İkili toplayıcı sistem və ektopik sidik axarı

İkili toplayıcı sistem nədir?

Normalda hər böyrəyin bir toplayıcı sistemi (ləyəni) və bir sidik axarı olur. Bəzi insanlarda böyrək iki hissəyə bölünür və hər hissənin öz toplayıcı sistemi olur. Buna ikili (dupleks) toplayıcı sistem deyilir. Bu, ən çox rast gəlinən böyrək anomaliyasıdır, təxminən hər 100 nəfərdən birində olur.

• Natamam ikiləşmə: iki sidik axarı yolda birləşir və sidik kisəsinə bir dəliklə açılır. Adətən heç bir problem yaratmır.
• Tam ikiləşmə: iki sidik axarı sidik kisəsinə ayrı-ayrı açılır. Problemlər əsasən bu növdə olur.

Hansı problemlər yarada bilər?

Tam ikiləşmədə iki sidik axarının hər birinin özünəməxsus riski var:

• Aşağı hissənin sidik axarı çox vaxt sidik kisəsinə qısa tunellə açılır və reflyuks yaranır.
• Yuxarı hissənin sidik axarı sidik kisəsinə normaldan aşağıda açılır. Onun ucunda ureterosele yarana bilər və ya o, sidik kisəsindən kənarda açılır (ektopik sidik axarı).

Ektopik sidik axarı

Qızlarda ektopik sidik axarı sidik kisəsinin sfinkterindən aşağıda, sidik kanalına və ya uşaqlıq yoluna açıla bilər. Bu halda həmin hissənin sidiyi saxlanmadan, daim damcı-damcı xaric olur. Tipik mənzərə belədir: qız normal sidiyə gedir, amma alt paltarı gün boyu az da olsa yaş qalır. Bu, adi gündüz sidik qaçırmadan fərqli bir haldır və əməliyyatla tam müalicə olunur.

Oğlanlarda ektopik sidik axarı sfinkterdən yuxarıda açıldığı üçün sidik qaçırma yaratmır, amma infeksiyalara səbəb ola bilər.

Diaqnoz və müalicə

İkili sistem adətən USM ilə görünür. Şikayət olmadıqda heç bir əlavə müayinə və müalicə lazım deyil.

Problem olduqda müalicə onun növünə görə seçilir: reflyuksda antibiotik profilaktikası və ya endoskopik inyeksiya, ureteroseledə endoskopik kəsik, ektopik sidik axarında isə sidik axarının sidik kisəsinə yenidən tikilməsi və ya onu aşağı hissənin sidik axarına birləşdirmək. Böyrəyin yuxarı hissəsi heç işləmirsə və problem yaradırsa, o hissə çıxarıla bilər.