Uşaq UrologiyasıUzm. Dr. Pərviz Hacıyev
RUEN+994 50 444 30 35
Böyrək və sidik axarı

Nalvari böyrək: uşaqlarda böyrəklərin birləşməsi

İki böyrəyin aşağı uclarından birləşməsi: necə aşkarlanır, hansı problemlərlə müşayiət oluna bilər, nə vaxt izləmə, nə vaxt əməliyyat lazımdır.

Yazan: Dr. Pərviz Hacıyev, Avropa Bord sertifikatlı uşaq uroloqu (FEAPU).

Qısa cavab

Təhlükəlidirmi?
Çox vaxt yox. Uşaqların çoxunda heç bir şikayət olmur.
Keçib gedirmi?
Böyrəyin forması dəyişmir. Şikayət yoxdursa, müalicə də lazım deyil.
Əməliyyat lazımdırmı?
Böyrəkləri ayırmaq üçün yox. Yalnız darlıq və ya reflyuks kimi əlavə problem olduqda.
Nəyə diqqət etməli?
Qızdırma, qarın və ya yan ağrısı, sidikdə qan.

Nalvari böyrək nədir?

Normalda iki böyrək onurğanın iki tərəfində, bir-birindən ayrı yerləşir. Bəzən ana bətnində inkişaf zamanı böyrəklər aşağı uclarından birləşir və at nalına, yəni «U» hərfinə bənzəyən bir orqan yaranır. Buna nalvari böyrək deyilir.

Bu, böyrəklərin ən çox rast gəlinən birləşmə anomaliyasıdır. Bir araşdırmada rentgen müayinələrinə əsasən təxminən 670 nəfərdən birində aşkarlanıb. Oğlanlarda qızlara nisbətən daha çox rast gəlinir. Birləşmiş böyrək adətən normal böyrəklərdən bir qədər aşağıda və qarının ön tərəfinə daha yaxın yerləşir.

Uşaqların çoxunda heç bir şikayət olmur, ona görə də nalvari böyrək adətən USM zamanı aşkarlanır.

Hansı problemlərlə birlikdə ola bilər?

Nalvari böyrəyi olan uşaqlarda bəzi problemlərə daha çox rast gəlinir:

Şikayəti olan uşaqlar arasında aparılan bir araşdırmada uşaqların yarısından çoxunda reflyuks və ya ureteropelvik darlıq tapılıb.

Nalvari böyrək bəzi genetik sindromlarla, xüsusən Turner sindromu (yalnız qızlarda olur) və Edvards sindromu (trisomiya 18) ilə birlikdə ola bilər. Nalvari böyrəyi olan uşaqların təxminən üçdə birində ürək-damar, sinir və ya sidik-cinsiyyət sistemində başqa anadangəlmə problem də olur.

Əlamətləri

Şikayət olduqda bunlar ola bilər:

  • qarın ağrısı və ürəkbulanma,
  • qızdırma və sidiyə gedərkən ağrı (infeksiya zamanı),
  • sidikdə qan.

Müayinə

İlk müayinə böyrəklərin və sidik kisəsinin USM-sidir. USM-də ləyənlərin genişlənməsi, daş və sidik kisəsi qiymətləndirilir. Sidik və qan analizləri ilə infeksiya və böyrək funksiyası yoxlanılır.

Genişlənmə və ya qızdırmalı infeksiya olduqda həkim əlavə müayinə təyin edə bilər: reflyuksu görmək üçün MSUQ, sidik axınının pozulub-pozulmadığını yoxlamaq üçün MAG3. Bu müayinələr hər uşağa lazım deyil.

Müalicə və izləmə

Nalvari böyrəyin formasını dəyişmək mümkün deyil və buna ehtiyac da yoxdur. Şikayəti və əlavə problemi olmayan uşaqda müalicə lazım deyil; həkim planlı USM ilə izləməni məsləhət görə bilər.

Müalicə müşayiət edən problemə yönəlir. İnfeksiya, daş və reflyuks ayrıca müalicə olunur. Ureteropelvik darlıq böyrəyin işinə mane olursa, pieloplastika edilir. Nalvari böyrəkli uşaqlarda ən çox aparılan əməliyyat məhz budur və nəticələri adətən yaxşıdır.

Gündəlik həyat və idman

Birləşmiş böyrək aşağıda və qarının ön tərəfinə yaxın yerləşdiyi üçün zərbədən zədələnmə riski daha yüksəkdir. Uşağın kontakt idman növləri ilə məşğul olmasını həkimlə müzakirə edin.

Nə vaxt həkimə müraciət etməli?

Nalvari böyrəyi olan uşaqda qızdırma, qarın və ya yan ağrısı, sidikdə qan, sidiyin azalması olarsa, növbəti planlı müayinəni gözləməyin, həkimə müraciət edin.

Nə vaxt təcili müraciət etməli?

Aşağıdakılardan biri varsa, növbəti qəbulu gözləməyin: həkimə zəng edin və ya ən yaxın təcili yardım şöbəsinə gedin.

  • Qızdırma, xüsusən sidiyə gedərkən ağrı ilə birlikdə (sidik yolu infeksiyası ola bilər)
  • Ürəkbulanma ilə müşayiət olunan güclü qarın və ya yan ağrısı
  • Qarına və ya belə zərbədən sonra sidikdə qan
  • Sidiyin gözə çarpacaq dərəcədə azalması

Təcili yardım: 103

Pediatr və ailə həkimi üçün qeyd

Nalvari böyrək ən çox rast gəlinən böyrək birləşmə anomaliyasıdır; tək mərkəzli radioloji araşdırmada tezliyi 1/666 olub, oğlanlarda daha çox rast gəlinir. Turner və Edvards (trisomiya 18) sindromları ilə əlaqəlidir: 82 Turner sindromlu uşaqdan ibarət seriyada 9 uşaqda nalvari böyrək tapılıb. Uşaqların təxminən üçdə birində ürək-damar, sinir və ya sidik-cinsiyyət sistemində əlavə anomaliya olur. Klinik simptomlu 52 uşaqdan ibarət seriyada halların 52%-ində müşayiət edən uroloji anomaliya, əsasən VUR və ureteropelvik darlıq aşkarlanıb; bu 26 uşaqdan 15-i, əsasən pieloplastika ilə, əməliyyat olunub və ciddi fəsad qeydə alınmayıb. Şikayətsiz uşaqda müalicə tələb olunmur; MSUQ və MAG3 genişlənmə, qızdırmalı SYİ və ya daş olduqda fərdi qaydada planlaşdırılır. Vilms şişi mümkün fəsadlar arasında sadalanır. Birləşmiş böyrək aşağıda və öndə yerləşdiyi üçün travmaya daha həssasdır; kontakt idman ailə ilə müzakirə edilməlidir.

Qəbulda nə olur?

  1. Böyrəklərin və sidik kisəsinin USM-si aparılır, ləyənlərin genişlənməsi və daş olub-olmaması yoxlanılır.
  2. Sidik analizi edilir, keçirilmiş infeksiyalar, qarın ağrısı və digər anadangəlmə problemlər soruşulur.
  3. Lazım olduqda MSUQ və ya MAG3 planlaşdırılır, izləmə qrafiki və idmanla bağlı məsləhətlər izah edilir.
WhatsApp ilə qəbula yazılınUşaq Urologiyası Mərkəzi, Badam Medical Center, Bakı

Tez-tez verilən suallar

Uşaq idmanla məşğul ola bilərmi?

Bəli, amma birləşmiş böyrək aşağıda və qarının ön tərəfinə yaxın yerləşdiyi üçün zərbədən zədələnmə riski daha yüksəkdir. Kontakt idman növlərini əvvəlcədən həkimlə müzakirə edin.

Böyrəkləri əməliyyatla ayırmaq lazımdırmı?

Xeyr. Nalvari böyrəyin formasını dəyişmək üçün əməliyyat edilmir. Əməliyyat yalnız müşayiət edən problem, məsələn, sidik axınını pozan darlıq və ya reflyuks olduqda lazım ola bilər.

Uşaqda başqa xəstəlik də axtarılmalıdırmı?

Nalvari böyrək bəzən Turner sindromu kimi genetik vəziyyətlərlə və ürək, sinir sistemi və ya sidik-cinsiyyət orqanlarının anomaliyaları ilə birlikdə olur. Lazım olan müayinələri həkim uşağın ümumi vəziyyətinə görə müəyyən edir.

Əlaqəli mövzular

Mənbələr

Bu səhifə maarifləndirmə məqsədi daşıyır. Uşağınızın müalicəsi barədə qərar müayinədən sonra həkimlə birlikdə verilir.

Yenilənib:

WhatsApp ilə qəbula yazılın