Bolalarda tez-tez siyish: kunduzgi pollakiuriya

Pollakiuriya nima?

Baʼzi bolalar toʻsatdan kun davomida juda tez-tez hojatga bora boshlaydi, baʼzan har soatda va undan ham tez-tez. Har safar ozgina siydik keladi, ogʻriq va achishish boʻlmaydi, bola kiyimini hoʻl qilmaydi, tunda esa tinch uxlaydi. Bu holat pollakiuriya yoki kunduzgi odatdan tashqari tez-tez siyish deb ataladi.

Xalqaro bolalar kontinensiyasi jamiyati (ICCS) taʼrifiga koʻra, bu hojatxonaga oʻrgatilgan bolaning kunduzi kamida soatiga bir marta siyishi boʻlib, har safar chiqadigan siydik yoshga mos kutilgan siydik pufagi sigʻimining yarmidan kam boʻladi. Taqqoslash uchun: bolalarda kuniga 8 marta va undan koʻp siyish allaqachon tez-tez hisoblanadi.

Pollakiuriya koʻproq maktab yoshidagi bolalarda uchraydi, oʻrtacha yosh taxminan 6. Aniq sababi nomaʼlum. Baʼzan undan oldin bolani tashvishga solgan biror voqea boʻladi, lekin koʻpincha hech qanday sabab topilmaydi. Buyraklar va siydik pufagi sogʻlom.

Kechishi

Pollakiuriya zararsiz va oʻz-oʻzidan oʻtib ketadi. Odatda 6 haftadan 6 oygacha davom etadi. Baʼzi bolalarda shikoyat 1–2 yil ichida qaytalanib, yana oʻtib ketishi mumkin.

Boshqa sabablardan farqi

Tez-tez siyish boshqa holatlarning ham belgisi boʻlishi mumkin. Ularni birga kechadigan belgilar orqali farqlash mumkin:

Holat	Odatiy belgilar
Pollakiuriya	Kunduzi juda tez-tez, ozdan-ozdan siyish; ogʻriq, siydik tuta olmaslik va tunda siyishga turish yoʻq
Giperaktiv siydik pufagi	Toʻsatdan keladigan, ushlab turish qiyin boʻlgan chaqiriq; koʻpincha tunda ham siyishga turadi; siydik tuta olmaslik boʻlishi ham, boʻlmasligi ham mumkin
Siydik yoʻllari infeksiyasi	Siyganda achishish va ogʻriq, baʼzan isitma
Qandli diabet	Har safar koʻp siydik, kuchli chanqoq, ozib ketish, charchoq

Eng muhim farq siydik miqdorida: pollakiuriyada bola tez-tez, lekin ozdan-ozdan siyadi, diabetda esa kunlik siydik miqdori koʻp boʻladi.

Tekshiruv

Ogʻriq va boshqa shikoyat boʻlmasa, faqat tez-tez siyishda keng tekshiruv kerak emas, rentgen va boshqa tasviriy tekshiruvlar odatda talab qilinmaydi. Asosiy qadamlar:

• shifokor koʻrigi va batafsil suhbat,
• infeksiyani istisno qilish uchun siydik tahlili,
• 2 kunlik siyish kundaligi: bola qachon qancha ichgani va qancha siygani yozib boriladi (chop etish uchun shakl).

Siyish kundaligi ozdan-ozdan tez-tez siyishni siydikning ortiqcha koʻp ajralishidan (poliuriyadan) ajratishga yordam beradi. Chanqoq va ozib ketish boʻlsa, qonda qand tekshiriladi.

Ota-onalar nima qila oladi?

• Farzandingizga u sogʻlom ekanini, buyraklari va siydik pufagi normal ishlayotganini tushuntiring.
• Hojatga biroz kechroq borsa ham kiyimi hoʻl boʻlmasligini ayting.
• Tez-tez siyishga eʼtibor qaratmang va necha marta borgani haqida gapirmang. Oʻqituvchilar va bolaga qaraydigan boshqa kattalardan uni jazolamaslikni, tanbeh bermaslikni soʻrang.
• Suyuqlikni cheklamang, bola kun davomida yetarlicha ichsin.

Eʼtibor kamaysa, shikoyat tezroq oʻtib ketishi mumkin.

Qachon shifokorga murojaat qilish kerak?

Tez-tez siyish yangi boshlangan boʻlsa, siydik tahlili qilish uchun bolani bir marta shifokorga koʻrsating. Keyinchalik quyidagilardan biri paydo boʻlsa, qayta murojaat qiling:

• siyganda achishish, ogʻriq yoki isitma,
• yangi boshlangan kunduzgi yoki tungi siydik tuta olmaslik,
• tunda ham kunduzgidek tez-tez siyishga turish,
• ich qotishi yoki ich kelishidagi oʻzgarishlar.

Bola haddan tashqari koʻp suv ichsa, koʻp siysa, ozib ketsa yoki holsiz boʻlsa, navbatdagi qabulni va siyish kundaligi natijasini kutmang: bu qandli diabet belgisi boʻlishi mumkin va bola oʻsha kuniyoq tekshirilishi kerak.