Qızlarda vulvovaginit: cinsiyyət nahiyəsində qızartı, qaşınma və axıntı

Vulvovaginit nədir?

Vulvovaginit xarici cinsiyyət orqanlarının (vulvanın) və uşaqlıq yolu girəcəyinin qıcıqlanması və iltihabıdır. Yetkinlik dövründən əvvəl qızlarda tez-tez olur və çox vaxt gigiyena tədbirləri ilə keçir. Bu yaşda estrogen az olduğundan həmin nahiyənin dərisi incə və həssasdır.

Səbəbləri

Ən çox rast gəlinən növü qeyri-spesifik vulvovaginitdir: konkret mikrob olmur, bir neçə amil birlikdə qıcıqlanma yaradır:

• sabun qalığı, köpüklü vanna, paltar yumşaldıcısı, antiseptik vasitələr,
• dar paltar, yaş üzgüçülük paltarı və ya yaş bez,
• tualetdən sonra nahiyənin yaxşı təmizlənməməsi, dəridə qalan sidik və nəcis.

Daha az hallarda səbəb başqadır:

• bağırsaq qurdları (enterobioz): xüsusən gecə qaşınma və ağrı,
• bakteriyalar, çox vaxt A qrup streptokok: güclü qızartı və ağrı,
• uşaqlıq yolunda yad cisim, məsələn, tualet kağızı parçası: pis qoxulu, bəzən qanlı axıntı.

Göbələk (kandida) yetkinlikdən əvvəl nadir səbəbdir. Antibiotik qəbulundan sonra və ya zəif immunitetdə ola bilər.

Nadir hallarda oxşar şikayətlər cinsi zorakılıqla bağlı ola bilər. Həkim müayinə zamanı bu ehtimalı da nəzərə alır.

Əlamətləri

• qaşınma, yanma, narahatlıq,
• uşaqlıq yolu girəcəyi ətrafında qızartı və şişkinlik,
• alt paltarında axıntı izləri, bəzən qan qarışığı ilə,
• sidiyə gedərkən yanma.

Oxşar vəziyyətlərdən fərqi

• Sidik yolu infeksiyası: sidiyə gedərkən yanma burada da olur, amma mikrob sidikdə tapılır. Lazım olduqda həkim sidik analizi təyin edir.
• Labial sinexiya: kiçik cinsiyyət dodaqları yapışır, ortada nazik xətt görünür, çox vaxt qızartı və axıntı olmur.

Müalicə və gigiyena

Əksər hallarda dərman lazım olmur, gigiyena qaydaları kifayət edir:

• Sabun, köpüklü vanna və antiseptik istifadə etməyin. Nahiyəni ilıq su ilə yuyun və sürtmədən, yüngülcə toxunaraq qurulayın.
• Uşağı sabunsuz, dayaz ilıq suda oturdun.
• Uşağa tualetdən sonra öndən arxaya silməyi, sidiyə gedərkən ayaqlarını aralı saxlamağı öyrədin.
• Pambıq alt paltarı geyindirin, gecə üçün geniş pijama və ya gecə köynəyi seçin.
• Yaş üzgüçülük paltarını və yaş bezi tez dəyişin.

Səbəb bakteriya və ya qurdlardırsa, həkim müvafiq dərman təyin edir. Qurd aşkarlandıqda ailənin bütün üzvləri müalicə olunur.

Nə vaxt həkimə müraciət etməli?

• şikayətlər gigiyena tədbirlərinə baxmayaraq keçmir və ya təkrarlanır,
• axıntı bol, pis qoxulu və ya qanlıdır,
• güclü qızartı və ağrı var,
• gecə qaşınması uşağın yuxusunu pozur,
• qızdırma ilə birlikdə sidiyə gedərkən ağrı var.

Bu yaşda uşaqlıq yolunun daxili müayinəsi aparılmır. Lazım olduqda yaxma yalnız xaricdən, girəcəkdən götürülür.