Toza davriy kate­teri­zatsiya: ota-onalar uchun eslatma

Bu sahifa shifoxonada sizga oʻrgatilgan narsalarni eslatish uchun moʻljallangan va amaliy mashgʻulot oʻrnini bosmaydi. Shifokoringiz yoki hamshirangiz bergan shaxsiy koʻrsatma har doim asosiy hisoblanadi.

Kateterizatsiya nima uchun kerak?

Siydik pufagi oʻzi toʻliq boʻshamasa, masalan, neyrogen siydik pufagida, u ingichka kateter yordamida muntazam boʻshatiladi. Kateter siydik chiqarish kanali orqali siydik pufagiga kiritiladi va siydik oqib boʻlgach chiqarib olinadi. Spina bifida bilan tugʻilgan chaqaloqlarda kateterizatsiya odatda tugʻilgandan keyin iloji boricha erta boshlanadi.

Steril emas, toza usul

Uyda uzoq muddatli davriy kateterizatsiya uchun sizga oʻrgatilgan toza usul yetarli; shifoxonada esa kateter qoʻyish usuli muolajaga va infeksiya nazorati qoidalariga qarab tanlanadi. Toza usul quyidagilarni oʻz ichiga oladi:

• kateterizatsiyadan oldin va keyin qoʻllaringizni sovun va suv bilan yuvib, yaxshilab quriting,
• jinsiy aʼzolar sohasini oʻrgatilganidek tozalang: qizlarda jinsiy lablarni ohista ochib, old tomondan orqa tomonga qarab (orqadan oldinga emas), oʻgʻil bolalarda siydik chiqarish teshigidan boshlab chetlarga qarab,
• har safar yangi kateter oling; kateterni faqat u maxsus turdagi boʻlsa va hamshira buni oʻrgatgan boʻlsa qayta ishlating,
• kateter gidrofil boʻlmasa, suvda eriydigan moylovchi geldan foydalaning.

Chaqaloqni chalqancha yotqizing. Katta yoshdagi bola uchun koʻpincha unitazda oʻtirish qulay.

Kuniga necha marta?

Kateterizatsiyalar sonini va vaqtini shifokor belgilaydi. Bola oʻzi umuman siya olmasa, odatda kuniga 4–6 marta, qisman oʻzi siya olsa, koʻpincha kuniga 1–3 marta oʻtkaziladi. Rejimni oʻzboshimchalik bilan oʻzgartirmang. Siydik yoʻllari infeksiyasi paytida shifokor kateterizatsiyani vaqtincha tez-tez qilishni maslahat berishi mumkin.

Ich qotishi kateter kiritishni qiyinlashtiradi. Ichakning muntazam boʻshashi siydik pufagini davolashning bir qismidir.

Bogʻcha va maktab

• Bogʻcha yoki maktab xodimlariga kateterizatsiyani oʻrgatishni shifokor yoki hamshira bilan oldindan rejalashtiring.
• Kateterlar va boshqa anjomlar uchun toza, koʻzdan pana saqlash joyini kelishib oling.
• Xavfsizlikni buzmagan holda muolajani iloji boricha qisqa va sodda qiling, shunda bola darsdan kam ajraladi.
• Bolada spina bifida boʻlsa, oʻqituvchilarni lateks allergiyasi xavfi haqida ogohlantiring.

Lateks allergiyasi

Spina bifidali bolalarda lateks allergiyasi xavfi yuqori. Goʻdaklikdan boshlab lateksli kateter, qoʻlqop va boshqa tibbiy buyumlardan, shuningdek rezina havo sharlaridan saqlaning. Reaksiya yengil (teri qichishishi, toshma, eshakemi, koʻz qichishi, aksirish) yoki ogʻir (keng tarqalgan eshakemi, xirillab nafas olish, yoʻtal, koʻz atrofida shish, qusish) boʻlishi mumkin. Ogʻir reaksiyada darhol 103 raqamiga qoʻngʻiroq qiling.

Muammolar va nima qilish kerak

• Kateter kirmayapti. Kuch bilan itarmang. Boladan chuqur nafas olishini soʻrang, uning holatini oʻzgartiring, kateterni yengil bosim bilan ushlab 1–2 daqiqa kuting: sfinkter koʻpincha boʻshashib ochiladi. Baribir kirmasa, navbatdagi kateterizatsiya vaqtini kutmasdan shifokor yoki hamshiraga qoʻngʻiroq qiling.
• Siydikda yoki kateterda qon. Qon ketish kuchli boʻlsa, toʻxtamasa yoki takrorlansa, shifokorga murojaat qiling: uzoq davom etayotgan qon ketish infeksiya belgisi boʻlishi mumkin.
• Loyqa, yomon hidli siydik. Isitma yoki ogʻriq bilan birga boʻlsa, infeksiya boʻlishi mumkin: iloji boricha tezroq shifokorga murojaat qiling.
• Shikoyatsiz siydikda mikrob. Kateterizatsiya qilinadigan bolalarda bu tez-tez uchraydi va odatda davolashni talab qilmaydi. Antibiotikni faqat shifokor buyurganda bering.