Gündüz sidik qaçırma və tez-tez sidiyə getmə

Nə vaxt problem sayılır?

Uşaqların çoxu gündüz sidik saxlamağı 2–4 yaş arasında öyrənir. 5 yaşdan sonra gündüz müntəzəm yaşlıq, həddindən artıq tez-tez və ya çox nadir sidiyə getmə, təcili tualet ehtiyacı aşağı sidik yolları disfunksiyası adlanır və müayinə tələb edir.

Bu, məktəb yaşlı uşaqların təxminən 5–10%-ində rast gəlinir və çox vaxt qəbizlik, sidik yolu infeksiyaları və gecə sidik qaçırma ilə birlikdə olur.

Əsas növləri

• Aktiv sidik kisəsi. Sidik kisəsi tam dolmadan qəfil yığılır. Uşaq birdən tualetə qaçır, bəzən çatmır. Sidiyi saxlamaq üçün ayaqlarını çarpazlayır, dabanına oturur, cinsiyyət orqanını sıxır.
• Sidiyə getməni təxirə salma. Uşaq oyuna və ya ekrana qapılaraq son anadək gözləyir.
• Disfunksional işəmə. Sidiyə gedərkən çanaq dibi əzələləri boşalmır, sidik axını kəsik-kəsik olur, sidik kisəsi tam boşalmır.
• Zəif sidik kisəsi. Uşaq nadir hallarda sidiyə gedir, gərginləşərək boşaldır.

Daha nadir səbəblər: qızlarda ektopik sidik axarı (daimi damcılama), oğlanlarda arxa uretral klapan, sinir sistemi problemləri, gülərkən sidik qaçırma.

Müayinə

• ətraflı söhbət və sidik gündəliyi (çap edilə bilən forma),
• fiziki müayinə, xüsusən bel-oma nahiyəsi,
• sidik analizi,
• urofloumetriya və sidiyə getdikdən sonra qalan sidiyin USM ilə ölçülməsi,
• lazım olduqda böyrək və sidik kisəsi USM-si.

Əksər uşaqlara invaziv müayinə lazım deyil.

Müalicə

Urotarapiya

Müalicənin əsasını urotarapiya, yəni düzgün tualet və həyat vərdişlərinin öyrədilməsi təşkil edir:

• hər 2–3 saatdan bir, gündə 5–7 dəfə müntəzəm tualet, istək olmasa da,
• tualetdə rahat oturmaq: ayaqlar dayaqda, dizlər bir az yuxarıda, tələsmədən,
• gün ərzində bərabər paylanmış kifayət qədər su, şirin və qazlı içkilərdən uzaq durmaq,
• qəbizliyin müalicəsi, çünki dolu bağırsaq sidik kisəsinə təzyiq edir,
• uşağın motivasiyası: təqvim, quru günlərin qeyd olunması, tərif.

Əlavə müalicələr

• Dərmanlar: aktiv sidik kisəsində sidik kisəsini rahatladan dərmanlar (oksibutinin, solifenasin).
• Biofidbek: disfunksional işəmədə uşaq ekranda oyun vasitəsilə çanaq dibi əzələlərini boşaltmağı öyrənir.
• Sinir stimulyasiyası: bəzi hallarda dəri üzərindən elektrik stimulyasiyası.

Gündüz şikayətləri olan uşaqda gecə sidik qaçırma da varsa, əvvəlcə gündüz problemləri müalicə edilir.