Pieloplastika: pieloureteral segment torayishi operatsiyasi

Operatsiyaning maqsadi

Pieloureteral segment (PUS) torayishida siydik buyrak jomidan siydik nayiga bemalol oʻta olmaydi. Pieloplastikaning maqsadi toraygan qismni bartaraf etib, siydikning erkin oqishini taʼminlash va buyrak faoliyatini saqlab qolishdir.

Qachon kerak?

Pieloplastika torayish shikoyatlar yoki ketma-ket tekshiruvlar bilan tasdiqlanganda bajariladi. Asosiy koʻrsatmalar:

• takrorlanuvchi biqin ogʻrigʻi yoki isitmali siydik yoʻllari infeksiyasi,
• MAG3/DTPAda buyrak ulushining 40%dan past boʻlishi yoki kuzatuv davomida 10 foiz punktidan koʻproq kamayishi,
• siydik haydovchi doridan keyin siydikning jomdan sust oqishi,
• UTTda kengayishning ortib borishi yoki uning yuqori darajada (SFU III–IV) boʻlishi.

Qaror bitta oʻlchovga qarab emas, kengayish va buyrak funksiyasi vaqt oʻtishi bilan qanday oʻzgarayotganiga qarab qabul qilinadi.

Operatsiya qanday bajariladi?

Standart usul Anderson-Hynes pieloplastikasi: toraygan segment kesib olib tashlanadi, kengaygan jomning bir qismi kichraytiriladi va siydik nayi jomga keng, voronkasimon birikma bilan qayta tikiladi. Agar siydik nayini qon tomir bosib turgan boʻlsa, siydik nayi tomirning oldiga oʻtkaziladi.

Uch xil jarrohlik yondashuvi bor:

• Ochiq usul: yon tomondan 2–4 sm uzunlikdagi kesik. Chaqaloqlarda koʻp tanlanadi.
• Laparoskopik usul: 3 ta kichik teshik orqali kamera va asboblar kiritiladi.
• Robotik usul: laparoskopiyaning robot yordamidagi shakli, katta bolalarda.

Barcha usullarda natijalar yuqori.

Stent va drenaj

Chok bitishi uchun koʻpincha siydik nayiga ichki JJ stent qoʻyiladi. U odatda 4–6 haftadan keyin qisqa narkoz ostida sistoskop yordamida olib tashlanadi. Baʼzi hollarda stent teri orqali tashqariga chiqarilgan naycha shaklida boʻladi va narkozsiz olib tashlanadi.

Shifoxonada va uyda

• Shifoxonada yotish odatda 1–3 kun.
• Dastlabki kunlarda yengil ogʻriq va siydikda oz miqdorda qon normal holat.
• Uyda 2 hafta ogʻir jismoniy faollikdan saqlanish kerak.
• Stent turgan davrda koʻp suyuqlik ichish, isitma chiqsa darhol murojaat qilish.

Kuzatuv

• Stent olib tashlangandan 4–6 hafta keyin UTT,
• soʻngra 3–6 va 12 oyda UTT,
• kerak boʻlsa 6–12 oydan keyin MAG3/DTPA.

Kengayish oylar davomida asta-sekin kamayadi, lekin butunlay yoʻqolmasligi mumkin. Asosiy muvaffaqiyat koʻrsatkichi siydikning bemalol oqishi va buyrak funksiyasining saqlanib qolishidir. Qayta torayish kam uchraydi.