УДЗ не көрсетеді?
Ультрадыбыстық зерттеу (УДЗ) балалар урологиясында ең жиі қолданылатын, сәулесіз, ауыртпайтын және қайталауға болатын зерттеу. Бүйрек пен қуықтың УДЗ-сі мыналарды көрсетеді:
- бүйректердің көлемі, пішіні және тіні (паренхимасының қалыңдығы),
- тостағанша-түбекше жүйесінің кеңеюі (гидронефроз): түбекшенің өлшемі, тостағаншалар,
- несепағарлардың кеңеюі (мегауретер),
- қуықтың қабырғасы және ішіндегі өзгерістер (уретероцеле),
- кіші дәретке барғаннан кейін қуықта қалған зәр,
- тастар, кисталар, бүйректің қосарлануы.
Ал аталық без бен ұманың УДЗ-сі аталық бездің көлемін, қан ағысын, гидроцелені, варикоцелені көрсетеді.
Дене қызуы көтерілетін зәр шығару жолдарының инфекциясы (ЗШЖИ) кезінде нәрестелерге және жағдайы ауыр балаларға бүйрек пен қуықтың УДЗ-сі 24 сағат ішінде жасалады; ауруханаға жатқызылмаған балаға кейінірек жоспарлауға болады. Дәретханаға үйретілген балада қалдық зәрді өлшеу үшін УДЗ кіші дәретке барар алдында және одан кейін жасалады (EAU 2026).
Дайындық
- Қуық толы болуы керек. Зерттеуден 30–60 минут бұрын балаға су беріңіз, мүмкіндігінше кіші дәретке жібермей тұрыңыз.
- Нәрестені зерттеу алдында емізу немесе сүт беру жеткілікті.
- Зерттеуге ашқарын келудің қажеті жоқ.
Қорытындыдағы негізгі өлшемдер
- Түбекшенің алдыңғы-артқы өлшемі (APD): гидронефроздың дәрежесін көрсететін негізгі сан. Туғаннан кейін APD 10 мм-ден аз болса және тостағаншаларда, бүйрек тінінде (паренхимасында), несепағарда және қуықта басқа өзгеріс болмаса, бұл қалыпты болуы мүмкін. 10 мм және одан жоғары болса, UTD бойынша жеке бағалау қажет. Өз нәтижеңізді шамамен бағалау үшін гидронефроз өлшемі құралымен тексере аласыз.
- Тостағаншалар: тек орталық тостағаншалардың кеңеюі төмен қауіп тобына жатуы мүмкін, ал шеткі тостағаншалардың кеңеюі елеулірек өзгеріс болып саналады.
- Паренхиманың қалыңдығы: бүйрек тінінің жұқаруы ұзақ уақыт бойғы қысымды көрсетуі мүмкін.
- Несепағардың диаметрі: 7 мм-ден асса, кеңейген деп есептеледі.
- Қалдық зәр: кіші дәретке барғаннан кейін қуықта қалған зәр, қуықтың толық босайтын-босамайтынын көрсетеді.
Жалғыз өлшемге сүйеніп диагноз қойылмайды. Дәрігер барлық көріністерді, баланың жасын және шағымдарын бірге бағалайды.
Педиатр мен отбасылық дәрігерге арналған ескертпе
Балалардағы урологиялық УДЗ-де қуық толы және босаған күйде бағаланады: қабырғасының қалыңдығы, қуықтың артындағы несепағардың диаметрі, зәр шығарғаннан кейінгі қалдық зәр көлемі. Қорытындыда бүйрек түбекшесінің алдыңғы-артқы өлшемі, тостағаншалардың жағдайы, паренхиманың қалыңдығы мен эхогендігі, бүйректің ұзындығы (жасқа сай перцентилімен) көрсетілуі тиіс. Жаңа туған нәрестеде алғашқы 48 сағатта жасалған УДЗ дилатация дәрежесін төмендетіп көрсетуі мүмкін.
Қабылдауда не болады?
- Бұрынғы барлық УДЗ қорытындыларын және мүмкін болса суреттерін ала келіңіз, өзгеріс динамикасын бағалау үшін маңызды.
- Зерттеу қуық толы кезде басталады, содан кейін бала кіші дәретке барып келеді де, қуықта қалған зәр өлшенеді.
Жиі қойылатын сұрақтар
Қорытындыда «пиелоэктазия» деп жазылған. Бұл не?
Пиелоэктазия бүйрек түбекшесінің кеңеюін білдіреді, яғни гидронефроздың жеңіл түрінің басқа атауы. Ол өлшеммен және басқа көріністермен бірге бағаланады.
Әр орталықта әртүрлі өлшем шығады. Неге?
Өлшем қуықтың қаншалықты толғанына, баланың дене қалпына және дәрігерге қарай бірнеше миллиметрге өзгеруі мүмкін. Мүмкіндігінше бақылау бірдей жағдайда жүргізілуі керек.
Тақырыпқа қатысты
- ГидронефрозБүйрекке су жиналуы, бүйрек түбекшесінің кеңеюіАуру
- МЦУГМикционды цистоуретрография, цистография, VCUG, рефлюксқа тексеруЗерттеу
- MAG3/DTPA ренографиясыДинамикалық нефросцинтиграфия, диуретикалық ренография, DTPA-сцинтиграфияЗерттеу
- DMSA сцинтиграфиясыСтатикалық нефросцинтиграфияЗерттеу
- УрофлоуметрияЗәр ағынының жылдамдығын өлшеуЗерттеу
- Гематурия және бүйрек тасыДәрігерлерге арналған
Дереккөздер
Бұл бет ақпарат беру мақсатында дайындалған. Балаңызды емдеу туралы шешім тексеруден кейін дәрігермен бірге қабылданады.
Жаңартылған күні: