloqlarda siydik kislotasi kristallari (taglikda gʻisht rangli dogʻ),
• mushak shikastlanishidan keyin mioglobin.

Shuning uchun birinchi qadam siydik tahlili: u siydikda haqiqatan eritrotsitlar bor-yoʻqligini koʻrsatadi.

Turlari

• Makrogematuriya: qon koʻzga koʻrinadi, siydik pushti, qizil yoki jigarrang boʻladi.
• Mikrogematuriya: siydik normal koʻrinadi, qon faqat tahlilda topiladi.

Chaqaloqda siydikda qon

Yangi tugʻilgan va emizikli chaqaloqlarda tagligidagi pushti yoki gʻisht rangli dogʻ koʻpincha siydik kislotasi kristallaridan boʻladi, qiz chaqaloqlarda esa hayotning birinchi haftasida gormonlar bilan bogʻliq holda qindan oz miqdorda qonli ajralma boʻlishi mumkin. Agar tahlil siydikda qon borligini tasdiqlasa, chaqaloqni shu kunning oʻzida shifokorga koʻrsatish kerak: chaqaloqlarda sabab koʻproq siydik yoʻllari infeksiyasi va siydik yoʻllarining tugʻma anomaliyalari boʻladi, yangi tugʻilganlarda esa kamdan-kam hollarda buyrak venasi trombozi.

Mumkin boʻlgan sabablar

Siydik yoʻllaridan keladigan qon (siydik odatda qizil, baʼzan laxtalar bilan):

• siydik yoʻllari infeksiyasi yoki gemorragik sistit,
• buyrak toshi yoki siydikda kalsiyning koʻpligi (giperkalsiuriya),
• jarohat, ayniqsa gidronefrozli buyrakka kichik zarba tushgandan keyin,
• xatnadan keyin meatostenoz (ichki kiyimda bir-ikki tomchi qon),
• uretrorragiya: maktab yoshidagi va oʻsmir oʻgʻil bolalarda siyish oxirida yoki ichki kiyimda bir necha tomchi qon, koʻpincha oʻzi oʻtib ketadi,
• kamdan-kam hollarda oʻsmalar va qon tomir anomaliyalari.

Buyrakning filtrlovchi qismidan keladigan qon (siydik koʻpincha “kola” yoki choy rangida boʻladi):

• infeksiyadan keyingi glomerulonefrit (tomoq ogʻrigʻidan 1–3 hafta keyin),
• IgA nefropatiya (shamollashdan 1–2 kun keyin),
• irsiy buyrak kasalliklari va boshqa nefrologik sabablar.

Tekshiruv

• siydik tahlili, zarur boʻlsa takroran,
• siydik ekmasi (bakteriologik tekshiruv),
• siydikda oqsil va kalsiy/kreatinin nisbati,
• arterial bosim,
• buyrak va siydik pufagi UTTsi,
• qon buyrakdan kelayotganiga shubha boʻlsa, qon tahlillari va bolalar nefrologi maslahati.

Davolash sababga qarab olib boriladi. Baʼzi hollarda, ayniqsa faqat mikrogematuriya boʻlganda, hech qanday sabab topilmaydi va bola shunchaki kuzatib boriladi.