Siydik pufagi va ichak qanday bogʻliq?
Siydik pufagi va toʻgʻri ichak kichik chanoqda yonma-yon joylashgan va bir xil nervlar hamda bir xil tos tubi mushaklari orqali boshqariladi. Toʻgʻri ichak qattiq najasga toʻla boʻlsa:
- siydik pufagini bosib, uning hajmini kichraytiradi,
- siydik pufagini taʼsirlab, toʻsatdan qisqarishlarga sabab boʻladi,
- siydik pufagining toʻliq boʻshashiga xalaqit beradi,
- bakteriyalarning siydik yoʻllariga oʻtishini osonlashtiradi.
Shuning uchun ich qotishi kunduzgi siydik tuta olmaslik, tungi enurez, siydik yoʻllari infeksiyalari, shuningdek reflyuksning sekin oʻtib ketishining eng koʻp eʼtibordan chetda qoladigan sababidir. Bu ikki muammoning birga kelishi siydik pufagi va ichak disfunksiyasi (BBD) deb ataladi.
Bolada ich qotishini qanday tanish mumkin?
Quyidagilardan ikkitasi yoki undan koʻpi kamida 1 oy davom etsa, ich qotishiga shubha qilish kerak. Ich kelish soni bu belgilardan faqat bittasi:
- haftada 2 marta yoki undan kam ich kelishi,
- qattiq, yirik najas yoki qoʻy qumalogʻiga oʻxshash mayda, qattiq boʻlakchalar,
- ich kelayotganda ogʻriq, yigʻlash, hojatxonadan qoʻrqish,
- bolaning najasni ushlab qolishga urinishi: oyoqlarini qisadi, burchakka berkinadi,
- ichki kiyimda najas dogʻlari,
- unitazni tiqib qoʻyadigan darajada yirik najas.
Najas shaklini baholash uchun Bristol najas shkalasidan foydalaniladi: 1–2-turlar ich qotishini, 3–4-turlar meʼyorni koʻrsatadi.
Davolash
1. Ichakni tozalash
Ichakda toʻplangan qattiq najas avval bir necha kun davomida surgi dorining yuqoriroq dozasi bilan chiqarib yuboriladi.
2. Doimiy surgi dori
Keyin najas yumshoq boʻlib turishi uchun har kuni surgi dori beriladi. Koʻpincha polietilenglikol ishlatiladi. Doza shunday moslanadiki, bolaning ichi har kuni yoki kunora yumshoq va ogʻriqsiz kelsin. Davolash odatda kamida 2–3 oy, koʻpincha undan uzoqroq davom etadi va doza asta-sekin kamaytiriladi.
3. Hojat tartibi
- har ovqatdan 15–30 daqiqa keyin 5–10 daqiqa hojatxonada oʻtirish (ichakning tabiiy refleksidan foydalaniladi),
- oyoqlar ostida tayanch, tizzalar dumbadan yuqorida,
- shoshirmaslik, jazolamaslik, yutuqlar uchun maqtash.
4. Ovqatlanish va harakat
Yetarli suv, meva va sabzavotlar, butun donli mahsulotlar, har kungi jismoniy faollik. Haddan tashqari koʻp sut va oq un mahsulotlari ich qotishini kuchaytirishi mumkin.
Ich qotishi davolangach, siyish muammolarining bir qismi hech qanday qoʻshimcha davolashsiz oʻtib ketadi.
Qachon zudlik bilan murojaat qilish kerak?
Quyidagilardan biri boʻlsa, navbatdagi qabulni kutmang: shifokorga qoʻngʻiroq qiling yoki eng yaqin shoshilinch tibbiy yordam boʻlimiga boring.
- Kuchli qorin ogʻrigʻi va qusish bilan birga qorin dam boʻlishi
- Najasda qon, ozib ketish
- Isitma va siyishda ogʻriq
Pediatr va oilaviy shifokor uchun eslatma
Siydik yoʻllari infeksiyasi yoki reflyuksi boʻlgan har bir boladan ich qotishi haqida faol soʻrash kerak; ota-onalar koʻpincha buni aytmaydi. Rim IV mezonlari va Bristol najas shkalasidan foydalanish lozim. UTTda toʻgʻri ichakning siydik pufagi orqasidagi diametri 3 sm dan katta boʻlishi ich qotishiga shubha uygʻotadi. Davolashda birinchi tanlov polietilenglikol; dozasi najas yumshoq boʻlguncha moslanadi.
Qabulda nima qilinadi?
- Ich kelish chastotasi, najas shakli (Bristol shkalasi), ogʻriq, najas tuta olmaslik va hojat odatlari soʻraladi.
- Qorin koʻrikdan oʻtkaziladi. Zarur boʻlsa UTTda toʻgʻri ichak diametri va qoldiq siydik hajmi oʻlchanadi.
- Ichakni tozalash, surgi dori va hojat tartibi rejasi beriladi.
- Ich qotishini davolash fonida siyish muammolari qanday oʻzgarayotgani kuzatib boriladi.
Koʻp beriladigan savollar
Bolaning ichi har kuni keladi, baribir ich qotishi boʻlishi mumkinmi?
Ha. Ichak toʻliq boʻshamasa, bola har kuni oz miqdorda najas chiqarishi mumkin, lekin ichakda qattiq massa qolib ketadi. Baʼzan ichki kiyimga sizib chiqadigan suyuq najas ich ketishiga oʻxshab koʻrinadi, aslida esa bu ich qotishining belgisi.
Surgi dorilar oʻrganib qolishga olib keladimi?
Bolalarda ishlatiladigan osmotik surgi dorilar (masalan, polietilenglikol) oʻrganib qolishga olib kelmaydi. Eng koʻp uchraydigan xato davolashni erta toʻxtatish.
Mavzuga oid
- Kunduzgi siydik tuta olmaslikGiperaktiv siydik pufagi, siyish disfunksiyasiKasallik
- Tungi enurezEnurez, tunda siydik tuta olmaslikKasallik
- Siydik yoʻllari infeksiyasiSiydik pufagi yalligʻlanishi, sistit, SYIKasallik
- Vezikoureteral reflyuksPufak-siydik nayi reflyuksi, VURKasallik
- Tungi enurez (tunda siydik tuta olmaslik)Shifokorlar uchun
- Pastki siydik yoʻllari disfunksiyasi va kunduzgi siydik tuta olmaslikShifokorlar uchun
- Neyrogen siydik pufagi: spina bifida bilan tugʻilgan bolaShifokorlar uchun
Manbalar
Ushbu sahifa maʼlumot berish maqsadida tayyorlangan. Bolangizni davolash haqidagi qaror koʻrikdan soʻng shifokor bilan birgalikda qabul qilinadi.
Yangilangan: