Orxiopeksiya: enməmiş xayanın xayalığa endirilməsi

Əməliyyatın məqsədi

Enməmiş xayanı xayalığa endirmək və orada sabitləşdirmək. Bu, xayanın inkişafını qoruyur, gələcəkdə müayinəsini asanlaşdırır, burulma riskini azaldır və açıq qalmış yırtıq kisəsini bağlayır.

Üsullar

Açıq orxiopeksiya (hiss olunan xayada)

• Qasıq yolu: qasıq qırışığından 2–3 sm-lik kəsik. Xaya və onun damarları sərbəstləşdirilir, yanında açıq qalmış yırtıq kisəsi bağlanır, sonra xaya xayalıqda açılan kiçik cibə yerləşdirilib tikilir.
• Xayalıq yolu (Bianchi): xaya aşağıda, xayalığın yuxarı hissəsinə yaxındırsa, yalnız xayalıqdan bir kəsiklə aparıla bilər.

Laparoskopik orxiopeksiya (hiss olunmayan xayada)

Göbəkdən 3–5 mm-lik kamera ilə qarın boşluğuna baxılır.

• Xaya qarında və damarları kifayət qədər uzundursa, eyni əməliyyatda xayalığa endirilir.
• Xaya çox yuxarıdadırsa, Fowler-Stephens üsulu tətbiq olunur: əvvəlcə xayanın əsas damarları bağlanır, xaya yeni qan dövranına uyğunlaşır, 6 ay sonra ikinci mərhələdə xayalığa endirilir.
• Xaya inkişaf etməyibsə, qalıq toxuma çıxarılır.

Əməliyyat günü

• Narkozdan əvvəl aclıq qaydalarına əməl olunur (uşaqlarda narkoz).
• Əməliyyat ümumi narkoz və yerli ağrısızlaşdırma ilə aparılır.
• Uşaq oyandıqdan bir neçə saat sonra, yeyib-içdikdən sonra evə gedir.

Evdə

• Kəsiklər əriyən tikişlərlə tikilir, üzəri yapışqan və ya şəffaf sarğı ilə örtülür.
• 48 saat sonra qısa duş, 1 həftə vannada uzun müddət oturmamaq.
• 2 həftə ərzində ayaqları aralı oturulan oyuncaqlardan (velosiped, at, təkərli maşın) uzaq durmaq.
• Ağrı üçün yaşa uyğun parasetamol və ya ibuprofen.
• Xayalıqda yüngül şişkinlik və göyərmə 1–2 həftə ərzində keçir.

İzləmə

Xaya əməliyyatdan 1–2 ay sonra və 6–12 ay sonra yoxlanılır. Yeniyetməlikdə də müayinə tövsiyə olunur, oğlana xayalarını özü yoxlamağı öyrədilir.