Fimoz: kertmak ochilmasa

Fimoz nima?

Tugʻilganda deyarli barcha oʻgʻil bolalarda kertmak (sunnat terisi), yaʼni jinsiy olat boshini oʻrab turuvchi teri, olat boshiga yopishgan boʻladi va orqaga surilmaydi. Bu meʼyor: kertmakning olat boshiga yopishib turishi fiziologik holat, teri uchidagi halqaning chandiqsiz torligi esa fiziologik (normal) fimoz deyiladi; ular koʻpincha birga uchraydi. Bola oʻsgan sari teri ostida smegma toʻplanadi, ereksiyalar va gormonlar terining asta-sekin ajralishiga yordam beradi.

• 1 yoshda oʻgʻil bolalarning taxminan 50%ida,
• 3 yoshda taxminan 90%ida kertmak qisman yoki toʻliq orqaga suriladi.

Baʼzi bolalarda bu jarayon oʻsmirlik yoshigacha davom etadi va bu ham meʼyor.

Patologik fimoz esa teri uchining chandiqli, oq, qattiq halqa koʻrinishida torayishidir. Eng koʻp uchraydigan sabablari skleroatrofik lixen (lichen sclerosus, balanitis xerotica obliterans) va kuch bilan ochish natijasida paydo boʻlgan yoriqlar.

Normal fimozmi yoki muammo?

Kichik oʻgʻil bolalarda kertmakning ochilmasligi koʻpincha meʼyor. Muammo teri chandiq bilan torayganda boshlanadi.

Fiziologik fimozPatologik fimoz

Bu nimaKertmak uchidagi halqaning chandiqsiz torligi; olat boshiga yopishish alohida holatTeri uchining chandiq bilan torayishi

SababiNormal rivojlanish bosqichiSkleroatrofik lixen, kuch bilan ochishdan keyingi yoriqlar

KoʻrinishiTeri yumshoq; siyganda shishib chiqishi mumkinTeri uchida oq, qattiq, chandiqli halqa

ShikoyatOdatda yoʻqTakroriy yalligʻlanish, ingichka siydik oqimi, siyganda ogʻriq

Oʻzi oʻtib ketadimi?Ha, 3 yoshda taxminan 90%ida teri ochiladiYoʻq

DavolashKerak emas; terini kuch bilan ochmangSteroid krem, yordam bermasa operatsiya

Shoshilinch: kertmak orqaga surilib qolgan va jinsiy olat boshi shishgan boʻlsa (parafimoz), darhol shifokorga murojaat qiling.

Qachon muammo hisoblanadi?

Davolash quyidagi hollarda kerak:

• takroriy balanopostit (jinsiy olat boshi va kertmakning yalligʻlanishi),
• siydik yoʻllari anomaliyasi bor bolada takroriy siydik yoʻllari infeksiyasi,
• siyishning qiyinlashishi, ingichka siydik oqimi va siyganda ogʻriq,
• terining oq, chandiqli koʻrinishi,
• oʻsmirda ereksiya paytida ogʻriq va terining yorilishi.

Nega kuch bilan ochish mumkin emas?

Kertmakni kuch bilan orqaga surish terida mayda yoriqlar hosil qiladi. Bu yoriqlar chandiq bilan bitadi va natijada normal fiziologik fimoz haqiqiy, chandiqli fimozga aylanadi. Bundan tashqari, kuch bilan surilgan teri joyiga qaytmasligi va parafimozga sabab boʻlishi mumkin.

Kundalik gigiyena uchun terini faqat oʻzi bemalol ochilgan darajada yengilgina surib, suv bilan yuvish kifoya.

Davolash

Fimozni krem bilan davolash (kortikosteroid krem)

Bu birinchi tanlov davosi. Shifokor buyurgan mahalliy kortikosteroid krem odatda kuniga 2 marta 4–8 hafta davomida kertmakning tor uchiga surtiladi, bir vaqtning oʻzida teri juda yengil orqaga suriladi. Bolalarning 80–90%ida teri kengayadi. Davolashdan keyin teri muntazam ravishda yengil ochib turilmasa, torayish qaytalanishi mumkin.

Operatsiya

Krem yordam bermasa yoki terida chandiq boʻlsa:

• Xatna (sunnat) eng ishonchli davo, ayniqsa skleroatrofik lixenda.
• Preputsioplastika: terini saqlab qolishni istagan oilalar uchun tor halqa kesilib, kengaytiriladi.