Chov churrasi nima?
Ona qornida moyak yorgʻoqqa tushayotganda hosil boʻladigan kanal (processus vaginalis) yopilmay qolsa, shu ochiq kanal orqali qorin boʻshligʻidagi ichak chovga yoki yorgʻoqqa chiqadi. Qizlarda esa shu kanalning oʻxshashi boʻlgan Nuk kanali orqali chovga ichak, baʼzan tuxumdon chiqadi. Bu chov churrasi deb ataladi.
Bolalarning taxminan 1–5%ida, chala tugʻilganlarda esa koʻproq uchraydi. Oʻgʻil bolalarda qizlarga qaraganda taxminan 6 baravar koʻp, oʻng tomonda koʻproq uchraydi.
Belgilari
- chovda yoki yorgʻoqda yumshoq boʻrtma,
- boʻrtma bola yigʻlaganda, kuchanganda, yoʻtalganda kattalashadi,
- bola tinchlanganda yoki yotganda kichrayadi, yoʻqoladi,
- odatda ogʻriqsiz.
Qisilgan churra
Churraning eng xavfli asorati qisilishdir: churraga chiqqan ichak yoki tuxumdon ichkariga qaytmaydi. Qon bilan taʼminlanishi ham buzilsa, toʻqima zararlanishi mumkin. Ikkala holatda ham jarrohning shoshilinch koʻrigi kerak. Qisilish koʻpincha birinchi yilda yuz beradi.
Belgilari:
- boʻrtma qattiqlashadi, ogʻriqli boʻladi va ichkariga qaytmaydi,
- ustida qizarish yoki koʻkarish,
- qusish, qorin dam boʻlishi, toʻxtovsiz yigʻlash.
Bu shoshilinch holat. Shifokor koʻpincha churrani qoʻl bilan ehtiyotkorlik bilan joyiga sola oladi, soʻng 1–3 kun ichida operatsiya qilinadi. Joyiga solib boʻlmasa, shoshilinch operatsiya kerak.
Davolash
Chov churrasi oʻz-oʻzidan oʻtmaydi. Yagona davo usuli operatsiya, qisilish xavfi tufayli u tashxisdan keyin uzoq kechiktirilmasdan oʻtkaziladi.
Ikki usul bor:
- Ochiq usul: chov burmasidagi 1,5–2 sm lik kesik orqali ochiq kanal topilib bogʻlanadi.
- Laparoskopik usul: kindik orqali kiritilgan kichik kamera yordamida kanal ichkaridan yopiladi, bir vaqtning oʻzida boshqa tomon ham koʻriladi.
Ikkala usul ham xavfsiz, bola odatda oʻsha kuni uyiga ketadi. Batafsil: chov churrasi operatsiyasi.
Qachon zudlik bilan murojaat qilish kerak?
Quyidagilardan biri boʻlsa, navbatdagi qabulni kutmang va oldin qoʻngʻiroq qilib javob kutib oʻtirmang: darhol eng yaqin shoshilinch yordam boʻlimiga boring.
- Chovdagi boʻrtma qattiqlashgan, ogʻriqli va ichkariga qaytmaydi
- Boʻrtma ustida qizarish yoki koʻkarish
- Qusish, qorin dam boʻlishi, chaqaloqning toʻxtovsiz yigʻlashi
- Qiz bolada chovda qattiq, ogʻriqli tugun (tuxumdon boʻlishi mumkin)
Pediatr va oilaviy shifokor uchun eslatma
Bolalarda chov churrasi qiyshiq (indirekt) turda boʻlib, qorin pardasining bitmay qolgan qinsimon oʻsimtasi (processus vaginalis) bilan bogʻliq. Qisilish xavfi birinchi yilda, ayniqsa chala tugʻilganlarda eng yuqori; shuning uchun rejali operatsiya tashxisdan keyin qisqa muddatda rejalashtirilishi kerak. Qisilgan churra koʻpincha ehtiyotkor qoʻlda toʻgʻrilash (manual reduksiya) bilan joyiga solinadi, soʻng 24–72 soat ichida operatsiya qilinadi. Qizlarda churra xaltasida tuxumdon boʻlishi uchrab turadigan topilma. Qiz fenotipli bolada churra xaltasida moyak yoki tuxumdonga oʻxshamaydigan gonada topilsa, DSD/AIS tekshiriladi.
Qabulda nima qilinadi?
- Chov va yorgʻoq tik turgan va yotgan holatda koʻrikdan oʻtkaziladi.
- Ota-onalar olgan boʻrtma surati yoki videosi juda foydali.
- Operatsiya usuli (ochiq yoki laparoskopik), muddati va narkoz tushuntiriladi.
Koʻp beriladigan savollar
Boʻrtma faqat yigʻlaganda chiqadi, keyin yoʻqoladi. Bu baribir churrami?
Ha, bu odatiy chov churrasi. Koʻrik paytida koʻrinmasa ham, ota-onaning taʼrifi yoki surat tashxis uchun yetarli boʻlishi mumkin.
Bandaj yoki belbogʻ taqish mumkinmi?
Bolalarda bandaj churrani davolamaydi va qisilishning oldini olmaydi. Tavsiya etilmaydi.
Boshqa tomonda ham churra boʻlishi mumkinmi?
Ayrim bolalarda, ayniqsa chaqaloqlarda, boshqa tomonda ham ochiq kanal boʻladi. Laparoskopik operatsiyada ikkala tomonni koʻrish mumkin. Boshqa tomonda ochiq kanal topilsa, profilaktik yopishning foyda va xavflari hisobga olinib qaror qabul qilinadi.
Mavzuga oid
- GidrotseleMoyak istisqosi, yorgʻoqda suyuqlikKasallik
- Tushmagan moyakKriptorxizm, yorgʻoqda boʻlmagan moyakKasallik
- Chov churrasi operatsiyasiGerniotomiya, laparoskopik churra operatsiyasiOperatsiya
- Bolalarda narkozAnesteziya, och qolish qoidalari, operatsiyaga tayyorgarlikOperatsiya
- Kriptorxizm: tushmagan moyakShifokorlar uchun
- Oʻtkir yorgʻoq (oʻtkir skrotum): moyak buralishi va unga oʻxshash holatlarShifokorlar uchun
- Chov churrasi va gidrotseleShifokorlar uchun
Manbalar
Ushbu sahifa maʼlumot berish maqsadida tayyorlangan. Bolangizni davolash haqidagi qaror koʻrikdan soʻng shifokor bilan birgalikda qabul qilinadi.
Yangilangan: