Bolalar urologiyasiDr. Parviz Hojiyev
AZRUEN+994 50 444 30 35
Siydik pufagi va uretra

Neyrogen siydik pufagi: asab tizimi bilan bogʻliq siydik pufagi faoliyati buzilishi

Spina bifida va boshqa nerv tizimi kasalliklarida siydik pufagi: buyraklarni himoya qilish, kateterizatsiya, dori bilan va jarrohlik yoʻli bilan davolash.

Muallif: Dr. Parviz Hojiyev, bolalar urologi (FEAPU).

Qisqacha

Asosiy maqsad
Buyraklarni himoya qilish, keyin quruq yurish.
Qachon boshlash kerak?
Tugʻilgandan keyin darhol, birinchi haftalarda.
Asosiy davolash
Davriy kateterizatsiya va siydik pufagini boʻshashtiruvchi dorilar.
Kim kuzatadi?
Bolalar urologi, neyrojarroh, nefrolog va reabilitolog birgalikda.

Neyrogen siydik pufagi nima?

Siydik pufagining toʻlishi va boʻshashini bosh miya va orqa miya boshqaradi. Nerv yoʻllari shikastlanganda siydik pufagi yo haddan tashqari qisqarib yuqori bosim hosil qiladi, yoki sust qisqarib toʻliq boʻshamaydi, sfinkter esa oʻz vaqtida ochilmaydi. Bu holat neyrogen siydik pufagi deyiladi.

Bolalarda eng koʻp uchraydigan sabab spina bifida (umurtqa pogʻonasining tugʻma yorigʻi, miyelomeningotsele). Boshqa sabablar: orqa miyaning tugʻma nuqsonlari (fiksatsiyalangan orqa miya sindromi), dumgʻaza nuqsonlari, orqa miya shikastlari va oʻsmalari.

Nega xavfli?

Asosiy muammo siydik tuta olmaslik emas, balki siydik pufagidagi yuqori bosimdir. Siydik pufagi qattiq boʻlib, toʻliq boʻshamasa, bu bosim siydik naylari orqali buyraklarga uzatiladi. Natijada gidronefroz, reflyuks, qaytalanuvchi infeksiyalar va yillar davomida buyrak faoliyatining yoʻqolishi yuz berishi mumkin.

Erta davolash va muntazam nazorat buyrak shikastlanishi xavfini kamaytirishga yordam beradi.

Tekshiruvlar

  • UTT: buyraklar, siydik pufagi devorining qalinligi, siygandan keyin qolgan siydik.
  • Urodinamik tekshiruv: siydik pufagining hajmini, toʻlish paytidagi bosimni va sfinkter faoliyatini oʻlchaydi. Davolashni rejalashtirish uchun asosiy tekshiruv.
  • MSUG (miksion sistografiya): reflyuksni va siydik pufagining shaklini koʻrish uchun.
  • DMSA: buyraklarda chandiq bor-yoʻqligini koʻrish uchun.

Davolash

Toza davriy kateterizatsiya

Kuniga 4–6 marta ingichka kateter bilan siydik pufagi boʻshatiladi. Bu bosimni kamaytiradi va qoldiq siydikni yoʻqotadi. Avval ota-onalar, keyin bolaning oʻzi buni bajarishni oʻrganadi. Batafsil: toza davriy kateterizatsiya.

Dorilar

Siydik pufagini boʻshashtiruvchi dorilar (antimuskarinik dorilar, masalan, oksibutinin) bosimni kamaytiradi va siydik pufagiga koʻproq siydik yigʻish imkonini beradi.

Botulinum toksini

Dorilar yetarli boʻlmasa, sistoskop orqali siydik pufagi devoriga botulinum toksini yuboriladi. Taʼsiri taxminan 6–9 oy davom etadi, takrorlash mumkin.

Jarrohlik yoʻli bilan davolash

  • Siydik pufagini kattalashtirish (augmentatsiya): ichakning bir qismi yordamida siydik pufagi kengaytiriladi.
  • Mitrofanoff kanali: kindikdan siydik pufagiga kichik kanal hosil qilinadi, bola kateterni u orqali oʻzi bemalol kiritadi.
  • Siydik pufagi boʻyni operatsiyalari: siydik doimiy oqib tursa, sfinkterni kuchaytirish uchun.

Ichak rejimi

Ich qotishi va najas tuta olmaslik neyrogen siydik pufagiga tez-tez hamroh boʻladi. Muntazam ichak rejimi, kerak boʻlsa huqna tizimlari ham hayot sifatini, ham siydik pufagi faoliyatini yaxshilaydi.

Kuzatuv

Neyrogen siydik pufagi umrbod kuzatuvni talab qiladi. Bola ulgʻaygan sari, ayniqsa tez oʻsish davrlarida siydik pufagi faoliyati oʻzgarishi mumkin. Muntazam UTT, urodinamik tekshiruv va buyrak faoliyatini tekshirish davolashni oʻz vaqtida oʻzgartirish imkonini beradi.

Qachon zudlik bilan murojaat qilish kerak?

Quyidagilardan biri boʻlsa, navbatdagi qabulni kutmang: shifokorga qoʻngʻiroq qiling yoki eng yaqin shoshilinch tibbiy yordam boʻlimiga boring.

  • Isitma, ayniqsa bel ogʻrigʻi yoki qusish bilan
  • Kateter orqali siydikni chiqarib boʻlmasa
  • Siydikda qon, loyqa yoki yomon hidli siydik bilan birga holsizlik
  • Miyada shunti bor bolada bosh ogʻrigʻi, qusish, uyquchanlik

Tez tibbiy yordam: 103

Pediatr va oilaviy shifokor uchun eslatma

Spina bifidali yangi tugʻilgan chaqaloqda siydik pufagining holati birinchi haftalarda baholanishi kerak: UTT, qoldiq siydikni oʻlchash va imkon boʻlsa urodinamik tekshiruv. Yuqori bosimli, kam choʻziluvchan siydik pufagi buyraklar uchun asosiy xavf omilidir. Spina bifidali barcha chaqaloqlarda davriy kateterizatsiyani tugʻilgandan qisqa vaqt oʻtib boshlash, yuqori bosim aniqlangan bolalarda esa antimuskarinik davolashni erta qoʻshish kerak. Ich qotishini (qabziyatni) davolash siydik pufagini davolashning ajralmas qismidir.

Qabulda nima qilinadi?

  1. Buyrak va siydik pufagi UTTsi, siygandan keyin qolgan siydikni oʻlchash.
  2. Urodinamik tekshiruv bilan siydik pufagining hajmi, bosimi va sfinkter faoliyati baholanadi.
  3. Ota-onaga davriy kateterizatsiya oʻrgatiladi, dori bilan davolash va ichak rejimi rejalashtiriladi.
  4. Bola ulgʻaygan sari siydikni tutish va mustaqil kateterizatsiya uchun shaxsiy reja tuziladi.
WhatsApp orqali qabulga yozilingBolalar urologiyasi markazi, Badam Medical Center, Boku

Koʻp beriladigan savollar

Kateterizatsiya bolaga ogʻriq bermaydimi, infeksiya keltirib chiqarmaydimi?

Toʻgʻri oʻrgatilgan toza usul bilan kateterizatsiya deyarli ogʻriqsiz. Siydikda mikrob topilishi tez-tez uchraydi, lekin shikoyat boʻlmasa, odatda davolashni talab qilmaydi. Aslida kateterizatsiya buyraklarni himoya qiladi va ogʻir infeksiyalar sonini kamaytiradi.

Farzandim qachondir siydigini tuta oladimi?

Toʻgʻri davolash bilan koʻpchilik bolalar maktab yoshida kun davomida quruq yura oladi. Baʼzilariga buning uchun siydik pufagini kattalashtirish yoki kindikdan kateterizatsiya kanali ochish kabi operatsiyalar kerak boʻladi.

Mavzuga oid

Manbalar

Ushbu sahifa maʼlumot berish maqsadida tayyorlangan. Bolangizni davolash haqidagi qaror koʻrikdan soʻng shifokor bilan birgalikda qabul qilinadi.

Yangilangan:

WhatsApp orqali qabulga yoziling